Кіріспе

Антонио Вивальдидің операсы (1727)

«Орландо» (RV 728), қазіргі заманда көбінесе «Орландо фуриозо» деп аталады, – Антонио Вивальдидің үш актілі операсы, Грацио Браччолидің итальян тіліндегі либреттосы негізінде, Людовико Ариостоның «Орландо фуриозо» (Орландоның құмарлығы) эпостық поэмасы бойынша жазылған. Операның тұңғыш қойылымы 1727 жылғы қарашада Венециядағы Сан-Анжело театрында өтті. Ол 1714 жылғы Вивальдидің алдыңғы «Орландо фуриозо» операсынан ерекшеленеді, бұл опера бұрын Джованни Альберто Ристоридің 1713 жылғы операсының қайта қойылған нұсқасы деп есептелген, бірақ қазір Вивальди зерттеушілері оны Вивальдидің толыққанды операсы деп санайды. Опера – неғұрлым формалды айтқанда, «драмма пер музика» – ария мен речитативті кезектестіретін, уақыты нақты көрсетілмеген аралда өтетін туынды. Сюжет желісі Ариостоның бірнеше сюжеттік желілерін біріктіреді: батыр Орландоның ерліктері, сондай-ақ әйгілі әйел колдовшы Алцинаның тарихы егжей-тегжейлі баяндалады.

1-ші акті

Екі бұлақ көрінетін әдемі бақта Медоро кеме апатынан құтылып, сүйікті Анжеликаның құшағына құлайды. Алсина сиқырлы түрде Медороға көмектеседі, ол алғаш қалай тұтқынға алынғанын және содан кейін кеме апатына ұшырағанын айтады. Орландо Медороға қызғанышпен қарайды, бірақ Анжелика жалғандап, Медоро оның інісі дейді. Алкина Руджиеро рыцарьға қызығушылық танытады. Ол өзінің сиқырын қолданып, оның Брадмантаны ұмытып, өзіне ғашық етуге тырысады. Брадманте Руджиероның "пайдарлылығын" біледі. Ол оған берген сақинасын көрсетіп, Альцинаның сиқырын бұзады. Руджиеро өз ісі үшін өзін кінәлі сезінеді.

2-ші акті

Жасыл, тыныш ормандарда Астольфо Алсинаға деген махаббатын еске алады, бірақ оның сенімсіздігінен күйзеледі. Ал осы уақытта, биік тіктеу жартастары бар таулы аймақта Анжелика мен Медоро махаббаттарына серт береді де, жолдары айырылады. Орландодан құтылу үшін Анжелика оны жастық сыры бар құмыраны қорғайтын құбыжықпен шайқасуға жібереді – Медеянің өліп бара жатқан Эсонды қайта тірілткен дәуі. Шындығында, ол оны Алсинаның сиқырынан қашу мүмкін емес үңгірге әдейі шақырып отыр. Орландо құбыжыққа қарсы тұрып, тұтқынға түседі. Бірақ Анжеликаның адал емес екенін түсінген соң, ол сиқырға қарамастан, қашып құтылады. Анжелика мен Медоро төбешікке жақын маңдағы ауылда үйленеді. Олар серттерін жақын маңдағы ағашқа қашап жазады. Орландо сол ағашты тауып, жазуды оқығаннан кейін ашуға еріп, ағаштарды қирата бастайды.

3-ші акт

Бұл орын Гекате ғибадатханасының кіреберіс залында. Астольфо Орландоның қаза тапқанына сенеді. Руджиеро мен Брадмантемен бірге ол Альцинаға қарсы кек алу жоспарын құрады. Альцинаның күшінің құпиясы – Мерлиннің күлі сақталған құмырада, ол Гекате ғибадатханасында жабылып қойылған. Олар Альцинаның оралуын күтеді. Гекате ғибадатханасының ішінде Брадманте ер адам кейпінде жасырынады. Альцина оған ғашық болады. Анжелика мен Медороның үйленгеніне әлі де ашулы Орландо ғибадатханадағы мүсіндермен шайқасып, еңсегей-шаңқай Альцинаның күшін жояды. Шөл аралында. Альцина ұйықтаған Орландоға шабуыл жасауға тырысады, бірақ Руджиеро мен Брадманте оның жолын кеседі. Астольфо Альцинаны қамауға оралады. Орландо ақыл-есін жинап, Анжелика мен Медороны кешіреді.