Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Фин биі; халықаралық би өрбуі.
Finnish dance; international dance craze
Letkajenkka, ағылшын тілінде және көптеген басқа тілдерде Letkajenkaa деп белгілі, – фин биі.
Letkajenkka, also known as Letkajenkaa in English and many other languages, is a Finnish dance.
Леткаянка/летки музыкасының тарихы
Леткаженкка / letkis – бұл музыкалық жанр және жалпы атау, сондай-ақ екі әннің бірдей аты ("Леткаженкка" және "Леткис") есімдер ретінде, одан кейін жанр осы атпен танылды; ал женкка – жалпы атау, вальс сияқты музыка мен би жанры. Бұл танымал музыкалық жанр мен одан кейінгі би қозғалысы 1963–1965 жылдары ең жоғары деңгейге жетті. Леткаженкка дәстүрлі аспаптарды пайдаланбастан женкка музыкасын орындау идеясына негізделген. Фин халқының дәстүрлі биі – женккада әдетте скрипка мен аккордеон сияқты аспаптар қолданылады. 1960 жылдардың басында кейбір композиторлар женкка әуендерін заманауи аспаптармен, мысалы, үрмелі аспаптармен (женккаға көбірек серпіліс беру үшін) және электр гитаралары, бас-гитаралар мен барабандармен (көбірек рок-н-ролл немесе буги-вуги стилінде) орындау туралы ойлады. Леткаженкка әндерінің формасы дәстүрлі женккаға сәйкес келеді, бірақ музыка ерекше женкка болған жағдайда, би қадамдары басқаша. Екі би де жеңіл секіру және домалату қадамдарына негізделген. Леткаженкканың сезімін күшейтетін және оны қарапайым женккадан ерекшелейтін ырғақтық элемент – музыкалық фразалардың соңында үш тоқсандық нотадан кейін үзіліс немесе екі тоқсандық нотадан кейін нүктелі үшінші нотадан тұратын ерекше үлгі. Кәдімгі женккада мұндай ырғақ үлгісі, кем дегенде, үнемі кездеспейді. Эрик Линдстрем жанрды "Letkajenkka" әнімен таныстырды. Шведтік "The Adventurers" тобы оны жазды, ол дереу Финляндиядағы хит-парадтардың төбесіне шықты. Кейін норвегиялық әнші Ян Роде "The Adventurers" және "The Wild Ones" тобымен бірге әнге сөз жазды. Ал жарты жылдан кейін Рауно Лехтинен "Letkis" әнін шығарды. Бұл ән леткаженкка жанрындағы ең танымал әнге айналды. Ол алғаш рет 1963 жылдың тамызында өзінің "Rautalanka Oy" студиялық оркестрімен жазылды, бірақ сол жылдың қазан айында "Ronnie Krank's Orchestra" тобы оны танымал етті. Оның хит-парадтағы ең үздік әні шамамен жүз рет қайта жазылды, ал әннің кем дегенде 60 нұсқасының құқығы шведтік баспагер Стиг Андерсонға тиесілі. Бұл әнді неміс музыканты Роберто Дельгадо да жазған. Басқа тілдердегі нұсқалары үшін Лехтиненнің "Letkis" әні "Letkiss", "Let's Kiss", "Lasst uns Küssen" және т.б. деп өзгертілді, осылайша әртүрлі тілдерде оңай айтылуы үшін. "Letkis" атауының өлумен ешқандай қатысы жоқ; өлу туралы идеяны фин тілінде сөйлейтін емес адамдар енгізді, олар әннің атауы "kissing" сөзіне ұқсайды деп ойлады. Фин тілінде "Letkis / letkis" – бұл "Леткаженкка / letkajenkka" сөзінің қысқартылған түрі, сөздің басына "is" қосылып алынған. Сонымен қатар, кейбір журналдар мен пластинкалардың мұқабаларында көрсетілгендей, бидің фин нұсқасында өлу немесе "смучшинг" болмайды. Лехтиненнің "Letkis" әні көптеген еуропалық елдерде, Латын Америкасында және тіпті Жапонияда да хит-парадтарға енді. Орыс, швед және жапон тілдеріндегі көптеген аудармалары бар. 1965 жылы әннің төрт аспаптық нұсқасы бірден Нидерландыда бірінші орынға шықты. Олар Стиг Рауно, Гудрун Янкис, "The Wild Ones" және "Dutch Swing College Band" тобына тиесілі болды. Төрт нұсқада да түпнұсқа фин тіліндегі атаудың орнына ағылшын тіліндегі "Letkiss" атауы қолданылды. 2000 жылға дейін "Freestyler" әні "Bomfunk MC's" тобымен бірінші орынға шыққанға дейін, бұл Нидерландыдан шыққан жалғыз хит болды.
Letkajenkka / letkis is a music genre and a general noun as well as two songs by the same name ("Letkajenkka" and "Letkis") as proper nouns, after which the genre got its name; jenkka, on the other hand, is a general noun, a music and dance genre like waltz. The popular music genre and the ensuing dance craze were at their hottest during 1963–1965. Letkajenkka is based on the idea of performing Jenkka music using non traditional instruments. Traditional instruments for playing the jenkka, a Finnish traditional folk dance, are instruments such as the violin and accordion. In the early 1960s some composers thought of writing jenkka tunes for more contemporary bands with more modern instruments, such as wind instruments (for a more swing like jenkka) and amplified instruments like electric guitars, basses, and drums (a more rock 'n' roll or boogie woogie like sound). The form of the letkajenkka songs is consistent with traditional jenkka, but where the music is distinctively jenkka, the dance steps are not. Both dances are based on a lightly bouncing and skipping step. A rhythmic component that contributes towards the feel of a letkajenkka and distinguishes a letkajenkka from a regular jenkka tune is a distinctive pattern of either three crotchets / quarter notes followed by a quarter rest or two crotchets / quarter notes followed by a third dotted one in the end of its musical phrases that more or less coincide with the three consecutive hops of the dance steps. Regular jenkkas do not typically feature this rhythm pattern, at least not repeatedly. Erik Lindström introduced the genre with his song Letkajenkka. A Swedish band called the Adventurers recorded it, and it immediately topped the charts in Finland. Later Jan Rohde, a Norwegian artist, recorded a version with lyrics with the bands the Adventurers and the Wild Ones. Half a year later Rauno Lehtinen followed with his song Letkis. This has become by far the most popular of all songs in the letkajenkka genre. It was first recorded by his studio orchestra Rautalanka Oy in August 1963, but was made popular in the October of the same year by a group called Ronnie Krank's Orchestra. His chart topper has been re recorded approximately a hundred times, and the rights to at least 60 versions of the song are owned by Swedish publisher Stig Anderson. One well known recording of the song is by German musician Roberto Delgado. For versions in other languages, Lehtinen's Letkis was renamed Letkiss, Let's Kiss, Lasst uns Küssen etc., for easier pronunciation in different languages. The name Letkis has nothing to do with kissing; the idea of kissing was introduced by non Finnish speakers, who thought that the title of the song sounded like "kissing". In Finnish Letkis / letkis is merely short for Letkajenkka / letkajenkka, a diminutive formed by the beginning of the word and adding "is" in the end. Also, contrary to what some magazines and single and long play covers had the world believe, there is no kissing or "smooching" during the Finnish version of the dance. Lehtinen's Letkis made the charts in many European countries, in Latin America, and even in Japan. There are numerous translations including Russian, Swedish, and Japanese. In 1965, four instrumental versions of the tune reached number one in the Netherlands simultaneously. These were by Stig Rauno, Gudrun Jankis, The Wild Ones and the Dutch Swing College Band. All four versions had the English title Letkiss rather than the original Finnish title. It remained the only Dutch number one to have originated from Finland until 2000, when "Freestyler" by the Bomfunk MC's reached number one.
Сипаттама
Леткаженкканың қадамдары 1950-ші жылдардағы жаңалық биі – Бэни Хоптың қадамдарына ұқсайды. АҚШ-тан Финляндияға оралған студенттер Бэни Хоптың қадамдарын Финляндияға әкелген болуы мүмкін, себебі олар оларды Bandstand телешоуында көрген. Бэни Хоп оң аяқпен басталатын болса, Letkajenkka / letkajenkka сол қадамға негізделген, бірақ сол аяқпен басталатын биге айналды. Мұны теледидардағы алғашқы жазбалардан және ең қызу шақта түсірілген кейбір фильмдерден көруге болады. Сонымен қатар, көптеген аудармадағы өлеңдерде қадамдарға қатысты кеңестер бар: "сол аяқпен теп, сол аяқпен теп, оң аяқпен теп, оң аяқпен теп, алға секір, артқа секір, секір, секір, секір".
The steps of Letkajenkka are like the steps of Bunny Hop, a novelty dance from the 1950s. It has been proposed that exchange students returning from the United States to Finland would have imported the steps of the Bunny Hop to Finland, as they had seen them on the TV show Bandstand. Whereas the Bunny Hop starts with a right foot lead, the Letkajenkka / letkajenkka transformed into a dance based on the same step, but starting with a left leg lead. This can be seen from the early recordings for TV and in some movies made during the hottest craze. Also many translated lyrics include advice on the steps: "left kick, left kick, right kick, right kick, forward jump, backward jump, hop, hop, hop".
Халықаралық леткайенка әндері
Бұл жанр кеңінен танымал болды және әлемдегі көптеген композиторлар летки музыкасын жаза бастады. Финдік емес летки музыкасының мысалдары: "La Yenka" (Джонни және Чарли Курт, 1965), Джемель Кесслердің Lasciati Baciare Col Letkis, Дэвид Тухмановтың "Листопад" (Leaf Fall) және :nl:Питер Гоеманстың Ploem Ploem Jenka. Линдстремнің Letkajenkka әні япон тіліне аударылып, Кю Сакамото орындаған Retto Kisu (Jenka) / レット・キス（ジェンカ） болып жазылды.
The music genre became popular, and many composers around the world started writing letkis music. Examples of non Finnish letkis music include "La Yenka" (performed by Johnny & Charley Kurt, 1965), Gemelle Kessler's Lasciati Baciare Col Letkis, "Leaf Fall" (Листопад) by David Tukhmanov and Ploem Ploem Jenka by :nl:Pieter Goemans. Lindström's Letkajenkka was translated and covered in Japanese as Retto Kisu (Jenka) / レット・キス（ジェンカ）, performed by Kyu Sakamoto.
Танымал мәдениетте
Jamboree66 (Sampaguita Pictures, Филиппин, 1966, режиссер Лучано Б. Карлос) фильмінде "Letkis" әнінің клубта ойнатылатын көрінісі бар. Мимис Плессастың кем дегенде екі "Леткаженкасы" грек фильмі "Миа Трелли, Трелли Ойкогения" (Аяң, ақымақ отбасы) режиссері Динос Димопулос етеді. Бассейннің айналасында би билеген адамдар бар. Би қадамдары қатаң түрде дженкка емес, бірақ музыка "летки" стилінде. Басқа бір көріністе Катерина Гогу мен Алекос Цанатакос "леткаженканың" вариациясын "летки" музыкасымен жұп ретінде билейді. Хореография Джон Флериге тиесілі. Мажар фильмі "Патёлат акция" (1965) Мари Тёрёкшык пен Гюла Бодроги "леткаженканы" орындайды. Би сонымен қатар 1966 жылы шыққан "Małżeństwo z rozsądku" (ағылш. Marriage of Convenience) фильмінде де кездеседі және кейіннен картон пластинкада "Polski Let's Kiss" (ағылш. Polish Let's Kiss) деген атпен жарық көрді. Сол күйді сол композитор 1965-66 жылдары эфирде көрсетілген Польшаның "Wojna Domowa" телесериалында да қолданған. Италиялық фильмнің соңғы сахнасында "Io la conoscevo bene" (1965) режиссері Антонио Пиетранджели, басты кейіпкер Адриана (Стефания Сандрелли) Роберт Дельгадоның (Хорст Венде) "Letkiss" нұсқасының жазбасын ойнайды. 2015 жылы өзінің 150 жылдығында фин телекоммуникация компаниясы Nokia "леткаженка" тізбегі бойынша әлемдік рекордты жаңартты. Көк түсті "Nokia" футболкаларын киген 1393 адам "150" санын құрастырып, кезекке тұрды, сонда, басшылықтың күтпеген әрекетімен музыка ойнауға бастады. Бұрынғы рекорд 1995 жылы Кокемекиде 1354 бишіге тиесілі болған.
The movie Jamboree66 (Sampaguita Pictures, Philippines, 1966, directed by Luciano B. Carlos) features a scene where the song "Letkis" is being played at a club. There are at least two Letkajenkkas by Mimis Plessas that appear in the Greek movie Mia Trelli, Trelli Oikogeneia (Crazy, crazy family) that is directed by Dinos Dimopoulos (:el:Ντίνος Δημόπουλος). There is a scene with people dancing around the pool. The steps are not strictly jenkka, but the music is in the style of letkis. In another scene, Katerina Gogou and Alekos Tzanetakos are dancing a letkajenkka variation as a couple to letkis music. The choreography is John Flery's. In the Hungarian movie Patyolat akció (1965), Mari Törőcsik and Gyula Bodrogi perform letkajenkka. The dance also appears in the Polish film Małżeństwo z rozsądku from 1966 (en. Marriage of Convenience) and was later released in that version on cardboard record as Polski Let's Kiss (en. Polish Let's Kiss). Same tune is also used in Polish tv series Wojna Domowa airing 1965 66 of the same composer. In the final scene of the Italian film Io la conoscevo bene (1965) directed by Antonio Pietrangeli, the protagonist Adriana (Stefania Sandrelli) plays the record of the version of Letkiss by Robert Delgado (Horst Wende). in 2015, on its 150th anniversary, the Finnish telecom company Nokia broke the world record of the letkajenkka line. 1393 persons in blue Nokia shirts stood in line forming the digits "150" when, in a surprise from the management, the music started to play. The previous record of 1354 dancers was held in Kokemäki in 1995.