Кіріспе

Дакар қаласындағы мемлекеттік университет, Сенегал.

Шейх Анта Диоп университеті, сондай-ақ Шейх Анта Диоп Дакар университеті деп те аталады, Сенегалдың Дакар қаласында орналасқан. Ол Сенегал физигі, тарихшы және антропологі Шейх Анта Диоптың құрметіне аталған және 60 000-нан астам студенті бар.

Тарих

Шейх Анта Диоп университеті Сенегал тәуелсіздігінен бұрын құрылған және отарлық әкімшілік құрған бірнеше француз мекемелерінен өркендеген. 1918 жылы француздар «école africaine de médecine» (африкалық медицина мектебін) құрды, ол негізінен ақ және метис студенттерге қызмет ету үшін, сонымен қатар Сенегалдың төрт еркін қаласындағы шағын білімді элитаға, номиналды француз азаматтығымен ашық болды. 1936 жылы Франциядағы Халық майдан үкіметі тұсында Дакар Африка мәдениетін зерттеу институты – Institut Fondamental d'Afrique Noire (IFAN) орналасқан жеріне айналды. 1950 жылдары, отаршылдықтан құтылу жақындаған кезде, француз әкімшілігі осы мектептерді кеңейтіп, ғылым факультеттерін қосты және мектептерді «Дакар жоғары білім орталығына» біріктірді. 1957 жылы Париж университеті мен Бордо университетіне қарасты 18-ші француз мемлекеттік университеті ретінде жаңа кампус салынды. Бұл француз Батыс Африкасындағы ең ірі және беделді Дакар университетіне айналды. 1987 жылы оның атауы сенегалдық философ және антрополог Шейх Анта Диоптың құрметіне өзгертілді.

Мектепке түсудің өсуі

1960 жылы тәуелсіздік алған кезде студенттердің саны 1018 болды, олардың тек 39% ғана сенегалдықтар еді, ал қалғандарының көп бөлігі бұрынғы француз колонияларынан келгендер. 1976 жылға қарай бұл көрсеткіш 8014-ке жетті. 1970-ші жылдары мемлекеттік қаржылық дағдарыс кезінде жоғары білім беруге бөлінетін қаржы мөлшері қысқартылды, ал келесі он жылдық ішінде халықаралық ұйымдар көмектесе бастады. Бірақ, бұл қаржының көп бөлігі бастауыш мектептердің қажеттіліктерін қанағаттандыруға жұмсалды. 1990-шы және 2000-шы жылдары Сенегалдағы бастауыш және орта білім беру саласында үлкен өркендеу болды, оның көп бөлігі халықаралық жобалар арқылы қаржыландырылды. 1984 жылы Сенегал балаларының шамамен 50% бастауыш білім алды, ал 2004 жылға қарай бұл көрсеткіш 90% -дан асты. 1980-ші жылдардың ортасында Дүниежүзілік банк Сенегал білім беруіне бөлген қаржының 20% жоғары білім беруге жұмсалды, бірақ 1990-шы жылдардың ортасына қарай бұл көрсеткіш 7% -ға дейін төмендеді. Бұл жобалармен бірге Дүниежүзілік банктың қатаң шектеулері де келді, бұл университеттерге бөлінетін ішкі қаржыландыруды күрт қысқартты. Бастауыш және орта білім алған студенттер өскен сайын, Шейх Анта Диоп университетінің бұрыннан-ақ жеткіліксіз болған ресурстары одан да шиеленісті жағдайға түсті. 2000 жылы 9 мың сенегалдық студент бакалавр дипломын алды, ал жалпы тіркелген студенттердің саны 40 мыңнан асты, ал кампус тек 5 мың жатақханамен салынған. Осы қиындықтарға қарамастан, Шейх Анта Диоп университеті Африкадағы ең беделді оқу орындарының бірі ретінде өз орнын сақтап келеді. Сенегалдың тәуелсіздік алғаннан кейінгі буын көшбасшыларының көпшілігі осы университеттің түлектері, ал оның түлектері бүкіл әлемдегі университеттерде сабақ береді.

Академиктер

Білім беру жүйесі француз үлгісіне сәйкес келеді, оқу жылының соңында ауызша және/немесе жазбаша түпкілікті емтихандар тапсырылады. Университеттегі барлық курстар француз тілінде оқытылады, француз тілінен өзге тілдерді оқытатын факультеттердегі курстарды қоспағанда.

Мектептер мен институттар

UCAD гуманитарлық, ғылым, инженерия, медицина, қаржы, есеп және құқық салалары бойынша курстар ұсынады. Университет келесі академиялық дәрежелерді тағайындайды: бакалавр (B.A.), ғылым бакалавры (B.S.), философия докторы (Ph.D.) және медицина докторы (D.M.A.). Медицина мектебінің құрамында Фармация, Ғылыми зерттеулер және Хирургия кафедралары бар. Университет құрамында сонымен қатар Қоршаған орта ғылымдары институты (ISE) және Жер ғылымдары институты (ISE) бар. 1936 жылы құрылған Африка институты (Institut Fondamental d'Afrique Noire - IFAN) Африка танудың әлемдік орталықтарының бірі болып табылады. IFAN-ға қарасты Африка өнері мұражайы (Musée d'Art africain) Африка өнерінің әлемдік деңгейдегі танымал коллекциясын көрсетеді және сақтайды. Дакар тіл білімінің қолданбалы орталығы (Centre de linguistique appliquée de Dakar) CADU-да волоф тілінің нормативтік органы болып табылады. Тіл білімі саласы келесі пәндерге бөлінеді: философия, социология, тарих, география, әдебиет, араб тілі, орыс тілі, тілдер мен мәдениеттер, ағылшын тілі, испан тілі, португал тілі, итальян тілі, латын тілі, неміс тілі және лингвистика. Университетте шетелдік студенттерге арналған француз тілі мектебі – Institut de Français pour Etrangers (IFE) жұмыс істейді. IFE француз тілінде жүзеге асырылатын бағдарламаларға дайындық мақсатында шетелдік студенттерге француз тілін оқытуға маманданған.

Шетелдік бағдарламалар

UCAD АҚШ-тағы Уэллс колледжі, Индиана университеті және Орегон университеті, сондай-ақ көптеген еуропалық университеттер ұйымдастыратын, шетелде оқуға арналған бірнеше бағдарламаға ие. Бағдарламаға қатысушылар француз тілінде оқытылатын қалыпты университет курстарымен қатар, IFE арқылы кіріспе волоф тілі және (қажет болған жағдайда) француз тілі курстарын оқуға міндетті. Университеттің бір бөлімі шетелдік студенттерге Сенегал және Африка тақырыбындағы курстарды ұсынады, олар африка әдебиеті, тарихы, саясаты, философиясы және социологиясын қамтиды. CADU Ислам әлемінің университеттер федерациясының мүшесі болып табылады.

Арнайы талаптар

Шетелдік студенттер үшін UCAD фармацевтика мамандығына оқуға қабылдану үшін кемінде 18 жасқа толуы, ал ауыз хирургиясымен байланысты мамандықтарға оқуға қабылдану үшін кемінде 22 жасқа толуы талап етіледі.

Студенттік өмір

UCAD-да Сенегал, Чад, Буркина-Фасо, Кот-д'Ивуар, Франция, Того, Бенин, Нигерия, АҚШ, Мавритания, Мали, Марокко, Руанда, Камерун, Бельгия және Ұлыбритания сияқты көптеген елдерден студенттер оқиды. Басқа африкалық университеттер сияқты, UCAD-да да үкімет немесе университет саясатына қарсы студенттік ереуілдер болып тұрады, ең ірісі 1993 жылғы президент сайлауы кезінде болған. 60 000-нан астам студенттің бар болғаны 5 000 жатақхана бөлмесі бар болғандықтан, Дакардан келген студенттердің көпшілігі басқа тұрғын үй іздеуге мәжбүр. Көптеген студенттер университет кампусына жақын орналасқан Cité Aline Sitoe Diatta-да тұрады, ал Дакардағы қымбат жалдаманы төлей алмайтындар бөлмелерін бөліседі.

Зорлық-зомбылық

Университетте бірнеше көзге түсетін зорлық-зомбылық оқиғалары болған. 2016 жылы Сенегалдық ЛГБТ ұйымы 2012 жылдан бері университетте гомофобиялық ұжымдық зорлық-зомбылықтың он жағдай тіркелгенін хабарлады. Олардың бірі, университеттегі төңкерістен кейін, гей деп күдіктелген студенттің қаза болуына әкеп соқты. Төңкеріс студентті ұстауға жасалған әрекеттен кейін болды, ол университет банкі мен қауіпсіздік кеңсесінде паналаған болатын. Басқа жағдайларда студенттер стипендия талап еткені немесе бағалау жүйесіне наразылық білдіргенінен кейін өздерін өртеу және студенттер мен полиция арасында қақтығыстар болған.