Кіріспе

Американдық баспагер

Дэниел Фаул (шамамен 1715 – 1787 жылдың маусымы) – американдық революцияға дейін және оның кезінде американдық колониялық баспагер және баспа иесі, сонымен қатар "Нью-Гэмпшир газетінің" негізін қалаушы. Ол Сэмюэл Адамстың "The Independent Advertiser" газетін басып шығарды. Массачусетс штатының түрлі өкілдерінің әрекеттері туралы зиян келтіретін мақала жариялағаны үшін түрмеге қамалды және соттан кейін басып шығаруға рұқсатынан айырылды. Массачусетс үкіметіне көңілі толмағандықтан, ол Массачусетстен Нью-Гэмпширге көшіп, "Нью-Гэмпшир газетін" құрды. Баспагерлік мансабында Фаул бірнеше шәкірттерді жұмысқа алды. 1765 жылы газеті арқылы мөр бажысы туралы заңды ашық сынады. Америка тәуелсіздігі орнағаннан кейін оған Нью-Гэмпшир штатының заңдарын басып шығару тапсырылды.

Алғашқы жылдар

Дэниел Фаул Чарльзтаунда дүниеге келді және Бостондағы көрнекті баспагер Сэмюэл Книландтың шәкірті болды. Ол Массачусетс штатындағы Бостон қаласына көшіп, 1740 жылдан бастап сол қалада белсенді баспагер ретінде жұмыс істеді. Бостондағы өте құрметті отбасының қызына үйленді, бірақ оның некесінен балалары болмады. Белгілі баспагер және тарихшы Исай Томас Фаул туралы, оның баспасының сапасы жоғары, әрі нақты, әрі еңбекқор болғанын айтты. Ол шамалы мінезді, әдепті, көңілді, және өз елінің игілігіне берілген адам еді.

Массачусетс штатындағы өмір

Келесі он бес жыл ішінде Фаул “Америка журналы” және “Тарихи хроника”, сондай-ақ “Тәуелсіз жарнамашы” сияқты басылымдарды басып шығарды және бірлесіп шығарды. “Тәуелсіз жарнамашы” журналының алғашқы саны 4 қаңтарда Роджерс пен Фаул баспасында жарық көрді. Оның авторларының арасында Джонатан Мейхью болды – көңіл көтеруге құмар конгрегационалист, Америкадағы унитаризмнің негізін қалаушы және мөр салынатын салыққа қарсы өткір сыншы. 1742 жылы Фаул Гаммалиел Роджерспен кіші серіктес болды. Олар өздерінің еңбектерін басып шығару үшін қажетті сияны өздері жасады және Америкада осы салада сәттілікке жеткен алғашқы баспагерлер деп есептеледі. Фаул мен Роджерс Америка колонияларында Даниэль Хенчман үшін алғаш рет Жаңа Өсиетті басып шығарды, сондай-ақ Сэмюэл Адамстың революциялық жазбаларын жариялаған тұңғыш баспагер болды. 1755 жылы Фаулға жалпы соттың шараларына қарсы болған бірнеше джентльмендер жүгінді, әсіресе ромға салынатын акциз туралы заңға қатысты. Олар оны ағасы Захария Фаулға “Ең қатыгездердің қатыгездігі” атты памфлетті басып шығаруға көмектесу үшін жалдады. Бұл памфлет аталған заңды қынжырлы күлкіге қысты және сынға алды, сонымен қатар соттың бірнеше мүшелерін қатаң сөзімен ескертті. Оның шәкірті Жозеф Расселл, онда жасына жуық, әрі қара терілі бір адам баспаханада жұмыс істеді. Бұл оқиға жарияланғаннан кейін Фаул Массачусетс штатының Өкілдер палатасының бұйрығымен “Ең қатыгездердің қатыгездігі” атты бүлік тудыратын памфлетті басып шығарғаны үшін кешкі ас дастарқаны басында тұтқындалды. Ол палатаға жеткізіліп, спикердің сұрақтарына жауап берді. Фаул спикермен ынтымақтаспады және сұрақтарға тікелей жауап бермей, аулақтап жауап берді. Соттан кейін ол ұрылар мен кісі өлтірушілерді ұстайтын түрмеге қамалды және әйелінен кездесуге рұхсат алмады. Нәтижесінде Фаул басып шығаруға берілген лицензиясынан айырылды. Түрмеден босатылғаннан кейін ол тұтқындалуына жауап ретінде “Азаттықтың толық қараңғылануы” атты кітапты басып шығарды және Портсмут қаласына қашып кетті.

Нью-Гэмпширдегі өмір

Массачусетс штатынан шыққаннан кейін Фаул Портсмутқа келді және онда тұрақты мекендеді. Ол Анн көшесінде баспаханасын ашты, онда түрлі шағын баспа жұмыстарын жасағаннан бөлек, кітаптар мен жаңғырықтар сатты. Портсмутқа келгеннен кейін көп ұзамай Фаул қалалық судья болып тағайындалды. Осы кезде ол Портсмут тумасы Томас Фурберді шәкірттікке алды. «Газет» Революция басталғанда колониядағы жалғыз газет болды. Фаул өзінің жүрегі жақын туысы Робертті серіктес етіп, оны редактор қызметіне тағайындады, сондай-ақ баспа ісін жүргізуге және баспа машиналарын күтуге бір құлды іздеп таба алды. Фаул Портсмутқа әкелген баспа материалдарының ішінде әртүрлі эмблемалардың ағаш және металдан жасалған жиынтығы болды, соның ішінде газетінің бетін безендіру үшін қолданылған «Қарға мен Түлкі» суреті де бар еді. Кейін газет бетінде Юпитер мен Таусықайдың суреті пайда болды. Содан кейін Корольдік Елтаңба қолданылды, бірақ революция жақындағанда және тәуелсіздік рухы колониялардың барлығында кең таралғанда, газеттер мен басқа да баспалардағы монархиялық белгілер бірте-бірте жоғалып кетті. «Газет» мақаласының кіріспе бөлігі былай деді:

«Газет» мақаласында мөртаңба заңының құлдыққа тең және саудаға қауіп төндіретіні, ал оны күшке енгізу еркіндіктің жоғалуынан басқа ештеңеге әкелмейтіні айтылды. Революциялық соғысқа дейінгі және соғыс жылдарында Портсмут халқының көп бөлігі адалдарлыққа бейім болды. Осыдан кейін «Газет» үзіліс-үзіліспен жарияланып, американдық тәуелсіздік күресіне шамалы ғана қолдау көрсетті. 1776 жылы Фаул провинциялық конгреске тәуелсіз үкімет құрмауға шақыратын мақала жариялады, себебі бұл британдық биліктен бас тартуға деген ниет ретінде қабылдануы мүмкін еді. Фаул дереу конгресс алдына шақырылып, «ұятты, қарапайым және қорқынышты» туындысы үшін қатты сөкпеге ұшырады. Конгресс немесе тәуелсіздік туралы мақалаларды осындай сипатта жарияламау ескертілгеннен кейін, ол өзінің жүрегі жақын туысы Роберт Л. Фаул оны 22 мамырда Эксетерде қайта жаңғыртқанға дейін газетті басып шығаруды тоқтатты. Фаул Сэмюэл Адамс пен Каукус клубының 1752 жылы «Тәуелсіз жарнамашы» газетінде жазылған қағидаларының жас тәуелсіз мемлекетке енгізілгенін көру үшін жеткілікті ұзақ өмір сүрді.