Кіріспе
Ағылшын дәрігері және лексикографы доктор Марк Ридли (1560 – шамамен 1624) – ағылшын дәрігері және лексикографы, Ланселот Ридлидің ұлы, Кембриджширдегі Стретхэмде дүниеге келген. Ол Ресейдегі ағылшын саудагерлеріне дәрігер болып қызмет етті, сосын Ресей патшасының жеке дәрігері болды.
Dr Mark Ridley (1560 – c. 1624) was an English physician and lexicographer, born in Stretham, Cambridgeshire, to Lancelot Ridley. He became physician to the English merchants in Russia, and then personal physician to the Tsar of Russia.
Ридлидің орысша сөздігі
1594–1599 жылдары Ресейде тұрып, орыс тілінің екі қолжазба сөздігін құрастырды: 7203 жазбадан тұратын орысша-ағылшынша сөздік, «Халық тілінің сөздігі» деп аталатын, және 8113 жазбадан тұратын ағылшынша-орысша сөздік, «Халық тілінің сөздігі» деп аталатын. Біріншісінің алғашқы сегіз парағында орыс тілінің қысқаша грамматикасы бар. Екі сөздік те қазір Оксфорд университетінің Бодлеан кітапханасында сақталады (MSS Laud misc. 47a және 47b). Ресейден оралғаннан кейін ол магнетизм туралы екі кітап жазды. Сөздіктің ең маңыздысы – сол дәуірдегі тірі тілдің жазылуын сақтауы: православие шіркеуінің мәтіндерінің күшті әдеби ықпалымен жазылған тілдің сөздік қоры мен грамматикасы айтарлықтай ерекшеленді. Сондықтан Ресейге келген шетелдік саудагерлер мен шенеуніктердің жинаған лексикасы – олар күнделікті қарым-қатынаста кездескен орыс тілінің нақты қолданылуын көрсетеді. Жазба дәстүрін зерттеу үшін көптеген сақталған мәтіндер бар, ал шетелдіктердің тірі тілді зерттеуі жергілікті стильдік және басқа да шектеулерге ұшырамады. Бұл тезис профессор Б. А. Лариннің (1937, 1948, 1959) және басқалардың еңбектерінде қолданылды. Ридли сөздігінің қолжазбасын бастапқыда Оксфорд университетінен Симмонс пен Унбегаун (1951, 1962), Унбегаун (1963) қарастырды, ал кейін Ресейдегі Казань мемлекеттік университетінің тобы зерттеді (Галиуллин мен Загидуллин, 1996, 1997). Қолжазба 1996 жылы «Халық тілінің сөздігі: Марк Ридлиге жатқызылған / XVI ғасырдың соңындағы қолжазбалардан редакцияланған және Джеральд Стоунның кіріспесімен» деген атаумен Bohlau Verlag баспасынан Джеральд Стоунның редакциялық жұмысының арқасында жарық көрді. 1994–2000 жылдары Қазандық зерттеу тобы сөздік материалдарын XVI ғасырдың орыс тілінің сөздіктерімен салыстырып, кең көлемде салыстырмалы талдау жүргізді. Бұл еңбек жариялануды күтуде. Олардың зерттеулері сөздіктің тарихи құндылығын бірнеше жағынан растады. Материалдың көп бөлігінің бұрынғы жазбалармен сәйкес келуі Ридлидің тіл біліміндегі байқауларының сенімділігін көрсетеді. Бұл ресейлік негізгі тарихи сөздіктермен сәйкессіздіктер болған жағдайларда белгілі бір сөздердің мағынасын кеңейтуге және маңызды хронологиялық түзетулер жасауға мүмкіндік берді. Марк Ридлидің сөздігінде бұрын тіркелмеген сөздердің немесе сөз тіркестерінің көп саны бар (6975-тің ішінде 2249 жазба). Ридли сөздігін зерттеуге қатысты басқа еңбектердің ішінде Коннованың (2000) медициналық терминология туралы зерттеуі бар.
Магниттік
Ридлидің орыс тіліндегі сөздіктері көбірек түпнұсқа болғанымен, ол доктор Уильям Гилберттің (1544–1603) жаңашыл ізбасары және Гилберттің 1600 жылы жариялаған «De Magnete» еңбегіндегі магниттік ғылыммен танымал. 1603 жылы Гилберт қайтыс болғанға дейін Ридли Лондонның Уингфилд үйінде оның қолында тұрды. 1613 жылы Ридли «Магниттік денелер мен қозғалыстар» атты еңбегін жариялады, бұл Гилберттің идеяларын таратуға арналған ағылшын тіліндегі алғашқы басылған жұмыс болды. Ридли консервативті пастор Уильям Барлоудың Гилберттің Коперник астрономиясын қолдауы және Барлоудың пікірінше, Гилберттің магниттік ғылымының өзінің ағылшын тіліндегі нұсқасын ұрлағандығы үшін сынға ілінді.