Кіріспе

Талататтар – 18-ші династиялық фараон Ахенатонның тұсында, Қарақат және Ахетатенде (қазіргі Амарна) Атон ғибадатханаларын салу кезінде қолданылған, стандартталған өлшемдегі (шамамен 27 х 27 х 54 см, бұл 1/2 х 1/2 х 1 ежелгі Мысыр шынтағына сәйкес келеді) әк тас блоктары. Олардың стандартты өлшемі және жеңіл салмағы құрылыс жұмыстарын тиімдірек еткен. Олардың қолданылуы Ахенатонның патшалық құрған екінші жылында басталған болуы мүмкін. Амарна кезеңінен кейін талататтарды пайдалану тоқтатылды, бұл олардың уақытқа төтеп бере алмағанын көрсетеді. Көрінетін бетке арналған блоктардың аз бөлігі әртүрлі техникалармен безендіріліп, бірнеше блоктан тұратын үлкен суреттер жасауға қолданылған. Батырылған бедер, гравюра, бояу және кейде гипс қолданылған, көбінесе олар біріктіріліп пайдаланылған.

Аменхотеп IV-тің талататтары

Карнақтағы Аменхотеп IV ғибадатханасында және Атон құдайына арналған басқа да тасталған ғибадатханаларда қолданылған блоктар Хоремхеб пен Рамсес II пилондарды толтыру үшін және ірі ғимараттардың негізі ретінде қайта пайдаланды. Карнақтағы Ұлы гипостильді зал да, Екінші пилон да мыңдаған осы блоктардың үстіне салынған. Он мыңдаған талататтар табылды. Өрнектелген тастар фотоға түсіріліп, олар бейнелейтін сахналар Ахнатон ғибадатханасы жобасының аясында қайта жаңартылуда.

Этимология

Талтат деген терминді египеттік жұмысшылар қолданғанға ұқсайды, ал археология тіліне египтолог Х. Шеврир енгізді. Тастарға қатысты сөздің түпкі тегін анықтау бойынша екі гипотеза бар, олар бір-біріне қайшы емес болуы мүмкін:

Сөз итальян тілінен алынған болуы мүмкін, tagliata – «кесілген тас» деген мағынаны білдіреді. Немесе, ол мысыр араб тіліндегі تلاتة‎ (talāta, 'үш') сөзінен шыққан, бұл әрбір блок үш қолға тең ұзындықта екенін көрсетеді.