Кіріспе
Арсиноитерий - жойылған емшек тәрізділер туысы, бұрынғы Embrithopoda тобына жатады. Ол пілдер, сирендар және гиракстармен туыс. Арсиноитерлер - мүйізді жануарларға сырттай ұқсас, шөппен қоректенетін жануарлар. Олар 36-30 миллион жыл бұрын Солтүстік Африкадағы Кейінгі Эоцен және Ерте Олигоцен дәуірлерінде тропикалық жаңбырлы ормандарда және мангр батпақтарының шетінде өмір сүрген. 2004 жылы сипатталған A. giganteum түрі шамамен 27 миллион жыл бұрын Эфиопияда мекендеген.
Arsinoitherium is an extinct genus of paenungulate mammals belonging to the extinct order Embrithopoda. It is related to elephants, sirenians, and hyraxes. Arsinoitheres were superficially rhinoceros like herbivores that lived during the Late Eocene and the Early Oligocene of North Africa from 36 to 30 million years ago, in areas of tropical rainforest and at the margin of mangrove swamps. A species described in 2004, A. giganteum, lived in Ethiopia about 27 million years ago.
Таксономия
Ең танымал (және алғаш сипатталған) түрі – А. zitteli. 2003 жылы Эфиопияның Чилга таулы аймағында А. giganteum деген тағы бір түр табылды. А. zitteli-ден әлдеқайда үлкен қазба тістер шамамен 28-27 миллион жыл бұрынғы кезеңге жатады. Арсиноитерийдің толық қаңқасы Файум оазисінен ғана табылды, бірақ арсиноитериидтердің қалдықтары Оңтүстік-Шығыс Еуропада да кездеседі, оның ішінде Румыниядан Кривадиатерий, ал Түркиядан Гипсамазия және Палеоамазия табылған. Арсиноитерий деген жалпы атау, фараон Арсиноэ II-нің (Фаюм оазисі, алғашқы қазбалар табылған аймақ Птолемейлік патшалық кезінде осылай аталған) және грекше θηρίον (theríon) – "аң" сөздерінен құралған. Түрдің атауы, яғни А. zitteli, Египет палеонтологиясының негізін қалаушы деп есептелетін көрнекті неміс палеонтологы Карл Альфред Риттер фон Зиттельдің құрметіне берілген.
Сипаттама
А. zitteli түрінің ересектері иықтарына дейін биік тұрып, ұзындығы бойынша өлшенді. Оның салмағы 2,5 тоннаға жуық, қазіргі ақ мүйіз бұғыдан сәл кішірек болған. Ұқсас белгілері мен өлшемдеріне байланысты, Арсиноитерий көбінесе жойылған мүйіз бұғысы түрі деп есептеледі, бірақ ол мүйіз бұғыстарымен тығыз байланысты емес; керісінше, оның ең жақын қазіргі туыстары – пілдер мен манаттар. Олар ауыр, баяу қозғалатын жануарлар еді, алдыңғы аяқтары алға қарай емес, кері қарай күшпен тартуға бейімделген, бұл жай суларда немесе жұмсақ, жабысқақ топырақта қозғалатын жануарларға тән ерекшелік. Қазбалары қазіргі Африка мен Арабия аймақтарындағы жағалаулық батпақтарда және жылы, ылғалды, тығыз өсімдіктерге толы жазық ормандарда шөгінділерде табылды. Арсиноитерийдің ең айқын белгілері – мұрынның үстіндегі екі алып мүйіз және көздерінің үстіндегі кішкентай түймеше тәрізді мүйіздері. Бұл мүйіздер құрылысы жағынан қазіргі бовидтердің мүйіздеріне ұқсас. Көбінесе реконструкцияларда олар жирафтардың сүйектеріне ұқсас бейнеленсе де, тірі кезінде әрбір сүйек өзек, бовидтердің мүйіз өзектері сияқты, кератиннен жасалған үлкен мүйізбен қапталған болуы мүмкін. Еркектер мен ұрғашылардың екеуі де мүйіздерге ие болған. Кейбір зерттеушілер бір жерден табылған үлкен және кіші түрлерді сипаттаса, ал басқалары дене мен тіс өлшемдерінің айырмашылығын жыныстық диморфизм деп түсіндірді. Скелеті берік, ал аяқтары пілдердікі сияқты бағана тәрізді, жамбас сүйектері де пілдікке ұқсас.