Кіріспе

Төртінші дәрежелі жазықтық қисықтар класы

Геометрияда Кассини овалы – екі белгілі нүктеге (фокус) дейінгі қашықтықтардың көбейтіндісі тұрақты болатын жазықтықтағы нүктелердің геометриялық орны ретінде анықталатын төртінші дәрежелі жазықтық қисығы. Бұл эллипске қарама-қарсы, онда қашықтықтардың қосындысы тұрақты болады, көбейтіндісі емес. Кассини овалдары – қолданылатын полиномның дәрежесі 2-ге тең болғандағы полиномдық лемнискаттардың ерекше жағдайы. Кассини овалдары оларды 17 ғасырдың соңында зерттеген астроном Джованни Доменико Кассинидің құрметіне аталған. Кассини планетаның басқа денедің айналасында айналатыны осындай овалдардың бірімен жүретінін, ал айналатын дененің овалдың бір фокусінде болатынын болжаған. Басқа атаулары: Кассини овалдары, Кассини қисықтары және Кассини овалдары.

Пішіні

Иілгіш e = b/a-ға тәуелді. e < 1 болғанда, қисық екі үзіліссіз контурдан тұрады, олардың әрқайсысында фокус болады. e = 1 болғанда, қисық Бернулли лемнискатасы болып табылады, ол басында екі нүктесі (әсіресе, крунод) бар бүйірлі сегіздік пішінінде. e > 1 болғанда, екі фокусты қамтитын жалғыз, біріккен контур болады. Ол жержақ пішіндес және a → 0 (содан e → ∞) лимит жағдайында, онда фокустар бір-бірімен беттеседі, бұл шеңбер. Иілгіш әрқашан ±c нүктелерінде x-кесісімдерге ие, мұнда c² = a² + b². e < 1 болса, екі қосымша нақты x-кесісімі болады, ал e > 1 болса, екі нақты y-кесісімі болады, ал қалған x және y-кесісімдері жорамал. Иілгіш шексіздіктегі шеңберлік нүктелерде екі нүктеге ие, яғни қисық бициркулярлы. Бұл нүктелер бифлекнодтар, яғни қисықтың осы нүктелерде екі түрлі жанасуы бар және қисықтың әрбір тармағында осы жерде иілу нүктесі бар. Осы ақпараттан және Плюкер формулаларынан e ≠ 1 жағдайында Плюкер сандарын шығаруға болады: дәрежесі = 4, класы = 8, түйіндер саны = 2, шеттер саны = 0, екі рет жанасатын түзулер саны = 8, иілу нүктелерінің саны = 12, туысы = 1. Шеңберлік нүктелердегі жанасулар x ± iy = ±a арқылы беріледі, олардың қиылысу нүктелері (±a, 0) болып табылады. Осылайша, фокустар шын мәнінде Плюкер анықтаған мағынадағы фокустар. Шеңберлік нүктелер иілу нүктелері, сондықтан олар үштік фокустар. e ≠ 1 болғанда қисықтың сегізінші класы болады, бұл барлығы сегіз нақты фокус болуы керек екенін білдіреді. Олардың 6-сы екі үштік фокуста есептелген, ал қалған екеуі қисықта екі контур болғанда x-осьте, ал қисықта жалғыз контур болғанда y-осьте орналасқан.

Мысалдар

Мандельброт жиынының екінші лемнискаты Кассини овалы болып табылады, ол теңдеумен сипатталады. Оның фокустары күрделі жазықтықтағы z орбитасының әр екінші мәні нөлге тең болатын c нүктелерінде орналасқан, яғни 0 және -1 мәндерінде.