Кіріспе

Американдық саясаткер және әскери қайраткер Бригад генерал Клемент Анселм Эванс (25 ақпан 1833 - 2 шілде 1911) – Америка Азамат соғысының Шығыс майданында жаяу әскерге қолбасшылық еткен Конфедеративтік Штаттар Армиясының жоғары шенді офицері. Содан кейін 1899 жылы ол Конфедерацияның әскери тарихына арналған 12 томдық еңбекті редакциялады.

Ерте өмір және білім

Клемент Анселм Эванс Грузия штатының Стюарт округінде дүниеге келген. 1854 жылы Эванс Мэри Аллен "Элли" Уолтонға үйленді, олардың некесінен сегіз бала дүниеге келді, олардың үшеуі нәресте шағында қайтыс болды. Ол Огаста заң мектебінде оқыды және 18 жасында адвокаттық құқық алды. 21 жасында округ сотының судьясы, ал 25 жасында штат сенаторы болды. 1860 жылы АҚШ президенті Абрахам Линкольн сайланған кезде Эванс әскерлік жасақты ұйымдастырды.

Америка Азаматтық соғысы

Эванс 1861 жылғы 19 қарашада 31-ші Джорджиялық жаяу әскерінің майоры болып тағайындалды және 1862 жылғы 13 мамырда полковник болып жоғарылатылды. Ол Жеңіл күндер шайқасы, Екінші Манассас және Антиетам шайқастарында шайқасты. 1862 жылдың қыркүйегінен қарашасына дейін Александр Лоутонның Джорджиялық бригадасын уақытша басқарды және Фредериксбургте қосымша шайқасқа қатысты. Геттисбург жорығы және 1864 жылы Дала және Спотсильваниядағы шайқастар кезінде Эванс қайтадан 31-ші Джорджиялық әскерге қолбасшылық етті, ал Джон Браун Гордон бригадаға қолбасшылық етті. Эванс 1864 жылғы мамыр айында бригадир генерал болып (дивизия басқаруына көтерілген Гордонның орнына) жоғарылатылды және Монокасиде жарақат алды. Ол Петербургтен Аппоматтокска дейін Солтүстік Вирджиния армиясының екінші корпусындағы Гордон дивизиясына қолбасшылық етті. Эванс соғыс кезінде бес рет жараланды.

Кейінгі өмірі мен мұрасы

Соғыс аяқталғаннан кейін ол ықпалды методист пасторы болды және «қасиеттілік қозғалысын» дамытып, осы даулы ілім нәтижесінде діни ұйым екіге бөлінді. Ол Атланта аймағындағы шіркеулерде, кейбіреулерінде 1000-ға дейін мүшелері бар, 1892 жылы зейнетке шыққанға дейін қызмет етті. Үш жыл өткен соң Эванс өзінің Азамат соғысы туралы естеліктеріне негізделген «Грузияның әскери тарихын» жазды. Одан кейін ол 1899 жылы алғаш жарық көрген 12 томдық «Конфедерацияның әскери тарихын» редакциялады және бірлесіп жазды. Соңында ол төрт томдық «Грузия энциклопедиясының» бір авторы болды. Соғыс туралы Эванс былай деді: «Егер біз Оңтүстіктің бөліну актісін ақтауға батыл болмасақ, тарихқа тек батыл, сергекті, бірақ асығыс және ел одағын заңсыз құлатуға тырысқан халық ретінде кіреміз». Эванс соғыстан кейін ағайындық ардагерлер ұйымдарын құру мен басқаруға белсенді қатысты. Ол 1878 жылы Аугуста, Джорджия штатында орналасқан аймақтық ұйым – «Конфедерациядан аман қалғандар қауымдастығын» ұйымдастыруға көмектесті және оның алғашқы президенті болды. Ол 1889 жылы алғашқы ұлттық Конфедерация ардагерлері ұйымын құрушылардың бірі болды және 12 жыл бойы UCV Грузия бөлімшесінің командирі қызметін атқарды. Эванс 1911 жылдың 2 шілдесінде Атлантада қайтыс болды: оның денесі штат заң шығарушы органы оның жерлеу рәсіміне қатысу үшін бір күнге жұмысын тоқтатқан Капитолий ғимаратының орталық ротондасында қойылды. Ол Атлантадағы Оукленд зиратында Джон Гордонның қабірінен бірнеше метр қашықтықта жерленді. Эванс округі, Джорджия (1914 жылдың 3 қарашасында құрылған) оның құрметіне аталған.