Кіріспе
Шаар Хагай – иврит тіліндегі атау, ол араб тіліндегі Баб әл-Вад немесе Баб әл-Уади (باب الواد немесе باب الوادي) сөзбе-сөз мағынасындағы «Аңғар қақпасы» дегенді білдіреді. Бұл Тель-Авив-Иерусалим тас жолындағы, Иерусалимнен 23 км қашықтықтағы, аралықтағы נחל נחשון немесе араб тіліндегі Уәди Алимен өтетін, тік және тасты беткейлермен шектелген терең аңғарға қарай көтеріле бастайтын нүкте.
Этимология
Арабша атауы "Аңғар қақпасы" – Баб әл-Уад еврей тілінде де қолданылды, мысалы, 1948 жылғы әннен көрініп тұр, Израиль мемлекеті құрылғаннан және арабша атаудың сөзбе-сөз аудармасы – Шаар Хагай құрылғанға дейін.
Осман дәуірі
Яффо-Иерусалим жолы алғаш рет 1867 жылы Осман империясымен дөңгелекті көліктер үшін қолжетімді болды және содан бері Иерусалимге бағытталған басты жол ретінде қызмет етті. Ол солтүстіктегі қырлардан өтетін және ежелгі заманнан бері "Бет-Хоронға көтерілу" (қазіргі 443-тарифтық жол) деп белгілі, географиялық жағынан қолайлырақ бағыттардан артықшылыққа ие болды. Осы жаңартудың арқасында Яффодан Иерусалимге сапар үш күннен екі күнге дейін қысқарды, ал Баб-эль-Вад саяхатшылардың түнде тоқтауы тиіс жалғыз орынға айналды. Осы мақсатта Османдықтар сол жерде қонақ үй немесе керуен сарай салды. 1869 жылы, Суэц каналының ашылуынан кейін, Австрия-Мажарстан императоры Франц Иосиф I, болашақ британ королі Эдуард VII және оның күйеуі болашақ неміс императоры Фридрих III сияқты Иерусалимге аттанған жоғары лауазымды тұлғалар бұл қонақ үйді пайдаланды. 1898 жылы Вильгельмнің сапары кезінде басталып, 1907-1910 жылдар аралығында салынған Аугуста Виктория қорының шіркеуі үшін арналған ең үлкен қоңыраудың салмағы алты тоннаны құрады, сондықтан жолды кеңейтіп, жабу қажет болды.
Британдық мандат
Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін, 1877 жылы Иерусалимде туған еврей Тодрос Варшавский ханды жалға алып, отбасымен бірге сонда көшіп келді, саяхатшыларға жеңіл тамақ пен малға күтім ұсынды.
1947-1948 жылғы азаматтық соғыс
1947-1948 жылдардағы Палестинадағы Азамат соғысы кезінде бұл аймақта араб күштері мен Иерусалимге қарай жол аша алмаған еврей колонналары арасында қызыл дауыл болды. Баб-әл-Вад және оны қорғаған шатқал жергілікті арабтардың жалдамалы жасақтарымен қолдау көрсеткен Араб азаттық армиясы мен еврейлік Пальмах және Хаганах бөлімшелері арасында 1948 жылдың 20 сәуіріне дейін иеліктен өтті, сол күні арабтар Баб-әл-Вад маңындағы биіктіктерді қайтарып алып, Тель-Авив – Иерусалим жолын жапты.
1948 жылғы соғыс және Иорданияның 1967 жылға дейінгі билігі
1948 жылдың мамыр айының ортасынан бастап Баб-эль-Вадтан батысқа қарай екі шақырым жердегі Латрун бекінісін Трансиорданияның британдықтар оқытып, басшылық еткен армиясы – Араб легионы басып алды, осылайша Батыс Иерусалимді арабтардың қоршауы күшейді. Палмақтың 10-шы (Харел) бригадасы, болашақ Израиль премьер-министрі Ицхак Рабин полковниктің басшылығымен Баб-эль-Вадты басып алуға жетістікке қол жеткізді, бірақ оның батысындағы жол бөлігі, Латрундан басқарылатын, 1967 жылға дейін Иорданияның қолында қалды, бұл Иерусалимге басты жолдың кесілуіне әкеп соқты. Арабтар бақылауындағы қиын жағдайды айналып өту үшін израильдіктер Екінші дүниежүзілік соғыстағы Қытайға салынған танымал жолдың атымен аталатын «Бирма жолы» деп аталатын жолды салды. Бұл өте тік айналма жол соғыстың алғашқы, шешуші кезеңінде пайдаланылды, ал алты айдан кейін оны ұзағырақ, бірақ қауіпсіз балама жолмен ауыстырды.
Израиль мемлекеті (1967 жылдан кейін)
1967 жылғы Араб-Израиль соғысынан кейін, Латрун аймағы Израиль тарапынан басып алынған соң, Тель-Авив–Иерусалим тас жолы Латрун мен Шаар-Хагай арқылы ең қысқа маршрутқа қайта салынды. Бүгінгі күні төрт қатарлы 1-ші тас жол, көлік қозғалысының артуына байланысты, Уди-Али шатқалының еңістерін одан әрі кеңейту арқылы кеңейтілуде (2016 жылғы мәлімет бойынша).
Сэндвичтік жүк көліктері
2000 жылға дейін 1948 жылғы соғыста қираған еврей колонналарына тиесілі бронеавтомобильдердің қалдықтары соғыста қаза болғандардың естелігі ретінде жол бойында тұрды. Көпшілігі екі қабат болаттан және арасында ағаш қабатынан жасалған, қарапайым жүк көліктеріне импровизацияланған броня қосылып, оларды "бутербродтік жүк көліктері" деп атаған. Кейін әскер оларды шатқалдың екі шетіне көшіріп, металл ұрлығынан қорғап, сақтап, тас жолдың бойында көрмеге қойды.
Махал ескерткіші
Басты жолдың оңтүстігіндегі саябақта Махал ескерткіші орналасқан, ол 1947-1948 жылдардағы Израильдің Тәуелсіздік соғысында Израиль үшін күресу үшін шетелден келген шамамен 4000 еврей және еврей емес әскери еріктілерді еске алады, олардың 119-ы соғыста қаза тапты.