Кіріспе

Кариб теңізінен келген адамдар британдық қара музыкасына көптеген буын бойы маңызды үлес қосты.

Тринидад калипсосы

1948 жылы Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Англияға Кариб теңізі елдерінен үлкен көлемде көші-қон қайта басталды. "Эмпайр Виндраш" кемесі Ямайкадан келген 500-ге жуық жолаушыны, соның ішінде Тринидадтан келген калипсо әншісі Лорд Китченерді алып келді. Сәйкес келіп, жергілікті киностудия оның кемеден түскенде "Лондон - менің орным" әнін орындауын түсіріп алды. 1951 жылғы Ұлыбритания фестивалі Тринидадтың толық металл соқпалы оркестрін (TASPO) және Roaring Lion-ды көпшілік назарына түсірді. Оксфорд пен Кембридждің жоғары қоғамдық топтары калипсо мен металл тобын дебютанттар кештерінде пайдаланды. 1959 жылы Тринидадтан келген Клаудия Джонс Ноттинг-Хилл карнавалын ұйымдастырды. Олар Mighty Sparrow және басқаларын тікелей Тринидадтан әкелді. Эдрик Коннор 1944 жылы Тринидадтан Англияға келді. 1948 жылы ол "Калипсо" атты Вест-Энд мюзиклінде ойнады. Даниялық Nina & Frederik дуэті 1958 жылдан 1962 жылға дейін бірнеше калипсо әндерін жаздырып, хит-парадтарға енді. Сай Грант (Гайанадан) 1956 жылы "Күннен келген адам" теледрамасында Лорд Китченердің әнін орындады. Онда Кариб теңізінен келген көшіп-қоншылардың тарихы айтылды. 1957 жылдан 1960 жылға дейін Грант BBC телеарнасының "Tonight" бағдарламасында калипсо әндерін орындады. 1962 жылы ағылшын комедияшысы Бернард Крипбинстің "Gossip Calypso" әні хитке айналды. 2002 жылы "Мен үшін орын: Тринидад калипсосы, 1950-1956" атты жинақ Ұлыбританияда жарық көрді.

Регги мен ска

Сесил Бустаманте Кэмпбелл (Принс Бастер) 1938 жылы Ямайканың Кингстон қаласындағы Оранж-стритте дүниеге келген. 1961 жылы Blue Beat Records компаниясымен келісім шарт жасады. 1962 жылы Ямайка тәуелсіздік алды және Island Records құрылды. Лейблдің продюсерлерінің бірі Крис Блэкуэлл 1963 жылы Милли Смоллды Ұлыбританияға әкелді. Оның жоғары, сәл мұрындық дауысы «My Boy Lollipop» әнімен кең танымал болды, ол Ұлыбританияда 2-орынға жетті. Бұл ska музыкасының жаңа толқыны емес, жаңа поп-музыка ретінде қабылданып, жаңалық саналды. Тек 1969 жылы регги әншілері эфирде жиі ойнай бастады. Дейв пен Анселл Коллинз, Кен Бут және Джон Холт хиттер жазды. Symarip (мансабының әртүрлі кезеңдерінде Bees, Pyramids, Seven Letters және Zubaba деп те белгілі болған) – 1960 жылдардың соңында Франк Питтер мен Майкл Томас құрған, Ұлыбританиядан шыққан ска және регги тобы. Топтың атауы бастапқыда Simaryp деп жазылған, бұл «pyramids» сөзінің кері жазылуына жуық. Батыс Үндістаннан шыққан мүшелерден тұратын Simaryp, алғашқы скинхед регги топтарының бірі ретінде танымал, олар скинхедтерді тыңдаушылар ретінде бағалаған. Олардың хиттері: «Skinhead Girl», «Skinhead Jamboree» және «Skinhead Moonstomp», соңғысы Деррик Морганның «Moon Hop» әніне негізделген. Trojan Records 1967 жылы құрылды және продюсер Дьюк Ридтің («Троян» лақабымен белгілі) құрметіне аталды. Ол ямайкалық жазбаларды Ұлыбританияға әкелді. Олардың алғашқы хиті 1969 жылы Джимми Клифтің «Wonderful World, Beautiful People» әні болды. Лейбл тағы 28 хит шығарды. Ұлыбританияда бірінші орынға жеткен алғашқы ямайкалық орындаушылар 1969 жылы «Israelites» әнімен Десмонд Деккер және The Aces болды. Екінші топ – 1977 жылы «Uptown Top Ranking» әнімен Althea & Donna. Боб Марли Ямайкадан Лондонға келіп, 1972 жылы «Catch a Fire» әнін жазды, ал 1977 жылы «Exodus» және «Kaya» әндерін жазды. Эдди Грант 1948 жылы Гайанада дүниеге келіп, Брикстонда өсті. Ол 1968 жылы «Baby Come Back» әнімен Ұлыбританияда бірінші орынға шыққан алғашқы көпұлтты топ Equals құрамында болды. Ол Кариб теңізі музыкасын рокқа қарай басқалардан гөрі көбірек дамытты. Оның күшті дауысы «Electric Avenue» әнін екі рет топ-10-ға енгізді. Барбадостағы оның студиясын Стинг пен Элвис Костелло пайдаланған.

Тамырлар мен дюба

1970 жылдардан бастап регги Ұлыбританияның қара жұмысшы табының жастары арасында күннен-күнге танымал бола берді, оның растафари идеологиясы және әділетсіздікті жеңу туралы үндеуі нәсілшілдік пен кедейлікке ұшырағандардың санасына жақын болды. Ұлыбританияға қоныстанған ямайкалықтар (және олардың осы жерде туған балалары) регги дыбыс жүйелерінің желісін құруда маңызды рөл атқарды. Ең танымал дыбыс жүйелеріне Jah Shaka, Coxsone Outernational, Fatman, Jah Tubbys және Quaker City кірді. Деннис Бовелл және Mad Professor сияқты бірқатар продюсерлер Ұлыбритания мен Ямайка әртістерін жазып алып, олардың пластинкаларын шығара бастады. Aswad, Steel Pulse, Misty In Roots және Beshara сияқты топтар бүкіл Ұлыбритания бойынша концерттер беріп, пластинкаларын жариялады. 1980 жылдары Ямайкада тамырлық музыканың танымалдылығы төмендеген кезде, Jah Shaka сияқты дыбыс жүйелері Ұлыбританияда осы бағытты сақтап, жаңа буын продюсерлерге, дыбыс жүйелеріне және әртістерге әсер етті, олардың ішінде The Disciples, Irration Steppas, Jah Warrior және The Rootsman болды. Бұл орта "UK Dub" деп аталды. 1990 жылдары 70-ші жылдардағы тамырлық регги мен дубқа деген қызығушылық қайта жанданды, және классикалық жазбаларды қайта шығару үшін Pressure Sounds, Soul Jazz және Blood & Fire сияқты бірнеше мамандандырылған лейблдер құрылды.

"Панки регги партиясы"

"Punky Reggae Party" – Боб Марлидің Ұлыбританиядағы жаңадан пайда болған панк көрінісіне жауап ретінде жазған әні. 70-жылдардың ортасында Roots және Dub музыкасы Ұлыбритания панктары арасында танымал болды, Дон Леттс Рокси түнгі клубында панк жазбаларымен қатар регги жазбаларын ойнады, ал Джонни Роттен радио сұхбатында доктор Алимантадоның "Born for a Purpose" әнін өзінің сүйікті жазбаларының бірі деп атады. Sex Pistols тобы тарағаннан кейін, Роттен Virgin Records компаниясы тарапынан Frontline регги суб-лейблі үшін талант іздеуші ретінде Ямайкаға жіберілді. The Clash бастапқыда тура панк-рок тобы болды, бірақ олардың алғашқы альбомы Junior Murvin-нің "Police & Thieves" регги трекін қамтыды. Олардың бас-гитарисі Пол Симонон регги әуесқойы болды. Топ реггиден үлкен әсер алды, мысалы, "The Guns of Brixton" сияқты тректерде кедейлік пен қылмыстық әрекеттер және заңнан тыс өмір салтын панк рухымен үйлестірді. Олардың "(White Man) In Hammersmith Palais" трегі топтың регги биіндегі тәжірибесі туралы жазылған. "Complete Control" әнін жазу үшін ямайкалық регги продюсері Ли Перри шақырылды. The Ruts "Babylon's Burning", "Jah War", "Love in Vain" және "Give Youth a Chance" реггиге шабыттанған әндерін жазды, ал The Members "Don't Push" және "Offshore Banking Business" сияқты ақ регги тректерін жазды. Boomtown Rats та реггиден шабыттанған "Banana Republic" және кейінірек "House on Fire" сияқты бірнеше жазба шығарды. 1970-жылдардың соңында панк және регги топтары "Расизмге қарсы рок" іс-шараларында бірге өнер көрсетушілер тізімінде пайда болды.

Сүйіктілер

Музыканың дамуының көп бөлігі Ямайкада болды (дуб, тостинг, дэнсхолл, рагга), бірақ бір түрі Ұлыбританияда дүниеге келді. 1970-ші жылдары қалыптасқан Lovers rock – реггидің жұмсақ, жанды нұсқасы, оның бастаушысы – Деннис Браун. "Lovers rock-тың" алғашқы жылдары екі маңызды нәрсені қамтиды: лондондық "блюз-кештер" және мектеп есебін әлі де ойлап жүргендей сезілетін қыз әншілердің пластинкалары. Бұл құбылысты 14 жасар Луиза Марк бастады, ол Роберт Паркердің "Caught You In A Lie" хит-әнін Матумби тобының сүйемелдеуімен және дыбыс жүйесінің шебері Ллойд Кокссонның (нағыз аты Ллойд Блэквуд, Ямайка) продюсерлігімен орындады. Бұл жазба 1975 жылы Кокссонның Safari лейблінде жарық көрді және Гасси Клэк Ямайкада оны шығаруға жеткілікті әсерлі болды. Луиза Марктан кейін шыққан бірнеше ән, соның ішінде "All My Loving" (Safari) және "Six Sixth Street" (Bushays) сәттілігін қайталады және осы күнге дейін қайта ойналатын сессияларда сүйікті әндерге айналды. Марк хитінен кейін Джинджер Уильямстың "Tenderness" (Third World) әні пайда болды, сонымен қатар жанр негізінен Филадельфия/Чикаго жанды балладалары реггидің күшті бас желілерімен ойнатылды. Бұл стильді Деннис пен Ив Харрис жұбайлар бекітті, олар ақ әнші Т.Т. Ростың өте танымал "Last Date" (Lucky) әнімен үлкен жетістікке жетті, бұл тағы бір маңызды жазба болды және жанрға атын берген Lover's Rock лейблін құрылды. Кейін Fashion Records және Ariwa сияқты лейблдер Lovers rock-ты одан әрі дамытып, музыканың бастапқы тыңдаушылары – жұмысшы жасөспірімдерінен тысқары кеңейтті. Музыкалық бұқаралық ақпарат құралдары олардың әншілерін көп назарға алмағанмен, Питер Хуннигале, Сильвия Телла, Майкл Гордон және Кит Дуглас сияқты әншілер оқығаннан гөрі естігендеріне сенетін тыңдаушылардың арасында бірінен кейін бірі хиттер жасады.

Ақ регги

Реггидің әсері рок-музыкада бірден сезілді, бірақ көбінесе кейбір жұлдыздардың жеке әндеріндегі жанама сілтеме ретінде көрінді. Мысалы, 1964 жылғы The Beatles тобының "I Call Your Name" әнінде ска-брейк бар; бірнеше жылдан кейін олар 1968 жылғы "Ob La Di, Ob La Da" әні үшін регги ырғағын қабылдады. Крис Эндрюс (1942 жылы туған) Sandie Shaw үшін әндер жазған. "Yesterday Man" әні оған сәйкес болмағандықтан, ол өзі орындады және 1965 жылы Ұлыбритания сингл чартында 3-орынға ие болды. Ол кезде бұл музыка стилі блюбит деп аталды, қазір көптері оны ска немесе регги деп таниды. Одан кейін "To Whom It Concerns" (1965 жылы 13-орын) және "Something on My Mind" (1966 жылы 41-орын) әндері шықты. Пол Маккартни Ямайкадан импортталған синглдерді сатып алды, бірақ бұл The Beatles репертуарында "Ob La Di, Ob La Da" (Ақ альбом) шыққанша айқын болған жоқ. Оның кейінгі жеке синглдерінің кейбіреулерінде, мысалы "Another Day" және "Silly Love Songs" әндерінде жұмсақ регги ритмі болды. Ол сондай-ақ Рождестволық әндерінің бірін "Rudolph The Red Nosed Reggae" деп атады. Басқа да танымал поп-хиттерге Арчидің "Sugar, Sugar" (1969 жылы 1-орын) және Джонни Нэштің "I Can See Clearly Now" (1972 жылы 5-орын) кіреді. 1970 жылдардың ортасында арт-рок тобы 10cc регги стилінде бірнеше сингл шығарды, оның ішінде "Dreadlock Holiday" бар. Ска/регги орындаушысы Judge Dread (Prince Buster кейіпкерінің құрметіне аталған) 1972 жылы өзінің алғашқы синглін шығарды; "Big Six" әні 11-орынға ие болды. Judge Dread (настоящее имя Александр Хьюз) басқа да эротикалық әндерімен танымалдылығын жалғастырды, олар ска мен реггидің жанкүйерлеріне ұнады. Скинхедтерге дейін модтар келді, олар 1960 жылдары ска/блюбиттің алғашқы ақ қолдаушылары болды. Mod R&B сүйіктісі Джорджи Фаме кейде өзінің музыкасында ска сезімін танымал етті. The Police тобының алғашқы 20-лық синглі "Roxanne" болды, ол босса-нова немесе танго стилінде болғанымен, регги гитаралық дыбысына ие болды. Одан кейін "Can't Stand Losing You", "So Lonely", "Walking on the Moon" және регги ритмімен танылатын басқа да әндер шықты. Стингтің ерекше ямайкалық акценті сынға ұшырады, бірақ топ коммерциялық жағынан сәтті болды. Blondie-дің "The Tide is High" әні Ұлыбританиядағы алғашқы үлкен ақ регги хиті болды және реггидің сүйікті рок элементтерін де пайдаланды. Гарри Белафонте мен Нина мен Фредерик екеуінің де "Mary's Boy Child" әні хит болды, бірақ 1978 жылы осы баяу балладаны регги ритміне енгізген және оны төрт апта бойы Ұлыбритания сингл чартында 1-орынға көтерген Boney M болды.

Аралас нәсілдік регги

Бірмингемдік UB40 тобы ұзақ мерзімді сәттілікке қол жеткізді. Олар өзіндік регги үлгісіндегі туындыларын орындаудан бастаған, бірақ ең үлкен үлесі – әндерді каверлеу болды. Олар реггидің түпнұсқа әндерін өз стилінде орындады, сондай-ақ регги емес әндерді де осы жанрға ұқсатып айтуға қол жеткізді. "Кингстон Таун", "I Got You Babe", "Many Rivers to Cross" және "Here I Am (Come and Take Me)" – олардың ең танымал каверлерінің бірнешесі. "Red Red Wine" әнінің хит-парадқа енуі бір жағдайға байланысты болды – олар әннің регги нұсқасын білгенмен, оның түпнұсқа авторы америкалық поп-орындаушы Нил Даймонд екенін білмеген.

2 реттік

2 Tone Records 1979 жылы құрылған, ска, регги және рок музыкасын біріктірді, бұл панк-роктан туындаған және Specials, Selecter, Madness және Beat сияқты топтармен 2 tone қозғалысын құрады. 2 tone дыбысы 1980-ші жылдарға дейін жалғасып, Hot Knives, Loafers және Potato 5 сияқты топтармен дамыды.

Евангелие

Госпл музыкасы, қазіргі уақытта Ұлыбританиядағы қара музыканың бір саласы болғанымен, соғыстан кейінгі алғашқы жылдары Англияға, ірі көлемдегі иммигранттар ағынымен және олардың әртүрлі музыкалық талғамдарымен бірге келді. Бұл саланың алғашқылары Тринидадтан шыққан сегіз адамнан тұратын а капелла отбасы тобы – "Singing Stewarts" (Оскар Стюарт, Эшмор Стюарт, Фрэнки Стюарт, Филис Стюарт, Глория Стюарт, Тимоти Стюарт, Тедоре Стюарт және Дел Стюарт) – 1960 жылдардың соңында ірі британдық жазбалар компаниясымен алғаш рет өнер көрсетті. Олар ағылшын тыңдаушыларын негр рухани әндері мен дәстүрлі госпл әндерін ерекше орындауымен таң қалдырды. Бірмингемде, Мидлендс аймағында орналасқан бұл топ көптеген радиошоуларда қатысты және беделді Эдинбург фестиваліне қатысып, осы жанрды танымал етуге үлкен үлес қосты. Кейінгі жылдары, қара нәсілді адамдар Ұлыбританияда қоныстанғанда, "The Doyleys", "Paradise", Лавин Хадсон және Базиль Мидтен шабыт алған "London Community Gospel Choir" сияқты топтар музыканы негізгі ағымға қарай және қара шіркеулердің ыңғайлы шеңберінен тысқары жылжытты. "The Singing Stewarts" туралы мәліметтер Стив Александр Смиттің "British Black Gospel: The Foundations of This Vibrant UK Sound" кітабында келтірілген. Хаддерсфилдте туған Смит 1990 жылдардың ортасында АҚШ-та болған кезде, қара госпл музыкасының ең жақсы үлгілерін көріп, кітап жазуға шабыттанды. Бұл кітап – британдық қара госпл музыкасының жер астындағы сахнасын қамтитын әлемдегі алғашқы еңбек және 13 тректен тұратын CD-мен бірге жарық көрді.

Халықтық музыка

Кариб теңізінен көшіп келген көптеген иммигранттар өңірдің халық музыкасын өздерімен бірге әкелгенімен, 1960 жылдары ғана Англияның Ливерпуль қаласынан шыққан "Спиннерс" тобы, Ұлыбританияда үлкен жетістікке жеткен алғашқы көпұлтты әншілер тобы ретінде, Кариб теңізінің халық музыкасын кеңінен таныстырды. Олардың Кубада туып, Ямайкада өскен батыс үнді әншісі және гитаристі Клифф Холл, "Woman Sweeter Than Man", "Matty Rag" және "Linstead Market" сияқты көптеген Кариб әндерін репертуарына қосты.