Негос-Окчидентал провинциясының Хиноба-ан муниципалитеті

Кіріспе

Нинобаан муниципалитеті, ресми түрде Нинобаан муниципалитеті (бұрынғы Азия) – Филиппиннің Негрос-Оксидентал провинциясындағы 1-сыныпты муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халқы 60 865 адамды құрайды. Нинобаан провинцияның ең оңтүстік қаласы. Солтүстік жағынан Сипалай қаласы және Кандонимен, оңтүстігінен Басай (Негрос Ориентал), шығысынан Илог қаласымен, ал батысынан Сулу теңізімен шектеседі. Нинобаанның жалпы жер ауданы 421,50 шаршы километрді құрайды. Бұл қала Баколодтан және Негрос Ориенталдың астанасы Думагетеден шалқары орналасқан. Қалада Магахат тілі – Оңтүстік Негростың иеленуші тілі, ол Комиссия нг Виканг Филипино тізіміне енгізілген. Бұл тіл халықтың мәдениеті мен өнері үшін маңызды.

Тарих

Бұрын Кауаянның бір бөлігі болған Хинобаанда "Магабат" деп аталатын жергілікті тұрғындар мекен еткен. Панайдан келген қоныс аударғандар жағалауға қоныстанғаннан кейін, олар қазіргі қала орналасқан аймаққа жинала бастады. Саудагерлер Миаг Ао, Тигбауан және Илоилодағы Гимбал қалаларында жасалған киім-кешек сияқты тауарларды айырбастау үшін келіп тұратын. Испан билігі Хинобаанды провинцияда болған кезінде жаулап алмады, себебі бұл аймақ әлі де жартасты орманды жер болып келді. Бұл қалаға аң аулау үшін Кауаян мен көршілес қалалардан ғана адамдар келіп тұратын, сондықтан 20 ғасырдың басына дейін испандықтардың қалаға келуіне байланысты ешқандай маңызды оқиғалар тіркелмеген. 1900 жылдардың басында Дон Эстанислао Билбао, Баск эмигрант және Билбао әулетінің патриархы, аймақтың көрнекті отбасыларының бірі, Хинобаанның оңтүстігіндегі жерді қоныстандыру процесін ондаған жылдар бойы бастады. Бірнеше жылдың ішінде үлкен жерді қайта жаңартып, онда мыңдаған өніп тұрған кокос жаңғақтарын қатарлап отырғызды. Он жыл ішінде пісіп, өнім бере бастаған бұл аймақ, бұрынғы жағалаудағы шөлейтті жерге айналып, копра өндіретін алқапқа айналды. Суармалы жерлер де су көздеріне жақын жерде дамытылды. Жер меншігін беру және аймақтың шалғайлығына байланысты үкіметтің толыққан тоқталмауы Дон Эстанислаоның халықты және жерді уақытша басқаруының негізін құрады. Ол аймақтағы басты, тіпті бір кезде жалғыз жұмыс беруші болды. Моральдық міндеттеме мен практикалық қажеттілік тұрғысынан ол де-факто судья және шериф болып, жалпы құқықты шешіп, оны орындады. Фелисидад Ривасқа үйлену арқылы, жақын жердегі жер телімінің мұрагері, Дон Эстанислао шаруашылықтың көлемін екі есеге арттырды. Доня Фелисидадпен бірге, олар солтүстіктен оңтүстікке қарай шақырымдарға созылған, өте өнімді ауыл шаруашылығы алқабына ие болды. Олардың өмір бойы жасаған игіліктері мен қайырымдылықтары жергілікті халықтың құрметіне бөленді, сондықтан Бильбао есімі жақсы танылып, жақсы көрілді. Ұлдары Хоакин мен Франсиско, келіні Тереза қала әкімі болып сайланды. Бүгінде Бильбаолар муниципалитетті отыз жылдан астам уақыт бойы басқарып келеді. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде американдықтар Негросқа қоныс аударғанда, Хинобаан АҚШ және Филиппиннің біріккен әскери күштерінің кіруінің тарихи нүктесіне айналды. 7-ші әскери округтің округтік қолбасшысы полковник Сальвадор Абседе жапондық басқыншылық кезінде осы қалада өзінің аралдық штабын құрды. Полковник Хесус А. Вилламор USS Gudgeon (SS 211) теңіз асты қайығымен Убонг нүктесіне келіп, партизандарға азық-түлік пен қару-жарақ жеткізу үшін Убонг үңгірін басып алды. Азат болғаннан кейін Хинобаанның пионер тұрғындары оны қайта жаңартылды. Көптеген елді мекендер құрылды, мектептер салынды, жолдар салынды, бұл тұрғындардың қалаға жетуіне, жергілікті өнімдерді жақын маңдағы қалалар мен ауылдарға тасымалдауына қолайлы жағдай жасады. Бұл кезеңде Себуано тілінде сөйлейтін адамдардың көптеп келуі байқалды.

Formerly a part of Cauayan, Hinoba an was inhabited by natives called "Magabat". When immigrants from Panay came and settled in the coastal areas, the settlers began to group in the area where the town is now located. Traders visited to barter products like clothing made in Miag ao, Tigbauan and Guimbal in Iloilo. Spanish authorities did not occupy Hinoba an during their time in the province since the area was still a jungle. It was visited only by people from Cauayan and the neighboring towns for hunting purposes, hence no important events were recorded about the coming of the Spaniards in the town until the early 20th century. In the early 1900s, Don Estanislao Bilbao, a Basque émigré and patriarch of the Bilbao clan one of the area's prominent families, begun a decades long process of settling an area south of where Hinoba an would come to be. In a few years, a significant plot of land had been rehabilitated to which thousands of germinating coconut husks were planted in precise rows. Maturing and bearing crop in under a decade, once coastal wilderness was transformed into copra producing land. Paddy fields were likewise developed further inland close to irrigation sources. The subsequent grant of landownership, along with the total absence of government due to the area's remoteness, it became the basis for Don Estanislao's provisional administration of the people and the place. He became the area's primary, if not for a time, sole employer. As a matter of moral imperative and practical necessity, he also became the de facto Judge and Sheriff, adjudicating upon and enforcing common law. Through his marriage to Felicidad Rivas—a patrician heiress to a similarly homesteaded parcel of land nearby, Don Estanislao doubled the size of the holding. Hand in hand with Dona Felicidad, they lorded over a highly productive agricultural expanse that, from points north to south, ostensibly stretched for miles on end. The couple's lifelong beneficence and philanthropy endeared them to the local populace making the Bilbao name well respected and well loved. Sons Joaquin and Francisco, and daughter in law Teresa, have each been elected town's mayor. Today, the Bilbao's have governed the municipality for a collective span of over thirty years. When the Americans landed in Negros during World War II, Hinoba an became a historical point of entry by the combined U. S. and Philippine Commonwealth military forces. Col. Salvador Abcede, district commander of the 7th military district, established his island headquarters in this town during the Japanese occupation. Col. Jesús A. Villamor, aboard submarine USS Gudgeon (SS 211), landed at Ubong Point and occupied Ubong Cave as command post supply food and arms to guerillas. After Liberation, Hinoba an was rehabilitated by some of its pioneering residents. More settlements were established, schools were built, trails developed for the people's convenience in going to places and in transporting their local produce to nearby towns and villages. There was also a huge influx of Cebuano speaking people during this time.

Демография

Хинобаның халқы негізінен Себуано және Хилигайно тілдерінде сөйлейді, оларды күнделікті өзара алмастырып қолданады. Тагалог және ағылшын тілдерін де біршама түсінеді.

Туризм

Барангай Талакагайдың тас жағалауларының жанындағы Сальвасион үңгірінде шомылуға өте қолайлы табиғи жабық бассейндер бар. Убонг үңгірінде 1942 жылы қайтыс болған полковник Хесус А. Вилламор, Екінші дүниежүзілік соғыстың батыры, АҚШ Әскери-теңіз күштерінің "Gudgeon" суасты қайығымен Филиппин партизандарына қару-жарақ жеткізіп, сол кезде Австралияда орналасқан генерал Дуглас Макартурмен алғашқы радиобайланысты орнатқан.