Кіріспе

Трахеяның айналасындағы толық шеңберлі хрящ

Крикоид хрящі, /k/ /r/ /aɪ/ /k/ /ɔɪ/ /d/ /'/k/ /ɑː/ /r/ /t/ /ɪ/ /l/ /ɪ/ /dʒ/, немесе жай ғана крикоид (грек тілінен алынған krikoeides сөзі "сақина тәрізді" деген мағынаны білдіреді) немесе крикоид шеңбері – трахеяның айналасындағы жалғыз толық шеңберлі хрящ. Ол дауыс қорының артқы бөлігін құрайды және тыныс жолын ашу мен жабуға, сондай-ақ сөйлеу процесіне қатысатын бұлшықеттердің, хряштардың және байламдардың бекітілу орны қызметін атқарады.

Анатомия

Крикоидтық шеміршек – тыныс жолын толық айналып тұратын жалғыз шеміршек. Ол жоғарыдағы қалқанша шеміршегінен кіші, бірақ қалың және берік. Ол жоғары жағынан қалқанша шеміршегімен және жұп аритеноидтық шеміршектермен байланысады. Төменгі жағынан трахея оған бекітіледі.

Қисабұйшақ

Крикоидтық доға – крикоидтық шеміршектің иілген және тік бойынан тар алдыңғы бөлігі. Алдыңғы жағынан жоғарыдан төменге қарай 5-7 мм өлшенеді; ол крикоидтық қабатқа өтетін жерге қарай екі жағынан кеңейеді. Американдық Жүрек Қауымдастығы әлі де BVM арқылы жансақтау кезінде және шұғыл жағдайда ауыз арқылы эндотрахеальды интубация кезінде крикоидтық қысымды қолдануды ұсынады. Алайда, соңғы зерттеулер крикоидтық қысым бұрынғыдай тиімді болмауы мүмкін екенін көрсетеді. Селликтің бастапқы мақаласы үлкен көлемде тыныс алу, басты төмен қою және барбитуратты анестезия қолданылған шағын үлгіге негізделген. Криксоидтық қысым көбінесе дұрыс қолданылмайды. Криксоидтық қысым көбінесе Селлик сипаттағандай, қысудың орнына, асқазанды жанына ығыстыруы мүмкін. Бірнеше зерттеулер көмекейдің қысылуын, тыныс көлемінің азаюын және ең жоғары қысымның артуын көрсетеді. Қазіргі әдебиеттерге сүйенсек, әрбір жылдам тізбекті интубация кезінде крикоидтық қысымды қолдану туралы кең таралған ұсыныс тез арада қолданудан шығып жатыр. Асқазан-өңеш рефлюксі аспирацияға әкелуі мүмкін, егер жалпы анестезия асқазан-өңеш сфинктерінің босаңсуына себеп болса, бұл асқазанның ішкі мазмұнының өңеш арқылы трахеяға өтуіне мүмкіндік береді. Крикоидтық шеміршектің бір бөлігі немесе толығымен алынып тасталатын крикоидэктомия деп аталатын медициналық процедура бар. Бұл көбінесе трахеядағы бітелуді жою үшін жасалады. Криксоидтық шеміршектің сынықтары қолмен мойын қысып тұрғаннан кейін де байқалуы мүмкін.