Кіріспе

Мүсін

Өмірлік мөлшердегі, ежелгі бірақ көп реставрацияланған мәрмәр мүсін, Барберини фауны, Фауно Барберини немесе Мас сатир деп белгілі, қазір Германияның Мюнхен қаласындағы Глиптотекада орналасқан. Фаун – грек сатирінің римдік эквиваленті. Грек мифологиясында сатирлер – бірнеше жануарлық белгілері бар, көбінесе ешкінің құйрығы, қабықшасы, құлақтары немесе мүйіздері бар, адам тәрізді орман рухтары еді. Сатирлер Дионисқа қызмет ететін.

Тарих

Бұл мүсін б.з.б. III ғасырдың соңында немесе II ғасырдың басында Пергама мектебінің белгісіз грек мүсіншісі жасаған, немесе жоғары сапалы римдік көшірме болуы мүмкін, бірақ қазіргі түрін Римдегі реставраторлар сериясы берген, соңғысы Винченцо Пакетти болды. Мүсін 1620 жылдары Римдегі Сант-Анжело төңірегіндегі ордада табылған, ол ежелгі заманда Адрианның мавзолейі болған. Қорғау құрылыстарын Барберини папасы VIII Урбан 1624 жылы бастады. Скульптура туралы алғашқы жазба 1628 жылғы 6 маусымдағы қалпына келтіру туралы түбіртекте кездеседі, сол кезде ол Папаның туысы, кардинал Франческо Барбериниге тиесілі болған. Табылған кезде мүсін ауыр зақымдалған еді: оң аяғы, екі қолының бөліктері және басының бір бөлігі жоғалған. Тарихшы Прокопий 537 жылы Римді қоршау кезінде қорғаушылардың Готтарға Адриан мавзолейін безенген мүсіндерді лақтырғанын жазған, ал Иоганн Винкельман мүсіннің табылған жері мен күйі оның осындай снаряд болғанын көрсетеді деп болжады. Кардинал Маффео Барберини Гиан Лоренцо Берниниге мүсінді қалпына келтіруді тапсырды делінеді, бірақ Фрэнсис Хаскелл мен Николас Пенни 1981 жылы құжаттарды және әдебиеттерді қарап шыққаннан кейін «Бернини мүсінге қатысқандығына ешқандай дәлел жоқ» деп атап өтті. Алғашқыда штукатурдан жасалған қалпына келтірулерді 1679 жылы Джузеппе Джорджетти мен Лоренцо Оттони қайта жасады, олар антикалық сол аяқты қайта орнатуға және Паоло Алессандро Маффеидің «Статуялар жинағында» (1704) көрсетілген күрделі тіреу құрылымын жасауға мүмкіндік берді. XVIII ғасырда оң аяқ тағы да мәрмәрдан қалпына келтірілді, ал 1799 жылы Пакетти қайтадан жөндеді. (Қазіргі кезде мүсін қалпына келтірілген сол қолысыз көрсетіледі.) Барберини фаунының осы қалпына келтірулері мүсіннің жыныстық ерекшеліктерін күшейткен болуы мүмкін. Осы себепті мүсін эротикалық өнердің үлгісі ретінде танымал болды. Грек өнерінде жалаңаштық жаңалық емес еді; алайда, осы туындының ашық сексуалдығы оны XX ғасыр көздеріне қызықтырақ етеді. Оның салбыр қақпаған аяқтары жыныс мүшелеріне назар аударады. Барлық көрермендер Фаунды соншалықты әдепсіз деп тапқан жоқ: Барберини Фауны 1830 жылдары Нимфенбург порцеланында көшірілген. Мүсін 1799 жылы мүсінші және реставратор Винченцо Пакеттиге сатылғанға дейін Римдегі Барберини сарайында сақталған; Пакетти оны ағылшын және француз клиенттеріне, соның ішінде Люсьен Бонапартқа ұсынды. Барберинилер сатуды жою үшін сотқа жүгінді және көптеген бәсекелестіктер мен экспортқа тыйым салғаннан кейін, антиквариатшы Карло Фея мен Антонио Канова қолдауымен Баварияның мұрагерлік ханзадасы Людвигке Фаунды сатты. Людвиг сәулетші Лео фон Кленце жобалаған Глиптотекада арнайы бөлме дайындаған, сатып алу аяқталар алдында ол 1827 жылы дайын болды. 1830 жылы Людвигтің мүсіндер жинағын көрсету үшін Глиптотека ашылды.

Көшірмелері

1726 жылы Эдме Бушардон Римдегі Француз академиясында мәрмәрдан көшірме жасады (оң жақтағы сурет). Кардинал Барберини оның антикалық түпнұсқасымен бірге гипстен көшірмесін сақтауды қалады. Бушардонның Барберини фауны 1732 жылы Францияға жетіп, зор қызығушылық тудырды. 1775 жылы герцог де Шартр оны Монсо паркіне арналған әсем бақ жоспары үшін сатып алды. Қазір ол Лувр мұражайында сақталады. 1846 жылы Францияға мүсінші Эжен Луи Лекуннің жасаған көшірмесі сыйға берілді. Ол қазір Ұлттық Жоғары көркемсурет мектебінде орналасқан. Алтын жалатылған көшірмесі, Санкт-Петербургтен тыс жердегі Ұлы Петрдің жазғы сарайы – Петергофтың арт жағынан төгілетін әсем тасқынға орнатылған көптеген классикалық мүсіндердің көшірмелерінің арасында бар.