Боhor қамыс бұғысының сипаттамасы

Кіріспе

сүтқоректілер түрі

Бохор қамысқазының бес түршесі белгілі: Еркектердің иық биіктігі шамамен жетеді, ал аналықтары жетеді. Бұл қамысқазы жыныстық диморфизмге ие, еркектер аналықтардан 10%-дан 20%-ға дейін үлкен және айқын белгілерге ие. Жастар ересектерге қарағанда қараңғырақ және ұзын жүнді болады. Әр құлақтың астында дөңгелек, терісі ашық жатқан жері бар. Жыныстық диморфизмнің айқын белгісі ретінде, тек еркектерде ғана маңдайдан артқа қарай өсетін және сәл алға иілген қысқа, қалың мүйіздер болады. Ең ұзын мүйіздер R. r. cottoni түршесінде кездеседі, олар қалыптыдан аз иілген және ішке қарай қисайған болуы мүмкін. R. r. cottoni-ден айырмашылығы, R. r. bohor-дың мүйіздері қысқа және қалың, ал иілген бөлігі алға қарай бағытталған.

Кенелер мен паразиттер

Бохор қамысқайыры бірнеше паразиттерге шалдығады. Бохор қамысқайырында кездесетін ең маңызды гельминттер – Carmyerius papillatus (қарынның кілегей қабығында), Stilesia globipunctata (жіңішке ішекте), Trichuris globulosa (қақпа ішекте), Setaria түрлері (іш қуысында), Dictyocaulus түрлері (өкпеде) және Taenia цисталары (бұлшықеттерде). Басқа паразиттерге Schistosoma bovis, Cooperia rotundispiculum, Haemonchus contortus, Oesophagostomum түрлері, Amphistoma және Stilesia жатады. Бохор қамысқайырының денесінде Amblyomma және Rhipicephalus evertsi түрлерінің кенелері табылады. Олар шөп пен қамыс арасында оңай жасырынып, қауіптен қашқанның орнына тығылып жүреді. Уганданың Рвензори таулары ұлттық саябағында бохор қамысқайырының тамақтануын зерттеу көрсеткендей, жыл бойы ең көп жейтін шөп түрі – Sporobolus consimilis. Жануарлар Hyparrhenia filipendula, Heteropogon contortus және Themeda triandra сияқты басқа да шөптермен қоректенеді, олардың барлығы жайылымдық жерлерде кең таралған. Бохор қамысқайыры жаңбырлы маусымда Cynodon dactylon және Cenchrus ciliaris түрлерін артық жақсы көреді, ал құрғақ маусымда Sporobolus pyramidalis және Panicum repens түрлеріне көшеді. Олар екі жарнақты өсімдіктермен сирек қоректенсе де, олардың ішінде Capparis және Sida түрлері болуы мүмкін. Тұрақты түрде өртелетін жайылымдарда бохор қамысқайыры Imperata түрлерін жейді, ал су көздеріне жақын жерлерде Leersia және жаңа өркендеген Vossia түрлерін (топи мен пуку сияқты) жейді. Олар жайылым барысында күндізгі паналарынан ұзақ қашықтыққа жүріп өтеді. Белгілі бір аймақта жайылымға жұмсалатын уақыттың маусымдық өзгеруі сол жердегі шөптердің болуы мен сапасына байланысты болуы мүмкін.

Көбею

Аталықтары үш-төрт жасында жыныстық жағынан жетіледі, ал аналықтары бір жасында балалай алады, әр 9-14 айда бір рет көбейеді. Ұрықтану маусымы белгілі болмаса да, жұптасудың шыңы жаңбырлы мезгілде болады. Ол, бұталық аң сияқты кең таралмаған, себебі оның тіршілік ортасына қатысты талаптары бар. Кейбір ареалдарында бохор қамысқары тау қамысқарымен ортақ тіршілік етеді. Бохор қамысқары мен оңтүстік қамысқарының ареалдары Танзанияда кеңінен жабысады. Танзанияда үш қамысқары түрінің ішінде бохор қамысқары ең көп тараған түр. Оның Бурунди, Эритрея, Гана және Тогодағы жағдайы белгісіз, ал Нигер мен Нигерияда сирек кездеседі. Дегенмен, бұл антилопа өз туыстарына қарағанда осындай тым пайдаланылған аймақтарда ұзақ өмір сүруге бейім. Арли Сингу және Назинга аңшылық шаруашылығы (Буркина-Фасо). Көбірек саны Шығыс және Орталық Африкада, көбінесе қорғалған аумақтарда кездеседі, мысалы Буба Нджида (Камерун); Маново Гунда Сент-Флорис ұлттық паркі (Орталық Африка Республикасы); Бале таулары ұлттық паркі (Эфиопия); Мурчисон шарлауы ұлттық паркі және Пиан-Упе жануарлар қорығы (Уганда); Масаи Мара (Кения); Серенгети ұлттық паркі, Мойовоси Кигоси және Селус қорығы (Танзания).