Кіріспе

Патент құқығында зерттеуге берілген жеңілдік немесе қауіпсіз арна жеңілдігі – патенттермен берілген құқықтардан бас тарту болып табылады, бұл әсіресе дәрі-дәрмектерге қатысты. Осы жеңілдікке сәйкес, патенттік құқықтарға қарамастан, реттеуші органнан, мысалы АҚШ-тағы FDA-дан, мақұлдау алу үшін зерттеулер мен сынақтар жүргізу, патент мерзімі аяқталғанға дейін белгілі бір мерзімге құқық бұзушылық болып табылмайды. Бұл жеңілдік, генерикалық препарат өндірушілеріне патент мерзімі біткенге дейін генерикалық дәрілерді дайындауға мүмкіндік береді. АҚШ-та бұл жеңілдік техникалық тұрғыдан § 271(e)(1) жеңілдігі немесе Hatch Waxman жеңілдігі деп аталады. 2005 жылы АҚШ Жоғарғы Соты Merck v. Integra ісін қарастырғанда Hatch Waxman жеңілдігінің ауқымын қарады. Жоғарғы Сот, заңның есірткілерді өндіруді, қолдануды немесе таратуды реттейтін кез келген заң бойынша үкіметке ақпарат ұсынумен байланысты заттарды пайдалануды құқық бұзушылықтан босататынын мәлімдеді. Канадада бұл жеңілдік Болар ережесі немесе Roche Bolar ережесі деп белгілі, ол Roche Products v. Bolar Pharmaceutical ісіне байланысты аталған. Еуропалық Одақта, ЕО Директивалары 2001/82/EC (2004/28/EC Директивасымен өзгертілген) және 2001/83/EC (2002/98/EC, 2003/63/EC, 2004/24/EC және 2004/27/EC Директиваларымен өзгертілген) шарттарымен ұқсас жеңілдіктерге рұқсат беріледі.

Жалпы құқық зерттеулерін қоспағанда

Жалпы құқық бойынша зерттеу босатуы – бұл патент бұзушылыққа қарсы жағымды қорғаныс, егер күдікті патент бұзушы патенттелген өнертабысты зерттеу мақсатында пайдаланса. Бұл доктрина 1813 жылы судья Джозеф Сторидің апелляциялық шешімі Whittemore v. Cutter, 29 Fed. Cas. 1120 (C. C. D. Mass. 1813) ісінде пайда болды. Стори заң шығарушы органның ниеті "тек [ғылыми] эксперименттер үшін немесе машинаның сипатталған әсерлерін шығаруға қабілеттілігін анықтау үшін" жазалау емес екенін атап көрсетті. Кейінгі шешімдер коммерциялық және коммерциялық емес зерттеулер арасындағы айырмашылықты анықтады. 2002 жылы Федералдық апелляциялық сот Madey v. Duke University, 307 F.3d 1351, 1362 (Fed. Cir. 2002) ісінде зерттеу босатуының ауқымын күрт шектеді. Сот бұл қорғанысты толығымен қабылдамады, бірақ "өте тар және қатаң шектелген эксперименттік пайдалану қорғанысын" тек "ойын-сауық, таза қызығушылықты қанағаттандыру немесе қатаң философиялық зерттеу" үшін қалдырды. Сот сондай-ақ, мүліктік мүддеге қарамастан, зерттеу "күдікті патент бұзушының заңды бизнесін дамыту мақсатында" жүргізілген жағдайларда бұл қорғаныстың қолданылуын жоққа шығарды. Дьюк университеті сияқты зерттеу университетінің жағдайында сот бұл пайдалану оның заңды бизнесін дамытуға бағытталған, атап айтқанда "мекеменің беделін арттыру және табысты зерттеу гранттарын тарту" үшін қолданылғанын анықтады, сондықтан қорғаныс қолданылмайды. Merck KGaA v. Integra Lifesciences I, Ltd., 545 U. S. 193 (2005) ісінде АҚШ Жоғарғы Соты патенттелген қосылыстарды клиникалық алдын ала зерттеулерде пайдалану 35 U. S. C §271(e)(1) бойынша қорғалатынын шешті, егер сыналып жатқан қосылыстың FDA-ға ұсынылуы мүмкін екеніне сенуге негіз болса және эксперименттер жаңа дәрілік препаратты зерттеуге немесе жаңа дәрілік препаратты қолдануға қатысты ақпаратты тудырса. Жоғарғы Сот тар шешім қабылдаған жағдайларда (мысалы, фармацевтикалық препараттарға қатысты ғана) және төменгі сот кеңірек шешім қабылдаған жағдайларда, мәселенің толыққанды заңмен реттелуіне дейін төменгі соттарда қосымша сот процесі қажет болуы мүмкін.