Кіріспе

Матай 4:9 – Жаңа Келісімдегі Матай Ізгі хабарының төртінші тарауының тоғызыншы аяты. Бұл Исаның сынақтан өту оқиғасының бір бөлігі. Иса Шайтанның алдыңғы екі сынағына қарсы тұрған. Осы аятта Шайтан Исаға егер Ол Оған құлшылық ететін болса, әлемді билеуді ұсынады.

Талдау

Алдыңғы аятта айтылғандай, осы аяттан көрінетіндей, шайтан Иса келгенге дейін әлемді басқарған. Сондай-ақ, бұл осы дүниенің маңызды еместігін көрсетеді; шайтан Исаға рухани әлемде оған қауіп төндірмесе, оны тастауға дайын. Иса физикалық әлем екінші орында екенін және өзінің басты қызығушылығы рухани әлемде екенін мойындаған сияқты. Осы көрініс рухани биліктің саяси биліктен жоғары тұратынын дәлелдеу үшін пайдаланылған. Рим папасы Григорий VII осы бөлімді өзінің қасиетті Рим императорынан басымдығын дәлелдеу үшін қолданды. Бұл әрекет алдыңғы екеуінен өзгеше. Оларда шайтан "Егер сен Мәсіх болсаң..." деп бастап, Исаның күшін сынауын сұраған. Бұл аятта Исаның Мәсіх екендігі расталған, ал оның Құдайдың ұлы ретіндегі рөлін сынаудың орнына, оны растау сұралады. Алдыңғы екі аятта шайтан Ескі өсиеттегі рөлінде көрінеді, Олбрайт пен Манн оны "қарсы кеңес" деп атаған, ол адалдарды сынау арқылы Құдайға қызмет етеді. Бұл жерде ол өзін Құдайдың заманауи қарсыласы ретінде көрсетеді. Бұрынғы әрекеттер сияқты, оның мағынасына қатысты түрлі теориялар бар. Орта ғасырларда қалыптасқан дәстүрлі көзқарас бойынша, шайтан Исаны ашкөздікпен сынаған. Көптеген қазіргі ғалымдар бұл күнәға негізделген түсіндірмені қабылдамайды. Біршама уақыт бойы танымал болған және бүгінде де көптеген адамдар ұстанатын екінші теория – бұл әрекет Исаның Мәсіх туралы басқа көзқарастарын қабылдамауы. Бұл аятта шайтан Исаны рухани емес, саяси тұлға болуға азғыруда. Көптеген яһудилер Мәсіхтің рухани және саяси азаттық әкелетініне, яһуди халқын римдіктерден азат ететініне және әлемді билеуге жетелеріне сенген. Исаның неге олай істемегені ерте шіркеуде маңызды талқылау тақырыбы болды. Сондықтан бұл әрекет Исаның саяси билікке ұмтылуы шайтанның еркіне бағынуы екенін көрсетеді деп болжанады. Бүгінде танымал болған үшінші теория – бұл әрекетті Исаның ізраилдіктердің жасаған қателіктерін қайталамауы ретінде қарастыру. Франция атап өткендей, ізраилдіктер Мысырдан шыққаннан бері көп рет саяси мақсаттарға жете алу үшін өз принциптерінен бас тартыған, ал бұл аятта Иса солай істемейтінін нақты көрсетеді. Швейцер бұл әрекетте соңғы екі түсіндірменің элементтері болуы мүмкін екенін ұсынады. Басқа әрекеттер сияқты, бұл бөлім де Q-дан алынған деп есептеледі. Швейцер Q жазылған кезде аймақтағы басты саяси мәселе Бірінші еврей-рим соғысы болғанын атап өтеді. Кішкентай христиан қауымы көтеріліске қатыспады, ал Швейцер Q руханиға қарағанда саясаттың маңызды еместігін көрсету арқылы бұл шешімді ақтауға бағытталған деп санайды. Матай Ізгі хабарын жазған кезде соғыс маңызын жоғалтқан, сондықтан Матай Исаның яһуди тарихының шыңы ретіндегі тақырыбына сәйкес келетіндей етіп бөлімді өзгертті, бірақ Q-дағы бастапқы аргументтердің кейбір элементтерін сақтап қалды.

Чиркесі аталарының түсініктемелері

Иероним: "Мақтаншы, өзімшіл әрі бекер мақтан қорлайды; себебі оның барлық патшалықтарды сыйлауға құқығы жоқ, өйткені қасиеттілердің көптегені Құдай тарапынан патшалар етіп тағайындалғанын білеміз."