Кіріспе

Шөп түрлері

Элимус репенс, көбінесе диван шөбі деп аталады, Еуропаның көп бөлігінде, Азияда, Арктикалық биомда және Солтүстік-Батыс Африкада табиғи түрде өсетін көп жылдық шөп. Ол басқа да қоңыржай солтүстік аймақтарға мал азықтығы немесе топырақ эрозиясын тоқтату үшін әкелінген, бірақ көбінесе арамшөп саналады. Оның басқа да атаулары: қарапайым диван шөбі, тырнақ шөп, жылдам өсетін шөп, тастау шөп (немесе жай ғана тастау), иттің шөбі, шарлағыш шөп, скотч шөбі және сиқыршы шөбі.

Сипаттама

Оның жер астындағы тамырсабақтары бар, олардың арқасында шөбілерде жылдам өсе алады. Жапырақтары жалпақ, түкті және тік гүлшоғырлары бар. Сабақтары (сабаулары) биікке дейін өседі; жапырақтары жіңішке, ұзын және өсімдіктің түбінде кең, ал сабақтарының жоғарғы жағындағы жапырақтары тар. Гүлшоғыры ұзын, гүлқалқандары ұзын, кең және қалың, әрқайсысында үштен сегіз гүлге дейін болады. Гүлдің қабықшалары ұзын, көбінесе сырғасы жоқ немесе қысқа сырғасы бар. Солтүстік жарты шарда маусымның аяғынан тамыз айына дейін гүлдейді.

Таксономия

Бұл түрдің әртүрлі таксономиялық топтамалары ұсынылған. Сонымен қатар, ол әртүрлі туыстарға (Elymus, Elytrigium, Agropyron) жатқызылады. Жақындағы жіктелімде үш түріше бөлінген, олардың біреуі қосымша нұсқасымен: Кейбір көбелектердің дернәсілдері оны тамақ ретінде пайдаланады, мысалы, Эссекс шәкірті (Thymelicus lineola).

Жою

Диван шөптері әлемнің көп бөлігінде табиғиланған және көбінесе инвазивті арамшөп ретінде тізіледі. Тағы бір әдіс – мүмкіндігінше көп шөпті алып тастау үшін жерді терең қазу. Содан кейін, бұл жерді қалың ағаш қырларымен жабу керек. Қайта өсуін тоқтату үшін ағаш қырларының астына картон қоюға болады. Дегенмен, ұзын, ақ түсті тамырсаңдар (ризомалар) егер жер бетінде қалдырылса, кеуіп, өледі. Көптеген гербицидтер де оны бақылай алады.

Қолданбалар

Құрғақ қамыт тамырлары ортағасырлық Солтүстік Еуропада басқа шайыр негізді құралымды құрылыстар қол жетімді болмаған кезде құрбандыққа шалу үшін қолданылған. Elymus repens (Agropyron repens) тамырлары Аустрияның дәстүрлі медицинасында қызбаға қарсы, ішкіге шай, сироп немесе суда салқын мацерация түрінде, ал сыртқа шикі дәрі ретінде қолданылған.