Кіріспе

1989 жылы Артур Хиллер түсірген фильм.

"See No Evil, Hear No Evil" – 1989 жылы режиссер Артур Хиллер түсірген американдық триллер-комедиясы. Фильмде Ричард Прайор соқыр адам, ал Джин Уайлдер саңырау адам рөлінде ойнайды. Олар кісі өлтіретін үш ұрыны тоқтату үшін бірігіп жұмыс істейді. Бұл Уайлдер мен Прайордың бірге түскен үшінші фильмі (барлығы төрт фильмнен), олардан бұрын олар 1976 жылғы "Күміс жолақ" және 1980 жылғы "Жаңылғандар" фильмдерінде ойнаған болатын. Фильм АҚШ-та 1989 жылдың 12 мамырында көрсетілімге шықты. "See No Evil" фильмі сыншылар тарапынан жарамсыз және теріс пікірлер алды, бұл комедиялық дуэттің экрандық жұп ретінде соңғы табысты фильмі болды. Олардың келесі бірлескен жұмысы – 1991 жылғы "Тағы бір сен" фильмі, кассада және сыншылар тарапынан сәтсіздікке ұшырады. Бұл Прайор мен Уайлдердің соңғы ынтымақтастығы болды.

Сюжет

Уоллес "Уолли" Карю, соқыр адам, және Дэвид "Дэйв" Лайонс, саңырау адам, Уолли Дейвтің Нью-Йорк сауда орталығында жұмысқа түсуге өтініш берген кезде танысады. Ұзаққа соқпай туындаған шатасу мен қарым-қатынас салдарынан Уолли мен Дейв жақын дос болады. Дейв еріндерден оқиды және Уоллиге жол көрсетеді, ал Уолли Дейвке көрінбейтін дыбыстар мен адамдардың артынан айтқанын жеткізеді. Жергілікті барда Уолли Дейвтің сағат көрсеткіштерімен бағыт беруінің арқасында агрессивті бұзақыны жеңіп шығады. Дейв оны жұмысқа қабылдайды. Бір күні таңертең Уолли газет күтіп тұрғанда, Дейвтің дүкеніне бір адам кіреді. Ева есімді әдемі әйелге көз салғанда, ол қорапшасынан алтын монетаны алып, тікелей тіреудегі монеталардың ішіне жасырады. Әйел қорапты алып, сол адамды атып өлтіреді, ал Дейв қышқылсыздандырғыш таблеткалардың қаптамасындағы ақпаратты оқып жатыр. Дейв оқ атылғанды көрмейді, бірақ Еваның кетіп бара жатқан аяқтарына назар аударады. Оқ дыбысын естіген Уолли дүкенге кіреді де, өліктің үстіне құлап түседі. Содан кейін Дейв Уоллиге көмектесуге асығады және Ева қалдырған тапаншаны қолына алады. Полиция келгенде, оларды дене жанында, Дейв тапанша ұстап тұрған күйде табады және тұтқындайды. Дейв Уоллиге қораптағы монеталарды жинауды бұйырады. Полиция бөлімінде Дейв пен Уоллиді детектив-капитан Эмиль Брэддок пен лейтенант Гатлин тексеріп-сұрақтайды. Олардың айтуынша, олардың куәлігі аса пайдалы болмағандықтан, оларды басты күдіктілер деп санайды. Ева мен оның серігі Кирго монетаны қайтарып алу ниетімен адвокаттар болып көрініп, оларды босатуға келіседі, бірақ Уолли Еваның парфюмін, ал Дейв оның аяқтарын таниды. Брэддок олардың айтқанына құлақ салмайды, олар оның кісі өлтіруші екеніне сенімді. Ева мен Киргодан қашуға тырысқан Дейв пен Уолли полиция бөлімінен қашып шығады, бірақ қылмыскерлер оларды тез табады. Ева Уоллидің қалтасынан монетаны алып, өзінің басшысы Сазерленд мырзаға нұсқау сұрап телефон соғады, соның арқасында Дейв олардың жоспарларын еріндерінен оқып біледі. Кирго оларды өлтіргісі келгенде, олар барда үйренген төбелес тактикасын қолданып, оны есінен айырады. Олар полиция машинасынан қолды ұстап, Ева, Кирго және Брэддоктың қуып жететінін болдырмайды, бірақ абайсызда машинаны судағы қоқыс баржасына түсіріп алады. Полиция машинасынан жасырынып, Уоллидің әпкесі Адельге телефон соғып, көмек сұрайды. Полиция оны іздейді және оның мотель бөлмесін тексеріп қарастырады, бірақ олар анықталмайды және полиция кеткеннен кейін кетеді. Еваның еріндерін дұрыс оқымағандықтан, Дейв оларға "Грейс Джордж" есімді әйелді табу керек деп ойлайды, бірақ Адель "Ұлы шатқал" деп аталатын курорт бар екенін түсіндіреді. Курортта Уолли келуші профессор болып танысады. Ал Дейв монетаны ұрлау үшін Еваның бөлмесіне тығылып кіреді. Ол сөмкесін қарастырып жатқанда, Ева душтан тек сүлгімен оранып шығады. Дейв күшті эрекцияны сезінеді, ал Ева оны тапанша деп қате түсінеді. Осыны түсінген Дейв одан қолдарын көтеруін және сүлгіні тастауын талап етеді, осылайша оны толығымен жалаңаш қалдырады. Содан кейін Дейв Еваға қарап, бөлмеден шығып кетеді. Тем уақытта Адель Киргоның машинасына соғылып, оны алаңдатып жібереді. Бірақ Кирго мен Ева оны ұрлап, Сазерлендтің имениесіне алып кетеді. Көлікпен апат болғаннан кейін Дейв пен Уолли құтқару жоспарын іске асырады, нәтижесінде Адель қашып құтылады, бірақ олар тұтқындалады. Өзінің кабинетінде Сазерленд, ол да соқыр, монетаның бөлме температурасындағы өте құнды суперөткізгіш екенін ашады. Кирго мен Сазерленд пайданы бөлісу туралы дау кезінде өлтіріледі, содан кейін Дейв пен Уолли кабинеттен қашып, Евамен және тікұшақ пилотымен қатысты қақтығысқа түседі. Полиция келгенде, қалған қылмыскерлер тұтқындалады, ал Уолли мен Дейв айыптан босатылады. Дейв Ева түрмеден шыққанда күтетінін уәделейді. Одан кейін екі адам жергілікті саябаққа барып, фильмнің басындағы көріністі қайталайды, бір-бірінің басына балмұздақ құйып, бір-бірінің компаниясынан ләззат алады.

Өндіріс

Жозеф Болонья мен Рене Тейлор фильмнің алғашқы сценарийін жазып, оны 1984 жылы «Колумбия Пикчерс» компаниясына 200 000 долларға сатты. Кейіннен олар студияны Лос-Анджелес округінің жоғарғы сотына 10 миллион доллар көлемінде өтемақы талап етіп сотқа берді, себебі Прайор фильмге тартылған жағдайда уәделенген қосымша 500 000 доллар, әр түзету үшін 25 000 доллар және түскен пайданың бес пайызы төленбеді. Алғашқыда Уайлдер жұмысқа алынар алдында Джим Белуши саңырау адам рөліне бекітілген болатын. Басты түсірілім 1988 жылғы 29 тамызда Нью-Йорк және Нью-Джерси штаттарында басталды, түсірілім алаптары ретінде Нью-Йорк қаласы, Паунд Ридж және Хакенсак өзенінің батпақты жерлері пайдаланылды.

Сыни жауап

TriStar Pictures Уайлдер мен Прайордың қатысуымен тағы бір фильм түсіруді жоспарлап отырды, бірақ Уайлдер сценарийді өзі қайта жазуға рұқсат берілсе ғана «See No Evil, Hear No Evil» фильміне қатысуға келісті. Студия оған келісті және «See No Evil, Hear No Evil» 1989 жылдың мамыр айында көрсетілімге шықты, бірақ көбінесе жағымсыз пікірлер алды. Көптеген сыншылар Уайлдердің, Прайордың және Кевин Спейсидің актерлік шеберлігін жоғары бағалады, бірақ олардың пікірінше, сценарийдің өзі мүлдем нашар болған. Роджер Эберт оны «нағыз сәтсіз туынды» деп атады, ал «Deseret Morning News» газеті фильмді «ақылсыз», «ақылға сыймас» сценарийі бар, «жасанды» сюжеті мен «тынышсыз жасөспірімдік әзілдерге» толы деп сипаттады. Алайда, Винсент Канби оны «Мырза Прайор мен Мистер Уайлдердің ең сәтті бірлескен жобасы» деп атады, сонымен қатар «бұл жоғары сапалы кино емес екенін және барлық әзілдер бірдей тапқыр емес екенін» мойындады. Rotten Tomatoes сайтында 30 сыншының бағасы бойынша фильм 27% рейтинг алды. Жағымсыз пікірлерге қарамастан, фильм кассада табысқа ие болды және екі апта бойы көрермендердің сүйіктісіне айналды.