Кіріспе

Швейцария реформашы теологы (1868–1945)

Леонард Рагаз (28 шілде 1868 – 6 желтоқсан 1945) – швейцариялық реформашы теолог және Герман Куттермен бірге Швейцариядағы діни социализмнің негізін қалаушылардың бірі. Ол Кристоф Блумхардттың ықпалында болды. Ол феминист және бейбітшілік қозғалысының белсендісі Клара Рагаз Надигке үйленген.

Өмірбаян

1868 жылы 28 шілдеде Гризонс провинциясының Таминс қаласында шаруа отбасында дүниеге келген Рагас Базель, Йена және Берлинде теологияны оқыды. 1890 жылы ол Флерденде пастор болып сайланды. 1893 жылы Чурға көшіп келіп, тіл және дін пәнінің мұғалімі, ал 1895 жылдан 1902 жылға дейін қалалық пастор болып жұмыс істеді. 1902 жылы Рагас Базель соборында пастор болып сайланды. Базельде Рагас жұмысшы қозғалысымен байланысқа түсті. 1903 жылы құрылысшылар ереуілге шыққанда Рагас соборда "кирпіш қалаушылардың ереуіл уағызы" (Maurerstreikpredigt) деп аталған уағыз айтты, онда ол: «Егер институционалды христиандық жаңа әлемнің тууына салқын қарайтын болса және оны түсінбесе, ал бұл жаңа әлемдің өзі жақсы жаңалықтың жанынан туған нәрсе болса, онда жердің тұзы иісіп шіріп кетеді» деді. 1908 жылы Рагас Цюрих университетінің теология факультетінде профессорлық қызметке шақырылды. 1918 жылғы Швейцариядағы жалпы ереуіл кезінде ол жұмысшылардың жағына шықты, ал билік университет ғимараттарын ереуілшілерден қорғау үшін әскер жібергенде, ол наразылық білдірді. 1921 жылы ол швейцариялық реформаторлық шіркеу үшін пасторларды даярлай беруге болмайтынын айтып, профессорлық қызметінен кетті. Ол отбасымен Цюрихтің Аусерсиль ауданына көшіп барды. Өліміне дейін, 1945 жылдың 6 желтоқсанында Цюрихте қайтыс болғанға дейін ол жұмысшы қозғалысына қатысып, өзінің Neue Wege журналын шығарды.

Діни социализм және пацифизм

Рагастың пікірінше, ерте шіркеу ынтымақтастық пен ұжымдық рухта құрылған. Осының салдарынан, жұмысшылардың өзі басқаратын және меншік иесі болатын кооперативтердің социалистік идеалы – Евангелиядан және Құдайдың патшалығындағы әділдік уәдесінен тікелей туындаған қағида болды. Сонымен қатар, Рагас христиандық сеніміндегі әділдік пен бейбітшілікке байланысты Бірінші дүниежүзілік соғысқа белсенді бейбітшілдік позициясынан қарсы шықты: ол барлық діни социалистерді соғысқа қарсы бірігіп наразылық білдіруге шақырды. Ол капитализм күш пен зорлыққа жүгінсе, бұл оның нағыз табиғаты екенін, бірақ социализм солай істесе, ол өз идеалдарына қиянат ететінін айтты. Рагастың негізгі еңбегі – "Die Bibel – eine Deutung" ("Киелі кітап – Түсіндірме"), Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде жазылып, 1947-1950 жылдары жеті томдық болып басылған.