Мексикадағы 2006 жылғы сайлау және саяси дағдарыс

Кіріспе

2006 жылғы 2 шілдеде Мексикада жалпы сайлау өтті. Сайлаушылар алты жылдық мерзімге жаңа Республика Президентін сайлау үшін дауыс берді, бұл сол кездегі Президент Висенте Фоксты алмастырды (1917 жылғы Конституцияға сәйкес, ол қайта сайлануға құқылы емес еді); 300 депутатты көп дауыс алған үміткер жеңіске жеткен жүйе бойынша және 200 депутатты пропорционалдық өкілдік бойынша сайланды, олар үш жылдық мерзімге жұмыс істеуі керек еді; сондай-ақ, әр штаттан үштен, барлығы 128 сенат мүшесі (шектеулі дауыс беру арқылы) және ұлттық партиялық тізімдер бойынша 32 мүше пропорционалдық өкілдікпен сайланды, олар алты жылдық мерзімге жұмыс істеуі керек еді. Сол күні бірнеше жергілікті сайлаулар да өтті, оның ішінде федералды округтің басшысы мен заң шығарушы органы, Гуанахуато, Халиско және Морелос штаттарының губернаторлары, сондай-ақ бірнеше штаттың жергілікті кеңесшілері сайланды. Мексика саясатында сайлауға дейінгі жылдары болған даулы оқиғалар, президенттік науқанның жағымсыз және агрессивті сипаты, Президент Висенте Фокстың өзінің партиясының үміткері Фелипе Кальдеронды қолдау үшін жеке араласуы, сондай-ақ даулы және өте жақын нәтижелер (Кальдерон өзінің қарсыласы Андрес Мануэль Лопес Обрадордан 0,6% немесе 243,934 дауысқа көп алды), нәтижесінде Лопес Обрадор нәтижелерді мойындаудан бас тартып, сайлау оған қарсы бұрмаланғанын мәлімдеді. Осының салдарынан Мексика жыл соңына дейін саяси дағдарысқа ұшырады. Лопес Обрадор ел бойынша наразылық акцияларын ұйымдастырды және өзін "Заңды Президент" деп жариялады, ал оның партиясының заң шығарушылары 1 желтоқсанда Фелипе Кальдеронның Президент ретінде инаугурациясына қарсылық білдірді. Сонымен қатар, Оахака штатында 2006 жылы мұғалімдердің ереуілін губернатор Улисес Руис Ортис күштеп басуынан кейін қатты әлеуметтік толқулар болды, бұл оның отставкасын талап ететін наразылықтарға әкелді. Сондай-ақ, сол штаттың көптеген аймақтарында 2 шілдедегі сайлау ағымдағы қақтығыстардың салдарынан бұзылды. Лопес Обрадордың жақтастары дауыстарды толық қайта санауды талап етіп, ел бойынша наразылық акцияларын өткізді, бірақ Федералды сайлау трибуналы бұл талапты қабылдамады. Трибунал сайлау учаскелерінің 10% - дан кеміне ғана қайта санауға рұқсат берді және кейіннен сайлаудағы бұзушылықтар сайлау нәтижесін өзгертуге жеткіліксіз екенін мәлімдеді. 5 қыркүйекте Трибунал Кальдеронды сайлаудың жеңімпазы деп ресми жариялады. Сарапшылар Кальдеронның 11 желтоқсанда (Президент лауазымына келгеннен кейін он күн өткен соң) Мексикадағы есірткіге қарсы соғысты бастауының халықтың қолдауын алу және күрделі сайлаулар мен одан кейінгі дағдарыстан кейін оның заңдылығын нығайту үшін ерекше қадам болғанын айтады.

None

General elections were held in Mexico on Sunday, 2 July 2006. Voters went to the polls to elect a new President of the Republic to serve a six year term, replacing then President Vicente Fox (ineligible for re election under the 1917 Constitution); 500 members of the Chamber of Deputies (300 by the first past the post system and 200 by proportional representation) to serve for three year terms; and 128 members of the Senate (three per state by limited voting and 32 by proportional representation from national party lists) to serve for six year terms. Several local ballots were also held on the same day, including the head and legislature of the federal district, governors of Guanajuato, Jalisco and Morelos and local councillors in several states. Due to controversial events in Mexican politics in the years preceding the election, the negative and aggressive tone of the presidential campaign, the personal interference of President Vicente Fox to favor the candidate of his party Felipe Calderón, as well as the controversial and extremely close results that gave Calderón a lead of 0.6% of the vote (or 243,934 votes) over his rival Andrés Manuel López Obrador (who subsequently refused to recognize the results and claimed that the election had been rigged against him), Mexico went through a political crisis for the remainder of the year, as López Obrador called for protests throughout the country and proclaimed himself to be the "Legitimate President", while legislators of his party protested the inauguration of Felipe Calderón as President on 1 December. At the same time, the southern state of Oaxaca was marked by severe civil unrest during 2006 after a teachers' strike was violently repressed by Governor Ulises Ruiz Ortiz, which led to protests calling for his resignation; the 2 July elections in many regions of that state were disturbed by the ongoing conflict. Although there were nationwide protests by López Obrador's supporters calling for a complete recount of the votes, this was rejected by the Federal Electoral Tribunal, which only authorized a recount in less than 10% of the polling stations and later concluded that the irregularities in the election hadn't been grave enough to change the outcome of the election. On 5 September, Calderón was officially declared by the Tribunal as the winner of the election. Analysts agree that Calderón's launch of the Mexican Drug War on 11 December (only ten days after taking office as President) was an extraordinary step to gain popular support and to cement his legitimacy in the aftermath of the convoluted elections and the subsequent crisis.

Талқылау

Алғашқы президенттік пікірталас 2006 жылдың 25 сәуірінде Лопес Обрадорды қоспағанда, барлық кандидаттардың қатысуымен өтті. Лопес Обрадор барлық дебаттарға қатысудан бас тартты және бірінші дебаттың жоспарланған уақытынан бұрын ғана бір дебатқа қатысатынын айтты. Қалған кандидаттар бесінші кандидаттың шынымен шақырылғанын білдіру үшін бос орын қалдыруға келісті. "Силла васиа" (испанша "бос орындық") саяси комментарийлер мен баспасөздің тақырыбы болды. "Excélsior" бос орындықты "екі қырлы семсер" деп атады, бұл басқа басылымдар мен телешоуларда бос орындықты қалдыру аудиторияны қорлау және Лопес Обрадорға шабуыл ретінде қарастырылуы мүмкін деген пікірмен сәйкес келді. Дегенмен, пікірсайыс күніне қарай көптеген сауалнамалардағы статистикалық үрдіс Кальдеронды екінші орында және Лопес Обрадорды одан бірнеше үлкен артықшылықпен растады. Бірінші дебаттан кейін кейбір саяси сарапшылар, БАҚ және сауалнамалар Кальдеронды дебаттың жеңімпазы, Меркадоны кештің жағымды тосын сыйы деп көрсетті, ал Мадразоны аса нервті және ең нашар орындаушы ретінде бағалады. Алайда, саяси сарапшылар дебаттың қажетсіз түрде уәделерге толы болғанын және жеке шабуылдарға ұшырағанын айтты. Талдаушылар Лопес Обрадордың қатысуға қатыспауынан кері әсер етілгенін және кейіннен жүргізілген сауалнамалар Кальдеронның Лопес Обрадорды жетекші кандидат ретінде алмастырғанын растады. Екінші дебат сол жылдың 6 маусымында Орталық уақыт бойынша сағат 20:30-дан 22:30-ға дейін өтті, барлық кандидаттардың, оның ішінде Лопес Обрадордың қатысуы расталды. Бұқаралық ақпарат құралдары дебаттан кейін телефон арқылы жүргізілген сауалнамалардың нәтижесі әртүрлі болып шықты. "Reforma" және "Presente" сияқты көпшілігі Фелипе Кальдеронға көшбасшылықты берді, бірақ "Diario Monitor" сияқты аздары Андрес Мануэль Лопес Обрадорға берді. Дегенмен, Лопес Обрадордың сайлаушылардың пікірі бойынша жоғарылауы бұл дебатта PRD кандидатының жеңіске жеткенін көрсетеді. Бұл жеңістің басты себептерінің бірі дебат кезінде Лопес Обрадордың Хилдебрандоны айыптауы болуы мүмкін. Дебаттың алдында Карлос Ахумаданың әйелі Лопес Обрадордың одақтастары сыбайлас жемқорлыққа қатысқан деп күдіктенетін таспаларды жариялаумен қорқытты, бірақ оны жариялау әлі тергеліп жатқан кісі өлтіруге әрекеттен кейін тоқтатылды. (Көріңіз: Видеоқарақаттар). "Д-р Сими" деген лақап атпен танымал ұлттық дәріхана кәсіпкері Виктор Гонсалес Торрес өзін тіркелмеген кандидат ретінде жариялап, талқылаулар өтетін ғимаратқа кіруге тырысты. Гонсалес Торрес дебатқа қатысуға рұқсат беруді талап етті, бірақ оған талап еткен ғимаратқа кіруге рұқсат берілмеді. Тіпті, өзінің жеке креслосын да алып келді. Мексика заңдарына сәйкес саяси партиясы жоқ кандидаттарға сайлауда қатысуға рұқсат етілмейді және дауыс қай кандидатқа берілгеніне қарамастан, барлық кандидаттардың дауыстары бірге есептеледі. 2006 жылдың 13 маусымында "Nueva Alianza"-дан басқа барлық саяси партиялар IFE мүшелерінің алдында теңдік, заңдылық және басқару үшін демократиялық келісімге қол қойды, оның негізгі мақсаты - сайлау нәтижелерін құрметтеу үшін барлық тараптар келісімге келді.

A first presidential debate was held on 25 April 2006 with the presence of all candidates with the notable exception of López Obrador. López Obrador had refused to participate in all debates, and said he would only participate in one since long before the first debate was scheduled. The rest of the candidates agreed on leaving an empty chair to symbolize that the fifth candidate was indeed invited. The silla vacía (Spanish for "empty chair") became the topic of political commentary shows and the press. Excélsior called the empty chair a "double edged sword" coinciding with other publications and TV shows that leaving the empty chair could be construed as an insult to the audience and an attack to López Obrador. However, by the date of the debates, the statistical tendency in many polls had confirmed Calderón at the second spot and López Obrador still with a single digit advantage over him. After the first debate some political commentators, media outlets, and polls indicated that Calderón was seen as the winner of the debate, Mercado as the pleasant surprise of the night. and a nervous Madrazo as the worst performer of the night. However, political analysts also said that the debate was unnecessarily full of promises and personal attacks. Analysts considered that López Obrador was negatively affected by his absence and polls later confirmed Calderón having replaced López Obrador as the leading candidate. A second debate took place on 6 June of the same year, from 20:30 to 22:30, Central Time, with the confirmed presence of all candidates, including López Obrador. Media outlets have given results to telephone polls applied post debate showing a mixed tendency. Most, like Reforma and Presente, gave Felipe Calderón the lead, but a few, like Diario Monitor, gave it to Andrés Manuel López Obrador. However, the rise of López Obrador in voter preference polls since the debate seems to indicate that it was the PRD candidate who won it. One of the main causes for this victory may have been the Hildebrando accusation that López Obrador made during the debate. Before the debate, Carlos Ahumada's wife threatened to release tapes involving allies of López Obrador in suspected acts of corruption, but the release was cancelled due to an attempted murder which is still under investigation. (See: Videoscandals). Victor González Torres, a national pharmacy entrepreneur nicknamed "Dr. Simi", declared himself a non registered write in candidate and tried to enter the building where the debate was to take place. González Torres demanded to be allowed participation in the debate, but he was not allowed to enter the building where he made the demand. He even brought his own chair. Candidates with no political parties are not permitted to compete in elections under Mexican law, and votes for all write in candidates are counted together, regardless of which write in candidate the vote was cast. On 13 June 2006 all political parties, except Nueva Alianza, signed before members of the IFE the Democratic Agreement for the Equality, Legality and Gobernability, in which the main purpose was that everyone agree on a compromise to respect the results of the election.

Пікірсауалдар

Сайлауға дейін жүргізілген сауалнамалар Лопес Обрадор мен Кальдеронның шамалас нәтижелер көрсеткенін байқатты. Сайлау күнінен сегіз күн бұрын қолданысқа енгізілген үнсіздік режиміне дейінгі соңғы сауалнамалардың барлығы Лопес Обрадор мен Кальдеронның нәтижелерінің қателік шегінде тең екенін көрсетті. Мексиканың ең беделді газеттері саналатын Reforma және El Universal Лопес Обрадорға Кальдероннан екі ұпай артықшылық берді. Шағын партиялардың кандидаттары Роберто Мадрасо мен Лопес Обрадордың есебінен үлкен жетістіктерге қол жеткізді. El Universal газетінің соңғы сауалнамасы Социал-демократиялық және шаруалар альянсының Патрисия Меркадо партиясының тізімін сақтап қалу үшін жеткілікті қолдау жинағанын көрсетті. Алайда, Zogby сауалнамасының соңғы нәтижесінде Мадрасо көшбасшы Кальдероннан 8 ұпайға, ал Лопес Обрадордан 4 ұпайға қалып қойды. Үнсіздік режиміне дейін жүргізілген соңғы он сауалнаманың орташа көрсеткіші (20 маусым мен 23 маусым аралығында) Лопес Обрадордың Кальдероннан 35,1% дауыспен аздаған басымдық танытқанын көрсетті. Кальдерон 34,6% дауыс алды, ал Мадрасо үшінші орында 26% дауыспен қалды.

Opinion polls in the run up to the election showed López Obrador and Calderón neck and neck. The last polls conducted before the polling blackout that begins eight days before the election all showed López Obrador and Calderón tied with the results within the margins of error. Both Reforma and El Universal newspapers, considered by many to be Mexico City's most influential, gave López Obrador a two point edge over Calderón. The candidates of the smaller parties also gained ground at the expense of Roberto Madrazo and López Obrador. The last poll from El Universal showed Patricia Mercado of Social Democratic and Farmer Alternative had gained enough support for her party to retain its registry. In the latest Zogby poll, Madrazo, however, trailed the leader Calderón by only 8 points and was only 4 points behind López Obrador. Averaging the last ten polls conducted before the polling blackout (between 20 June and 23 June), López Obrador edged out Calderón by a razor thin half percentage point with 35.1%. Calderón had 34.6% and Madrazo came in third with 26%. Date Publisher López Obrador Calderón Madrazo23 June 2006Reforma36%34%25%23 June 2006El Universal36%34%26%23 June 2006Ulises Beltran y Asociados34%34%26%22 June 2006Milenio Diario35.4%30.5%29.6%22 June 2006GEA ISA36%38%23%22 June 2006Alducin y Asociados34%38%24%22 June 2006Consulta Mitofsky36%33%27%21 June 2006Indermerc33%32%28%21 June 2006Marketing Político34%37%26%20 June 2006Parametría36.5%32.5%27%19 June 2006Zogby31%35%27%14 June 2006Reforma37%35%23%13 June 2006Milenio Diario34.2%31%29.6%13 June 2006Consulta Mitofsky35%32%28%12 June 2006El Universal34%37%22%11 June 2006GEA ISA35%39%23%6 June 2006El Universal36%36%24%6 June 2006Parametría35.5%34.4%27%5 June 2006BGC, Beltrán y Asociados35%35%26%29 May 2006Milenio Diario33%33%3%29 May 2006Consulta Mitofsky34%34%28%28 May 2006GEA ISA31%40%27%24 May 2006Reforma%35%39%22%19 May 2006Zogby29%34%22%15 May 2006El Universal35%39%21%8 May 2006Parametría34%36%26%4 May 2006GEA ISA31%41%25%3 May 2006Consulta Mitofsky34%35%27%3 May 2006Reforma33%40%22%2 May 2006Milenio Diario33%36%28%23 April 2006Parametría35%33%28%17 April 2006El Universal38%34%25%6 April 2006Milenio Diario34%31%31%6 April 2006Arcop*33%36%29%27 March 2006Consulta Mitofsky37.5%30.6%28.8%27 March 2006BIMSA31.2%25.5%21.4%21 March 2006GEA ISA34%36%28%16 March 2006Reforma41%31%25%13 March 2006El Universal42%32%24%22 February 2006Consulta Mitofsky39.4%29.8%27.5%21 February 2006GEA ISA34%27%22%21 February 2006Reforma38%31%2920 February 2006El Universal30%27%22%23 January 2006GEA ISA35%35%29%26 January 2006El Universal33%27%2%20 January 2006Parametria35.7%27.4%26.2%20 January 2006TV Azteca38%31%2819 January 2006Reforma34%26%22%19 January 2006La Jornada*39%27%22%18 January 2006Consulta Mitofsky38.7%31.0%29.2%8 January 2006Milenio Diario*28%30%25%5 December 2005Univision34.8%28.8%30.4%21 November 2005Reforma29%28%21%5 November 2005El Universal34%22%18% Date Publisher López Obrador Calderón Madrazo

* Polls conducted by Arcop (published in Milenio and showed the first lead of Calderón over López Obrador) and Covarrubias (published in La Jornada, and the one that showed the highest lead of López Obrador) are internal polls, and generally not as reliable as the others.

Күні Басылым Лопес Обрадор Кальдерон Мадрасо
23 маусым 2006 ж. Reforma 36% 34% 25%
23 маусым 2006 ж. El Universal 36% 34% 26%
23 маусым 2006 ж. Ulises Beltran y Asociados 34% 34% 26%
22 маусым 2006 ж. Milenio Diario 35.4% 30.5% 29.6%
22 маусым 2006 ж. GEA ISA 36% 38% 23%
22 маусым 2006 ж. Alducin y Asociados 34% 38% 24%
22 маусым 2006 ж. Consulta Mitofsky 36% 33% 27%
21 маусым 2006 ж. Indermerc 33% 32% 28%
21 маусым 2006 ж. Marketing Político 34% 37% 26%
20 маусым 2006 ж. Parametría 36.5% 32.5% 27%
19 маусым 2006 ж. Zogby 31% 35% 27%
14 маусым 2006 ж. Reforma 37% 35% 23%
13 маусым 2006 ж. Milenio Diario 34.2% 31% 29.6%
13 маусым 2006 ж. Consulta Mitofsky 35% 32% 28%
12 маусым 2006 ж. El Universal 34% 37% 22%
11 маусым 2006 ж. GEA ISA 35% 39% 23%
6 маусым 2006 ж. El Universal 36% 36% 24%
6 маусым 2006 ж. Parametría 35.5% 34.4% 27%
5 маусым 2006 ж. BGC, Beltrán y Asociados 35% 35% 26%
29 мамыр 2006 ж. Milenio Diario 33% 33% 3%
29 мамыр 2006 ж. Consulta Mitofsky 34% 34% 28%
28 мамыр 2006 ж. GEA ISA 31% 40% 27%
24 мамыр 2006 ж. Reforma %35% 39% 22%
19 мамыр 2006 ж. Zogby 29% 34% 22%
15 мамыр 2006 ж. El Universal 35% 39% 21%
8 мамыр 2006 ж. Parametría 34% 36% 26%
4 мамыр 2006 ж. GEA ISA 31% 41% 25%
3 мамыр 2006 ж. Consulta Mitofsky 34% 35% 27%
3 мамыр 2006 ж. Reforma 33% 40% 22%
2 мамыр 2006 ж. Milenio Diario 33% 36% 28%
23 сәуір 2006 ж. Parametría 35% 33% 28%
17 сәуір 2006 ж. El Universal 38% 34% 25%
6 сәуір 2006 ж. Milenio Diario 34% 31% 31%
6 сәуір 2006 ж. Arcop* 33% 36% 29%
27 наурыз 2006 ж. Consulta Mitofsky 37.5% 30.6% 28.8%
21 наурыз 2006 ж. BIMSA 31.2% 25.5% 21.4%
16 наурыз 2006 ж. GEA ISA 34% 36% 28%
13 наурыз 2006 ж. Reforma 41% 31% 25%
22 ақпан 2006 ж. Consulta Mitofsky 39.4% 29.8% 27.5%
21 ақпан 2006 ж. GEA ISA 34% 27% 22%
20 ақпан 2006 ж. Reforma 38% 31% 29%
23 қаңтар 2006 ж. El Universal 30% 27% 22%
26 қаңтар 2006 ж. GEA ISA 35% 35% 29%
20 қаңтар 2006 ж. El Universal 33% 27% 2%
20 қаңтар 2006 ж. Parametria 35.7% 27.4% 26.2%
19 қаңтар 2006 ж. TV Azteca 38% 31% 28%
19 қаңтар 2006 ж. Reforma 34% 26% 22%
18 қаңтар 2006 ж. La Jornada* 39% 27% 22%
8 қаңтар 2006 ж. Consulta Mitofsky 38.7% 31.0% 29.2%
5 желтоқсан 2005 ж. Milenio Diario* 28% 30% 25%
21 қараша 2005 ж. Univision 34.8% 28.8% 30.4%
5 қараша 2005 ж. Reforma 29% 28% 21%
5 қараша 2005 ж. El Universal 34% 22% 18%

* Arcop (Milenio газетінде жарияланған және Кальдеронның Лопес Обрадордан алғашқы басымдығын көрсеткен) және Covarrubias (La Jornada газетінде жарияланған және Лопес Обрадордың ең үлкен басымдығын көрсеткен) жүргізген сауалнамалар ішкі сауалнамалар болып табылады және әдетте басқаларына қарағанда сенімді емес.

Төраға

2006 жылдың 6 шілдесінде Федералды сайлау институты (IFE) 2006 жылғы президенттік сайлаудағы соңғы дауыс санағын жариялады, нәтижесінде Фелипе Кальдерон Хинозоса (PAN) 0,58 пайыздық айырмамен жеңіске жетті. Кальдеронның жеңісі 2006 жылдың 5 қыркүйегінде федералды соттармен расталды және ол Мексиканың сайланған президенті деп жарияланды. Алайда, Андрес Мануэль Лопес Обрадор (PRD) және оның партиясы елдің 30 пайыздан астам сайлау учаскелерінде бұзушылықтар болды деп мәлімдеді. Сайлау нәтижелеріне шағымдану әрекеті сәтсіз аяқталғаннан кейін де PRD көшеде наразылық акцияларын ұйымдастыруды жалғастырды. толық мәліметтер

Тез санайды

IFE 2006 жылғы 2 шілдеде сағат 23:00-де ресми жылдам санау нәтижелері президент сайлауының тым тартысты екенін көрсетті, яғни екі жетекші үміткердің арасындағы айырмашылық олардың қателік шегінен немесе дауыстардың 0,3 пайызынан кем болды. IFE сондай-ақ 2006 жылғы 5 шілдеде басталған ресми санаудың қай үміткер президент сайланғаны деп танылатынын анықтайтынын мәлімдеді. Дегенмен, президенттікке үміткерлер Фелипе Кальдерон Хинохоса (ПАН) және Андрес Мануэль Лопес Обрадор (ПРД) жеке сауалнамалардың нәтижелеріне сүйене отырып, өздерін жеңімпаз деп жариялады – кейбір сауалнамалардың нәтижелері жарияланды, ал кейбіреулері жарияланбады, бірақ олардың нәтижелері қателік шегінде үстемдік көрсетеді. PAN төрағасы Мануэль Эспино Барриентос IFE-ден 2006 жылғы 3 шілдеге дейін жеңімпазды жариялауды сұрады. Алдын ала нәтижелер PRI PVEM үміткері Роберто Мадразоның президенттікке жеңіске жетуде нақты мүмкіндігі жоқ екенін көрсетті. Бұл нәтижелер сондай-ақ кіші партиялардың (Nueva Alianza және Alternativa Socialdemócrata y Campesina) тіркеуін сақтайтынын көрсетті. Алғаш рет шетелде тұратын мексикалық азаматтарға дауыс беруге рұқсат етілген, бірақ тек президент сайлауында ғана қатыса алған "шетелдік дауыс" деп аталатын сайлауға барлығы 32 000-нан сәл астам сайлаушы қатысты. Бұл сайлауға сайлау құқығы бар сайлаушылардың шамамен 59 пайызы қатысты.

Сайлаудың алдын ала нәтижелері бағдарламасы

Алдын ала сайлау нәтижелерін бағалау бағдарламасы (Programa de Resultados Electorales Preliminares, немесе PREP) заң бойынша сайлау нәтижелерінің шапшаң бағасын беруге міндетті, бірақ сайлау қорытындысын анықтауға құқығы жоқ. Бұл мәселені IFE президенті Угалде 2006 жылғы сайлау процесі дамыған сайын ресми мәлімдемелерінде бірнеше рет атап өтті. PREP-тің қолданылуы сынға ұшырады, себебі бір кандидат оның деректерін жеңісін жариялау үшін, ал екінші кандидат – әдейі жасалған бұрмалаудың дәлелі ретінде пайдаланды. Дегенмен, кандидаттар арасындағы айырма 1% астам болғанда PREP жеңімпазды дәл болжауға бейім (бұл сайлауда орындалмаған талап). IFE ақпарат үйлестірушісі Рене Миранда PRD-нің PREP деректерінің өзгеруі статистикалық жағынан мүмкін емес деген айыптауларын жоққа шығарып, PREP "елдің нақты ахуалын көрсету" үшін объективті және бейтарап түрде қолданылғанын мәлімдеді.

Қайта санау туралы талап

Ресми санақ Фелипе Кальдеронның алда екені белгілі болғаннан кейін, Андрес Мануэль Лопес Обрадор өзінің және партиясы PRD-нің «добыт бойынша дауыс» жалпы қайта санау үшін күресетінін мәлімдеді. Ол Федералды сайлау трибуналына (ФТТТ) 50 мың сайлау учаскесінде математикалық сайлау бұзушылықтары бар деп айыпталған 9 қорап және 900 беттік дәлелдерді ұсынды. Оның сөзінше, Лопес Обрадорды қолдағандар көп аймақтарда 900 мың дауыс жоққа шығарылған. Лопес Обрадор және оның жақтастары 2006 жылдың 30 шілдесінде Мексика қаласының тарихи Зокалосындағы үлкен митингке аяқталған жаппай наразылық акцияларын, шерулер мен азаматтық мойынсұнбаушылықты ұйымдастыра бастады. Митингке 500 мыңнан 3 миллионға дейін адам жиналды деп есептеледі. Сонымен қатар, Лопес Обрадордың сайлау штабы 47 күн бойы Зокалоның ішінде және Мексика қаласының басты артериясы Пасео-де-ла-Реформа бойында плантондарды, яғни лагерьлерді құрып, көлік қозғалысын сағаттап баяулатты. Лагерьлерге халықтың наразылығы күшті болды, өйткені Мехико тұрғындарының 65% оларға қарсы болды. 5 тамыздағы сенбі күні ФТТТ Лопес Обрадордың қайта санау туралы өтініші бойынша шешім қабылдау үшін ашық отырыс өткізді. Жеті судья бірауыздан 155 округтегі 11 839 сайлау учаскесін қайта санауға бұйрық беру үшін жеткілікті заңдық негіз бар деп дауыс берді (жалпы санының 9,2%), осылайша Лопес Обрадордың барлық дауыс пен сайлау учаскесін қайта санау туралы талабын қабылдамады. Трибунал өзінің ішінара қайта санау туралы шешімін Лопес Обрадордың партиясы жалпы қайта санауды дауыс бойынша талап еткеніне қарамастан, 44 мыңнан аз сайлау учаскесіне заңдық талаптарды ұсынғанымен түсіндірді, яғни жалпы санының 34%-дан аспады. Сондықтан, заң бойынша тек 44 мың сайлау учаскесі ғана ФТТТ-де даулы деп танылды. Трибунал даусыз дауыстарды қайта санауға жатпайды деп шешті, себебі «Коалицияның (Лопес Обрадор партиясы) сұраған сенімділігі даусыз сайлау учаскелеріндегі азаматтардың санағын құрметтеумен байланысты». Алайда, Трибунал сайлаудағы сенімділік қағидаттары кейбір даулы учаскелердегі қайта санауды қажет ететінін растады, өйткені бұзушылықтар анықталды. Тек Батыс Жалиско штатында «математикалық қателіктерге» байланысты 2705 сайлау учаскесі (жалпы санының 33%) қайта саналады. Санақ урналарының ең көп ашылған штаты – Агуаскалиентес, ондағы 436 сайлау учаскесі (жалпы санының 35%) қайта саналады. Сайлау учаскелерінің ашылуына рұқсат етілген басқа штаттар: Тамаулипас, 942 сайлау учаскесі (жалпы санының 23,7%); Кампече, 170 (18,3%); Чиуауа, 727 (15%); Дуранго, 344 (15,4%); Нуэво-Леон, 508 (10%); Сан-Луис-Потоси, 495 (16%); Синалоа, 334 (7,7%); Юкатан, 228 (10,5%); Закатекас, 221 (9,23%); Керетаро, 9,4%. Кіші пайыздық көрсеткішті құрайтын штаттар: Чиапас, 81 сайлау учаскесі (1,6%); Федералды округ, 227 (1,85%); Мексика штаты, 362 (2,33%); Мичоакан, 300 (5,5%); Морелос, 124 (6%); Пуэбла, 194 (3,22%); Веракрус, 396 (6,56%); және Кинтана-Роо, 10 (0,8%). Қайта санау 9 тамызда, сәрсенбіде басталды (CBC) (VOA) және 13 тамызда, жексенбіде аяқталды. Тек қайта саналған дауыстарды есептегеннен кейін ғана ФТТТ ең көп дауыс жинаған кандидатты президенттікке сайлап жариялайды. 11 тамызда екі жақ та баспасөз конференциясын өткізді, онда ФТТТ қайта санау нәтижелері жексенбіге дейін жарияланбайды деп талап еткеніне қарамастан, әрқайсысы қайта санауда өз бақылаушыларының мәліметтеріне негізделген ішкі сандарды ұсынды. Бұл сандар бір-біріне қайшы келді: PAN мәліметінше, дауыстардың 75% қайта саналды және нәтижелер бастапқы санаудың «әдемі» екенін растады, әр сайлау учаскесіне үштен аз қате және жүйелі бұрмалаушылық жоқ. (Бұл хабар баспасөздің көп бөлігінде жарияланды, бірақ басқалары «қатесіз 75%» көрсеткіші толық емес, жалпы қайта санақтан алынғанын хабарлады; алайда, бұл сандарды Коалицияның мәлімдемелерімен сәйкес келтіру қиын болды.) Коалиция қайта санаудың тек 60% аяқталғанын және бұл қайта санауда олардың партиясы әр сайлау учаскесіне орташа есеппен 29 дауыс қосып алғанын мәлімдеді. (Бұл да баспасөздің көп бөлігінде жарияланды, бірақ басқа баспасөз құралдары Коалицияның жоғалған немесе артық бюллетеньдер туралы мәлімдемесін білдірді.) 28 тамызда ФТТТ жарым-жартылай қайта санау нәтижелерін жариялады, Кальдеронға 81 080 дауыс, Лопес Обрадорға 76 897 дауыс, Роберто Мадрасоға 63 114, Патрисия Меркадоға 5962, Роберто Кампаға 2743 және қалған кандидаттарға 7940 дауыс есептелді. Қайта саналған 4 миллионға жуық дауыстан барлығы 237 736 дауыс жарамсыз деп танылды. Яғни, қайта саналған дауыстардың 6% жарамсыз деп танылды. Трибуналдың шешіміне қарамастан, және оның партиясының барлық сайлау учаскелерін сотта тексеруден бас тартуына байланысты, Лопес Обрадор «добыт бойынша дауыс» жалпы қайта санауды талап етуді жалғастырып, азаматтық мойынсұнбаушылық пен отырыстарды жалғастыруға уәде берді. Ол былай деді: «Бізге демократияның бір бөлігі керек емес. Бізге 100% демократия керек». Қайта санау аяқталуға бір күн қалғанда, Лопес Обрадордың коалициясы Кальдеронның жеңіске ие болуына кедергі келтіру үшін ұлттық наразылық акцияларын ұйымдастырумен қауіптендірді.

Soon after it was clear that the official count would result with Felipe Calderón ahead, Andrés Manuel López Obrador stated that he and his party, the PRD, would fight for a "vote by vote" general recount. He presented nine boxes and 900 pages of supposed evidence alleging mathematical electoral irregularities in 50,000 polling places to the Federal Electoral Tribunal (TEPJF). In addition, he claimed that in areas with large numbers of López Obrador supporters, election officials nullified 900,000 votes. López Obrador and his supporters began organizing mass protests, marches, and civil disobedience, culminating in a massive rally in Mexico City's historic Zócalo on 30 July 2006. Estimates of the crowd at the rally range from 500,000 to 3,000,000 supporters. Additionally, López Obrador's campaign set up plantones, or encampments, inside the Zócalo and along Paseo de la Reforma, one of Mexico City's main arteries, for 47 days and slowing traffic for hours. The encampments were widely unpopular, as 65% of inhabitants in Mexico City opposed them. On Saturday, 5 August, the TEPJF met in public session to decide the outcome of López Obrador's request for a recount. The seven magistrates voted unanimously that there was only sufficient legal justification to order the recount of 11,839 ballot boxes in 155 districts (9.2% of the total), thus rejecting López Obrador's public demand that all votes and ballot boxes be recounted. The Tribunal based its decision of a partial recount on its finding that, despite publicly demanding a vote by vote general recount, López Obrador's party only presented legal claims to less than 44,000 polling stations, or less than 34%. Therefore, legally, only those 44,000 polling stations were deemed controversial by the TEPJF. The Tribunal ruled that the non controversial votes should not be recounted, because "the certainty asked by the Coalition (of López Obrador's party) is tied to the respect of the citizen counts in non controversial polling stations". However, the Tribunal did certify that principles of certainty in the elections called for a justified recount in some of the controversial stations, as irregularities were found. In the western state of Jalisco alone, 2,705 ballot boxes (33% of the state's total) will be recounted due to "evident mathematical errors". The state with the highest percentage of ballot boxes to be reopened is Aguascalientes with 436 or 35% of its 1,226 total ballot boxes. Other states with a high percentage of ballot boxes authorized to be opened include:
Tamaulipas, 942 ballot boxes (or 23.7% of total ballot boxes); Campeche, 170 (18.3%); Chihuahua, 727 (15%); Durango, 344 (15.4%); Nuevo León, 508 (10%); San Luis Potosí, 495 (16%); Sinaloa, 334 (7.7%); Yucatán, 228 (10.5%); Zacatecas, 221 (9.23%); Querétaro, 9.4%. States with small percentages include: Chiapas, 81 ballot boxes (1.6%); Distrito Federal, 227 (1.85%); Estado de México, 362 (2.33%); Michoacán, 300 (5.5%); Morelos, 124 (6%); Puebla, 194 (3.22%); Veracruz, 396 (6.56%); and Quintana Roo, 10 (0.8%). The recount commenced on Wednesday, 9 August, (CBC) (VOA) and concluded on Sunday, 13 August. Only after calculating the recounted votes will the TEPJF declare the candidate with the most votes as president elect. On Friday, August 11, both disputing parties held press conferences, in which, despite the TEPJF's insistence that no recount results would be released until Sunday, each provided their own internal figures based on their observers in the recount. These figures clashed dramatically; according to the PAN, 75% of the votes had been recounted and the results confirmed that the initial count was "perfect", with fewer than three errors per ballot box and no systemic bias. (This is the message that most of the press reported, although others reported that the "75% without errors" figure was out of the completed, not the total, recount; still, the figures were hard to square with Coalition claims.) The Coalition claimed that only 60% of the recount was complete, and that in this recount their party had gained an average of 29 votes per ballot box. (Again, this was the message in most of the press, though other press outlets seemed to imply that the Coalition claims included lost or excess ballots as well as miscounted ones.). On August 28, the TEPJF announced the results of the partial recount, subtracting 81,080 votes for Calderón, 76,897 votes for López Obrador, 63,114 for Roberto Madrazo, 5,962 for Patricia Mercado, 2,743 for Roberto Campa, and 7,940 for the remaining candidates. A total of 237,736 votes were annulled out of the approximately 4 million votes recounted. That means around 6% of the recounted votes were annulled. Despite the Tribunal's ruling, and despite the ruling being based on his party's decision of not contesting all polls judicially, López Obrador continues to demand the "vote by vote" general recount, promising to continue civil disobedience and sit ins. He was quoted as saying, "We don't want a portion of democracy. We want 100% democracy." A day before the end of the recount, López Obrador's coalition threatened with national mobilizations to prevent the "imposition" of Calderón, if the PAN candidate was confirmed the winner of the election.

Сайлау реформасын жүргізуді талап ету

2006 жылғы 23 қарашада Еуропалық Одақтың (ЕО) сайлау бақылаушылар миссиясы қорытынды есебін ұсынды. Есеп жалпы алғанда оң бағаланды және 2 шілдеде өткен президенттік сайлаудың ресми нәтижесін қорғады, олар "мексикалық халқының заңды еркін көрсетеді" деді. Алайда, есепте сайлау процесі мен сайлауға қатысты жалпы және нақты сын-ескертпелер де келтірілді. Сайлау процесін "күштілету" үшін болашақ реформалар бойынша 48 нақты ұсыным енгізілді, мысалы, жақын нәтижелер тіркелген жағдайда кездейсоқ автоматты қайта санауды енгізу, сайлауалды науқан мерзімін қысқарту, президенттік сайлауда екі турлы сайлау жүйесін қарастыру және сайлау заңнамасына жалпы түсініктемелер беру (мысалы, қайта санау және сайлауды жою туралы өтініштердің негіздерін нақтылау). 2006 жылғы 24 қарашадағы "The Herald Mexico" газетінде жарияланған мақалада: "Мексиканың барлық ірі партиялары сайлау заңдарын реформалауды талап етті, оның ішінде қаржыландыруға нақты шектеулер қою, сайлау науқанына жұмсалатын қаражаттың ашықтығын арттыру және сайлау науқанының мерзімін қысқарту" делінген. Мақалада сондай-ақ: "Испаниялық депутат Хосе Игнасио Салафранка басқаратын ЕО миссиясы бейсенбі күні екінші тур сайлау жүйесіне көмектесетінін айтты, әсіресе осы жылғы нәтижелердей тығыз болған жағдайда, Фелипе Кальдерон Андрес Мануэль Лопес Обрадордан бір проценттен кем айырмамен жеңіске жеткенде. Баспасөз мәслихатында Салафранка екінші турдың қымбатқа түсетінін, бірақ ол нәтижеге 'үлкен демократиялық заңдылық' беретінін айтты" деп хабарланды.

Кейінгі саяси дағдарыс

Бұл сайлаудың қоздырған күрделі дау-жанжалдар мен поляризация Мексикада 2006 жыл бойында ауыр саяси дағдарысқа әкеп соқты. Сайлау 1988 жылғы сайлаудан да күрделірек болды, және символдық әрекет ретінде 20 қарашада Лопес Обрадор «Мексиканың заңды президенті» лауазымына қызметке кірісу рәсімін ұйымдастырды, одан кейін оның жақтастары да оған қосылды. 1 желтоқсанда Одақ Конгресінде өткен Кальдеронның инаугурациясы шиеленісті болды және бес минуттан да аз уақытқа созылды, себебі ол қаңғыбас ант берді, ал PRD заң шығарушылары жоғары дауыспен сайлаудағы күдікті алаяқтыққа қарсы наразылық білдіріп, оның инаугурациясына кедергі келтіруге тырысты, содан кейін ол қауіпсіздік мақсатында ғимараттан дереу кетіп қалды, өйткені бірнеше заң шығарушылар зорлық-зомбылыққа ұшырады. Алаяқтық туралы айыптаулардан өзге, Кальдерон Мексика тарихында президенттік сайлаудағы ең төмен үлес пайзымен (35,8%) жеңіске жетті, бұл оның басшылығының заңдылығына күдік тудыратын мәселелерге тап болатынын білдірді. Қызметке кіріскеннен кейін бір ай өткен соң, Кальдерон есірткі картельдері мен ұйымдасқан қылмысқа қарсы соғыс жариялады, осылайша Мексикадағы Есірткі соғысы басталды. Көптеген адамдар бұл шараны жаңа президенттің халық арасындағы беделін арттыру және қабылдануын қамтамасыз етудің тікелей жолы деп қарады. Суретші Луис Мандоки «Алаяқтық: Мексика 2006» атты деректі фильмін жасады, онда ол 2006 жылғы қызу сайлауға дейін Висенте Фокс басшылығының екінші жартысындағы көптеген оқиғаларды баяндап, процесте болған бұзушылықтарды көрсетті. Фильмнің ұзақтығы 110 минут, және 2007 жылы көрсетілгеннен кейін Мексиканың кассалық табысы бойынша көшбасшы болды. 2011 жылы El País газеті жариялаған 2006 жылғы сайлаудың алаяқтықпен өткеніне қатысты сауалнамада респонденттердің 49% сайлаудың бұрмаланғанына сенеді, ал 43% -ы бұрмаланбағанына, ал 8% -ы шешім қабылдауға қиналғанын айтты. 2017 жылы PRI мүшесі және Коахуиланың бұрынғы губернаторы Хумберто Морейра Кальдеронды 2006 жылы «президенттік тақтан қулатып алғаны» үшін айыптады. 2018 жылдың қазан айында 2006 жылғы PRI президенттік үміткері Роберто Мадрасо берген сұхбатында сайлаудан кейін алған мәліметтеріне сәйкес Лопес Обрадордың жеңіске жеткенін мәлімдеді. Мексикалық социолог Жаклин Пешард бұл сайлаудың салдарынан туындаған «келісімнің бұзылуын» Мексиканың толыққанды және заңды либералды демократия тарихындағы маңызды бетбұрыс деп атады.

The high degree of controversy and polarization that resulted from this election gave way to a grave political crisis in Mexico throughout 2006. The elections were more controversial than those of 1988, and in a symbolic act, on 20 November López Obrador organized a ceremony to take office as the "Legitimate President of Mexico", followed by his sympathizers. Calderón's inauguration ceremony on 1 December at the Congress of the Union was tense and lasted less than five minutes, as he barely managed to recite the oath of office while the PRD legislators shouted in protest against the alleged electoral fraud and attempted to impede his inauguration, and afterward he quickly left the building for security reasons as some of the legislators engaged in violent brawls. Besides the claims of fraud, Calderón took office with the smallest percentage of votes for a winning presidential candidate in Mexican history (35.8%), which meant that his administration would face severe legitimacy problems. Only a month after taking office, Calderón declared war on the drug cartels and organized crime, thus beginning the Mexican Drug War. This was considered by many as an immediate strategy to gain popular legitimacy and acceptance for the new President after the convoluted elections. Filmmaker Luis Mandoki produced a documentary titled "Fraude: México 2006", in which he chronicles many events of the second half of Vicente Fox's administration that led up to the heated 2006 election, and highlights the irregularities that took place during the process. The film has a duration of 110 minutes and topped the Mexican box office upon its 2007 debut. In a 2011 opinion poll published by El País about whether the 2006 elections had been fraudulent, 49% of the respondents believed that the election was rigged, against 43% who believed it wasn't rigged and 8% who were unsure. In 2017, PRI member and former governor of Coahuila, Humberto Moreira accused Calderón of "stealing the Presidency" in 2006. In October 2018, Roberto Madrazo, who was the 2006 PRI presidential candidate, stated in an interview that according to the data he received after the election, López Obrador had been the winner. Mexican sociologist Jacqueline Peschard has identified the "breakdown in consensus that nearly resulted" because of this election as a major turning point in the history of Mexico as a functioning and legitimate liberal democracy.