Кіріспе
Pedaliaceae гүлді өсімдіктер тұқымдасы, pedalium тұқымдасы немесе сусамы тұқымдасы – ламиалдар тобына жататын гүлді өсімдіктер тұқымдасы. Бұл тұқымдасқа сусамы (Sesamum indicum) кіреді, ол сусамы тұқымының көзі. Онда 13 туысы және шамамен 70 түрі бар. Сегіз туысы Африка құрлығында өседі, ал бір туысы (Uncarina) Мадагаскарға ендемик. Төрт туысы (Sesamum, Josephinia, Pedalium және Dicerocaryum) негізінен Африкада таралған, бірақ олар шығыс аймақтарын да қамтиды (Мадагаскар, Үндістан, Шри-Ланка, Малайя аралдары және Солтүстік Австралия). Тұқымдастың әртүрлі түрлерінде тұқымдар мен жемістердің таралуы әртүрлі жолдармен жүзеге асады. Мысалы: жануарлар арқылы, тікенді жемістердің аяқтарға жабысуы (Dicerocaryum, Harpagophytum және Josephinia) немесе жануарлардың терісіне ілінуі (Uncarina), жел арқылы таралатын қанатты жемістер (Holubia және Pterodiscus), тіпті қанатты тұқымдар (Sesamothamnus және Sesamum) немесе желмен шашыратылатын жемістер (Ceratotheca және Rogeria). Желмен шашырату кезінде жемістердің жоғарғы бөлігі ашылады, бірақ сабақта қалады, содан кейін сабақтың күшті қозғалысы тұқымдардың біртіндеп таралуына себеп болады.
Pedaliaceae, the pedalium family or sesame family, is a flowering plant family classified in the order Lamiales. The family includes sesame (Sesamum indicum), the source of sesame seeds. It comprises 13 genera and approximately 70 species. Eight genera are native to the African continent and one genus (Uncarina) is endemic to Madagascar. Four genera (Sesamum, Josephinia, Pedalium and Dicerocaryum) are mainly African natives but they also include regions to the east (including Madagascar, India, Sri Lanka, Malayan Islands and northern Australia). The family has a diverse range of seed and fruit dispersal throughout the various species. Including; animal dispersal via burrs, carried by feet (in Dicerocaryum, Harpagophytum and Josephinia) or caught in the fur of passing animals (Uncarina), winged fruits using the wind for dispersal (Holubia and Pterodiscus), or even winged seeds (Sesamothamnus and Sesamum) or via wind ballists (Ceratotheca and Rogeria). Wind ballists are when the fruits open at the top but stay on the plant, then as the stems produce strong movements, the seeds are then gradually expelled.
Таксономия
Отбасы Ламиалдер отрядына жатады, бұл APG IV жүйесінің ең соңғы жіктелуімен расталды. Тарихи Кронквист жүйесі бұл отбасын Scrophulariales отрядына жатқызған. Кронквист Martyniaceae отбасын Pedaliaceae отбасына қосты, бірақ филогенетикалық зерттеулер екі отбасының жақын туыс емес екенін көрсетті және APG оларды жеке отбасылар ретінде сақтайды. Екі отбасының да белгісі – олардың сабақтары мен жапырақтарында жиі шырышты немесе жабысқақ сезім тудыратын шырыштектес түктердің болуы, сондай-ақ жемістерінің ілгектермен немесе мүйіздермен жабдылуы.