Кіріспе

Бангладеш азаттық күрескері және әскери жетекшісі Халед Мошарраф, Бір Уттом (; 9 қараша 1937 – 7 қараша 1975) – Бангладеш армиясының офицері, Бангладеш азаттық соғысындағы рөлімен және тәуелсіздік алғаннан кейінгі Бангладештегі төңкерістермен белгілі. 1975 жылғы 3 қарашадағы төңкеріс кезінде Хондакар Мустақ Ахмадты құлатып, Мошарраф 1975 жылғы 7 қарашада қаза тапты. Бангладеш азат ету соғысының басында Мошарраф 1971 жылғы 27 наурызда Пәкістанға қарсы көтерілген Комилладағы 4-ші Шығыс Бенгал полкінің екінші бастығы болды. Соғыс кезінде Мошарраф 2-сектордың сектор командирі болып тағайындалды, сонымен қатар K күшіне және Crack взводына жетекшілік етті. Жарыста жарақат алғаннан кейін А. Т. М. Хайдер 2-сектордың жаңа сектор командирі болып тағайындалды. Шейх Мүжибур Рахманның қазасынан кейін әскери басқару тізбегі бұзылып, Мошарраф 1975 жылғы 3 қарашада Хондакар Мустақ Ахмади биліктен алып тастап, Мүжибтің қазасына жауапты әскери шенеуніктерді елден шығару арқылы оны қалпына келтіруді жоспарлады. 1975 жылғы 7 қарашада лейтенант-полковник Абу Тахер және оның құпия Biplobi Shainik Sangstha ұйымы төңкеріс ұйымдастырды, оның барысында Мошарраф лейтенант-полковник А. Т. М. Хайдер мен полковник Назмул Худамен бірге қаза тапты. 1965 жылғы Үнді-Пакистан соғысы кезінде Мошарраф 4-ші Бенгал полкінің адъютанты қызметін атқарды. Кейін ол Батыс Германия мен Ұлыбританияда қосымша оқудан өтіп, Какул академиясында оқытушы болып жұмыс істеді. Майор Шафаат Джамиль Даккадағы жағдай туралы хабарлағаннан кейін, Мошарраф 27 наурызда 4-ші ЕБР-дің бүлігіне жетекшілік етті.

Жарыста жарақат алған

1971 жылы 23 қазанда Мошарраф басына оқ тиіп жарақат алды және Лакхнаудағы әскери госпитальде емделді. 15 тамыздағы төңкерістен кейін Бангладеш армиясында басшылық тізбегі үзіліп, төңкеріске бастаған кіші офицерлер «генералдардай қимылдай бастады».

1975 жылғы 7 қарашадағы төңкеріс

1975 жылы 3 қарашада таңертең Зиаур Рахман тұтқындалмас бұрын, ол досы, отставкадағы лейтенант-полковник Әбу Тахерге телефон соғып, бірдеңе жасауға шақырды. Жауап ретінде Тахер мен оның құпия ұйымы Биплоби Шайник Сангста (BSS) 4 және 6 қараша аралығында әр түн сайын жиналыс өткізіп, 7 қараша таңертең басталған көтеріліске дайындалды. Төңкеріс басталғанда Мошарраф А.Т.М. Хайдер мен Назмул Худамен бірге Бангабхабанда болды. 3 қарашадағы төңкеріс күшін жойғанын түсінген соң Халед Мошарраф, А.Т.М. Хайдер және Назмул Худа Бангабхабаннан 10-шы Бенгал полкінің штаб-пәтеріне қауіпсіздік іздеуге кетті. 10-шы Бенгал полкінің сарбаздары Биплоби Шайник Сангстамен тікелей байланысы болмаса да, олар көтеріліс туралы хабардар болды. Зия Навазештен үш адамның денесін сақтап тұруды өтінді.

Мұра

2023 жылдың мамырында полиция Халед Мошарраф, Назмул Худа және А.Т.М. Хайдерді өлтіру фактісі бойынша тергеу бастады. Худаның қызы Нахид Езаһер Хан Шер-э-Бангла Нагар полиция бөліміне шағым түсіргеннен кейін бұл іс қозғалды. Хан Зиаур Рахман мен Әбу Таһерді қоса, бірнеше әскери шенеуніктерді жауапты деп атады.