Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Лимон немесе апельсин дәмі бар Үндістанның газдалған сусындары
Lemon or orange flavored carbonated drinks from India
the drink
Банта сода, немесе Банта (хинди: बंटा), сондай-ақ Голи сода немесе Готи сода және Фоташ Жауль – 19-шы ғасырдың соңынан бері Үндістанда ерекше пішіндегі, танымал Кодд мойынды бөтелкеде сатылатын лимон немесе апельсин дәмі бар газдалған сусын. Газдалған сұйықтықтың қысымы бөтелкеге шыны шарды итеріп, бөтелкенің мойнындағы резеңке тығызға бекітеді. Шарды басып бөтелкені ашу арқылы қысымдағы газ босатылып, көңілді әсер қалдырады. Делиде бұл сусынды "канчай вали" немесе "нимбу содасы" деп те атайды. Фоташ Жауль – бұл сусынның бенгал тіліндегі атауы.
Banta Soda, or Banta (Hindi: बंटा), also Goli Soda or Goti Soda and Fotash Jawl, is a popular carbonated lemon or orange flavoured soft drink sold in India since the late 19th century in a distinctly shaped iconic Codd neck bottle. The pressure created by the carbonated liquid seals the bottle by forcing a glass marble up into the neck of the bottle where it snugly locks into a rubber gasket. Opening the bottle by pressing on the marble thus releasing the pressurised gas is seen to be a fun experience. In Delhi, it is also called the kanchay waali drink or nimbu soda. Fotash Jawl is the Bengali name for this drink.
Тарих
Кодд мойыншағы бөтелкесі, оның ойлап табушысы Хайрам Коддтың есімімен аталып, 1872 жылы патенттелген, лимонад пен газдалған сусындар үшін арнайы жасалған. Бұл бөтелкелер тез арада бүкіл британдық колониялық империяда танымал болды және қазіргі күні тек екі елде ғана өндіріледі: Үндістанда – банта үшін, ал Жапонияда – рамуна үшін. Балалар көбінесе ішіндегі шарды алу үшін бөтелкені сындырып тастағандықтан, ескі Кодд мойыншағы бөтелкелері коллекционерлер арасында бағалы заттарға жатады. 1900 жылдарға дейін, Үндістанда осы бөтелкелердің өндірісі басталғанға дейін, олар Ұлыбританиядан импортталған. 1947 жылы Үндістан тәуелсіздік алғанға дейін, тәуелсіздік күресі кезінде бірнеше қалада бөтелкелерге тыйым салынды, себебі үндістандық азаттық күрескерлері сода бөтелкелеріне шала дайын шағын зеңбіректер жасау үшін чуна (кальций гидроксиді) қосып отырды.
The Codd neck bottle, named after its inventor Hiram Codd who patented it in 1872, was specially designed for lemonade and fizzy beverages. The bottles, which soon became popular throughout the British colonial empire, are nowadays still in production for two countries exclusively: in India for banta and in Japan for ramune. Since children often smashed the bottles to get to the marble inside, old Codd neck bottles are cherished collector's items. Until the 1900s, when the manufacturing of these bottles started in India, the bottles were imported from Britain. Prior to India's independence in 1947, the bottles were banned in several cities during the Indian independence movement as the Indian freedom fighters added chuna (calcium hydroxide) to the soda bottles for making improvised mini cannons.
Сода бөтелкелерін құю қондырғылары
Бөтелкелеу процесінде International Flavors & Fragrances (IFF) компаниясының Lemon No. 1 деп аталатын химиялық дәмдеуіш қосылады. Бұл дәмдеуіш мұзжұмсақ және фармацевтикалық өнеркәсіпте де қолданылады. 1970 жылдары Ченнаиде ұйымдастырылмаған секторда 150 голи сода бөтелкелеу цехы болған, ал 2018 жылы бұл көрсеткіш 50-ге дейін азайды. Spark Premium Codd Soda компаниясы Теланганада алғашқы премиум брендтік голи содасын таныстырды. 2019 жылы Spark Goli Soda өндірісін бастаған Мохаммед Абдул Хадер, бизнес-бизнеске сатуға екі жыл кеткенін айтады. Голи соданың жоғалуы туралы ол былай дейді: "Бір фактор – дәстүрлі толтыру жүйесі. Бұл қиын және көп еңбек күші қажет болды. Қымбат өндіріс әдісі оның жоғалуына себеп болды. Жаңа технологиямен жартылай автоматты толтыру машиналарының жасалуымен ол қайтадан қолдануға кірісті".
During the bottling process, a chemical flavouring agent known as Lemon No. 1 by International Flavors & Fragrances (IFF) is added. The agent is also used in ice cream and by the pharmaceutical industry. In 1970s, Chennai had 150 goli soda bottling units in the unorganised sector which had dropped to 50 by 2018. Spark Premium Codd Soda introduced the first premium branded goli soda in Telangana. Mohammed Abdul Khader, who started manufacturing Spark Goli Soda in 2019 says it took him two years to get into selling business to business. On the disappearance of goli soda, he says, "One factor was the traditional filling system. It was cumbersome and needed a lot of manpower. The expensive production method contributed to its disappearance. After the development of new semi automatic filling machines with modern technology. it made a comeback."