Кіріспе

1945 жылы Эдвард Дмитрік түсірген фильм

"Қоршалған" – Дик Пауэлл басты рөлде ойнаған, ал режиссері Эдвард Дмитрік болған 1945 жылғы американдық құпия-триллер фильмі. Бұл Пауэлл мен Дмитріктің "Жақсылыққа қастандық" фильмінен кейінгі екінші бірлескен жұмысы. Сценарийін Джон Пакстон жазды, ал Бен Хехт авторлық құқығы көрсетілмеген көмек көрсетті.

Сюжет

Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін, бұрынғы әскери тұтқын, канадалық RCAF ұшқышы Лоренс Жерар Францияға оралып, француз қарсыласының мүшесі болған, оның некесінің 20 күнінен кейін өлтірілген әйелінің кімге бұйрық бергенін анытады. Оның қайын атасы Этьен Ругон Вишимен байланысы бар Марсель Жарнакты айыптайды. Жарнак 1943 жылы қайтыс болған деп есептеледі, бірақ Ругон күмәнданады. Жарнак атын жасыруға тырысқан, полицияда оның сипаттамасы жоқ. Бірақ оның әріптесі оның ісі бойынша құжат жинаған; Жерар оның күйдірілген бөлігін және мадам Жарнакқа жолданған хатты табады. Осыдан кейін ол жесірді Буэнос-Айреске іздейді. Ол келгенде, Жерарды Мельхиор Инца қарсы алады, ол оның жайлы тым көп білетін бейтаныс адам. Канадалық күдікті бастапқыда Инцаның көмегін қабылдамайды, бірақ мадам Жарнак әріптесі, бай бизнесмен Томас Камарго ұйымдастырған кешке шақырудан бас тарта алмайды, себебі ол олардың әлеуметтік айналымымен араласуға мүмкіндік алады. Онде ол Камаргоның інісі, заңгер Мануэль Сантанамен және жесірмен танысады. Кейінірек Жерар мадам Жарнақты қонақүй бөлмесінде сұраққа тартып, ол ынтымақтастық көрсетуден бас тартады, сондықтан ол оны ашық түрде бақылай бастайды. Сантана оны тоқтатуды сұрайды, бірақ себебін айтпайды. Содан кейін Жерар Диего есімді қызметшіні қонақүй бөлмесін әдеттен тыс уақытта жинап отырғанын көреді. Ақырында, мадам Жарнак оған қажетті ақпаратты беруге келіседі. Жерарға Жарнак сол түні Эрнест Дюбуа деген атпен елден кететінін және мекенжайын көрсететін хабарлама келеді, бірақ ол жалған болып шығады. Сантана мен Диегоның уақтылы араласуы Жерардың қате адамды суыққан қанмен атуына жол бермейді. Дюбуа олардың серіктесі болып шығады, олар тек Жарнақты ғана емес, оның құпия нацистік ұйымын да іздеп жүр. «Мадам Жарнак» ешқашан көрмеген адамның әйелі рөлін ойнау үшін ақы алады. Жағдайды шиеленістіру үшін Жерар Инцаны Жарнақтың толық құжаты бар деп сендіреді. Инца қонақүй сейфіне бұзып кіреді, бірақ онда ештеңе жоқ. Жерар Камаргоның бөлмесіне жіберіледі, онда Камаргоның әйелі оны сәнді өмірге және жеңіл әуеске азғыруға тырысып, оны ұстап тұрады. Жерар оны сүйеді, бірақ оның ұсынысын қабылдамайды; ол әлі де әйеліне сүйіспеншілікпен қарады, бірақ «Оның тістері қисық және ол тым жұқа» еді. Ол сеньораға «жалыққанын» және Камаргоны күте алмайтынын айтады. Осы уақытта Инца Жерардың бөлмесін қарап, құжаттың жоқ екенін біледі. «Қызметші» Диего сөзін бөлгенде, Инца оны өлтіреді. Жерар қайтып келеді және кісі өлтіру күдіктісі ретінде ұсталады, бірақ официант оның алибиін растайды. Дегенмен, Жерарға елден кетуге 48 сағат беріледі. Инца оған Жарнак Камаргоны «ескі кеңсесінде» көретінін айтқанда, Жерар мадам Жарнақтың еске түсіргендей, бір кезде олардың кездесу орны болған барға бақылау қоюды шешеді. Бұл тұзақ. Жерар тұтқындалады, ал Жарнак соңынан пайда болады. Олар Инцаның құжатты алып келуін күтіп отырғанда, Жарнак Американың әлемдегі әділетсіздікті және одан туындаған елдердің кедейлігін (Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Германияда болғандай) көре алмағаны туралы саяси сөз сөйлейді, осының салдарынан оларға оның сияқты адамдар керек. Инца Жарнақты Камаргоға сатуға тырысады, бірақ Жарнақтың оның қасында екенін түсінбейді. Жарнақтың сенімін қайтаруға үміттене отырып, ол құжаттың жоқ екенін айтады. Жарнак оны өлтіреді. Жерар да өлтірілуге тиіс, Камарго екеуінің бір-бірін атып өлтіргеніне куә болады. Камарго қарсылық білдіреді, бірақ Жарнак оны қолындағы қағазбен қорқытады. Жерар осы мүмкіндікті пайдаланып Жарнақты жеңіп алады. Ол Жарнақты қайта-қайта ұрып, Сантана мен Дюбуа келгенше жалғастырады. Олардың көңілі қалысқандай, Жарнак қайтыс болады, бірақ Жерар оларға Жарнақтың Камаргомен байланысын көрсететін қағазды көрсетеді. Сантана полицияға айтқандай, бұл ұйымды әшкерелеуге жеткілікті.

Өмірбаян

Фильмнің түсіріліміне фильммен байланысты төрт адам қатысты, олар кейін 1950 жылдары қара тізімге енгізілді: Эдвард Дмитрик, Адриан Скотт, Моррис Карновский және Лютер Адлер. Фашизмге қарсы саяси тұжырым, осы төрт қара тізімдегі киножүргізушілердің идеалистік саяси көзқарастарын көрсетеді және фильмнің маңызды бөлігі болып табылады.

Кассалық жинақ

Фильм 413 000 доллар пайда тапты.

Сыни

Фильм сыншысы Босли Кроутер фильмді және актерлік шеберлікті жоғары бағалап, былай деп жазды: «Көшеге бұрылған» – өршіл кек алу мен саяси сұрақтарымен толы драма. Ол мақсатты түрде және шиеленіс күшейе түскен сайын зорлық-зомбылыққа толы мәреге жетеді, бұл сіз бір ай бойы көретін фильмдердің ішіндегі ең қызықты және қатыгездікке толы кісі өлтіруге тең. Оқиға Англия, Франция және Швейцария арқылы саяхаттап, ақырында Буэнос-Айресте тоқтайды, онда Еуропадан қашқан фашистер билікке оралуды тыныш түрде жоспарлап отыр. Дегенмен, оқиғаның өзі біршама күлкілі. Режиссер Эдвард Дмитрик қолдағы материалдан барлық күшін аямай, қызықтылық пен жалындылықты сығып алды. Барлық актерлер рөлдеріне жанын салып кірісіп, Уолтер Слезак ерекше көзге түседі – ол өте тәжірибесіз және адал емес, оның айнасында көптеген интригалар орын алады. Мишелин Шейрел құпия әйел рөлін өте әдемі сомдады, ол қайтыс болған серіктесінің әйелі болып көрінеді, ал Моррис Карновский, Джек ЛаРу және Лютер Адлер кішігірім рөлдерді де жақсы орындады. «Көшеге бұрылған» фильм атынан айнымаса да, көңілді ойын-сауық сыйлайды. Channel 4 телеарнасы фильм туралы жазған шолуында: «Дмитриктің «Менің тәтті өлімімде» жұмсақ тенордан қатал жеке детективке айналған Пауэлл, екінші дүниежүзілік соғыста француз әйеліне өлтірген адамды іздеген қатал, циник жалғыз қаһарман ретінде одан да бейшара», – дейді. The Classic Film Guide фильмді өз шолуында «жарасымсыз» деп атап, «Сюжеті тым шатас, көптеген бұрылыстар мен өрмектер бар. Егер сіз оны ұстап тұруға қызығушылық танытсаңыз, бас айналып, құлап қалуыңыз мүмкін. Сонымен қатар, егер сіз Роберт Лудлумның романын (әсіресе «Райнеман алмасуын») оқыған болсаңыз, Пауэлл кейіпкерінің ақыл-ойының (және бір өлшемділігінің) және ол кек алу үшін таңдаған жолынан қатты көңіліңіз қалады» деп жазады.

Үй медиасы

Warner Bros. компаниясы 2010 жылдың 13 шілдесінде фильмді DVD форматында, Film Noir Classic Collection, Vol. 5 жинағында жарыққа шығарды.