Кіріспе
Латынша термин In pari delicto (potior / melior est conditio possidentis), латынша "бірдей кінәлі (мүліке иесінің жағдайы артық)" дегенді білдіреді, бұл екі адам немесе ұйымның тең дәрежеде кінәлі екенін білдіретін құқықтық термин, бұл кінәлік қылмыс немесе азаматтық құқық бұзушылық болсын. Бұл қағидаға бірнеше ерекшеліктер бар, оның ішінде талапкер заңсыз әрекетке белсенді және ерікті түрде қатысуы керек, талапкердің кінәсі айыпталушының кінәсімен кемінде тең немесе одан да жоғары болуы керек, сондай-ақ "қарама-қарсы мүдделер" және "ішкі ақпаратты білмейтін адам" ерекшеліктері де қарастырылады.
In pari delicto (potior/melior est conditio possidentis), Latin for "in equal fault (better is the condition of the possessor)", is a legal term used to refer to two persons or entities who are equally at fault, whether the malfeasance in question is a crime or tort. The doctrine is subject to a number of exceptions, including that the plaintiff must be an active, voluntary participant in the wrongful conduct, the plaintiff's wrongdoing must be at least substantially equal to or greater than that of the defendant, the "adverse interest" exception, and the "innocent insider" exception.
Дәріс
Бұл сөз тіркесі соттар азаматтық істе екі тараптың тең кінәсі болғандықтан немесе талапкердің кінәсі басым болғандықтан екі тарапқа да шара қолданудан бас тартқан кезде ең көп қолданылады. Салыстырмалы кінә (бір зиян үшін сотта әр тараптың кінәсін салыстыратын зиян құқығының қағидасы) және өзіне-өзі кінәлі болу (егер талапкерлер/арызданушылар өздерінің абайсыздығы салдарынан зиян шеккен жағдайда қолданылады) in pari delicto қағидасымен бірдей емес, бірақ осы қағидалардың барлығы ұқсас саяси мақсаттарға негізделген.
Доктринаға қатысты ерекшеліктер
Нью-Йорк штатының оңтүстік округінің судьясы Джордж Б. Дэниелс 2010 жылы SEC v. Lee, 720 F. Supp. 2d 305 ісінде былай шешім қабылдады: "Осы доктринаны сәтті қолдану үшін талапкер заңбұзушылыққа белсенді және ерікті түрде қатысуы керек, сондай-ақ талапкердің жасаған заңбұзушылығы айыпталушының жасаған заңбұзушылығымен салыстырылатын немесе одан жоғары болуы керек. Бұдан бөлек, Нью-Йорк заңына сәйкес, in pari delicto доктринасы "қарама-қарсы мүдделер" ерекшелігіне жата алады, ол агенттің тек өзінің пайдасы үшін және корпорацияға зиян келтіре отырып, басшыны алдаған жағдайда қолданылады. In pari delicto қорғанысына тағы бір ерекшелік – "ішкі ақпараттан хабардар емес адам" ерекшелігі, егер корпорацияда алдау туралы білмеген және оны тоқтатуға ниеті мен мүмкіндігі болған басқа агент болса, онда in pari delicto қорғанысы күшін жояды."