Бродники тайпасы: шығу тегі даулы, славян тілінде "су өткелінің басшысы" мағынасында болуы мүмкін. Карпаттар мен Дунайдың экономикалық байланысын қамтамасыз еткен.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тайпа
Бродники (Бродники, ) – тегі белгісіз даулы тайпа.
Tribe
The Brodnici (Бродники, ) were a tribe of disputed origin.
Этимология
Кейбір пікірлер бойынша, шетелдік жылнамаларда қолданылатын атау славян тілінде (срав. славян тіліндегі brodŭ) өткелдің (су арқылы өту орнының) басқарушысын білдіреді. Атаудың болуы мүмкін себебі – Бродниктердің территориясы Карпаттағы тау жолдары мен Дунайдың сағалары арасындағы байланыс қызметін атқарған, маңызды экономикалық рөл ойнап, Генуя колонияларына қол жеткізуді қамтамасыз еткен. Басқа пікірлерге сәйкес, олардың аты славян тіліндегі "бродить" ("саяхаттау, көшіп-қону") сөзімен байланысты болуы мүмкін, бұл осы халықтың көшпелі өмір салтына сілтеме жасайды. Тағы бір пікір бойынша, атау Прут өзенінен немесе оның ежелгі аты – Бруттан шыққан.
In some opinions, the name, as used by foreign chronicles, means a person in charge of a ford (water crossing) in Slavic language (cf. Slavic brodŭ). The probable reason for the name is that the territory of the Brodniks constituted the link between the mountain passes in the Carpathians and the mouths of the Danube, having a major economical importance, assuring the access to the Genovese colonies. According to other opinions, their name is related to Slavic бродить ("to wander"), probably referring to the nomadic way of life of this population. Other opinions claim that the name came from the river Prut or from its purportedly old name Brutus.
Аумағы
Бродниктердің аумағы қазіргі Молдова Республикасының оңтүстік-батыс бөлігін, қазіргі Румынияның Вранча және Галац округтерінің оңтүстік бөлігін, Украинадағы Буджақтың оңтүстік бөлігін, сондай-ақ Днестр мен Днепр арасындағы жағалау жолағын қамтыды. Кейбір авторлар оларды Византиялық тарихшы Никетас Хониат есімді дереккөздерде «тавроскифтер» тармағы ретінде айтылған «бординдармен» теңестірді. Бұл термин, куман/половцылар мен влахтардан ажырату мақсатында, русь халқына қатысты қолданылған болып көрінеді.
The territory of Brodnici consisted of the southwestern part of today's Republic of Moldova, the southern part of today's Vrancea and Galați counties of Romania, the southern part of Budjak in Ukraine and probably the coastline between the Dniester and the Dnieper. Some authors have identified them with the "Bordinians" mentioned by Byzantine chronicler Niketas Choniates as a branch of "Tauroscythians", a term apparently applying to the Rus people in order to distinguish them from the Cumans/Polovtsians and from Vlachs.
Құжаттық дәлелдемелер
1216 жылы олар Суздаль князіне қызмет етті. 1222 жылы Венгрия патшасы Андрей II Бурзенландты Тевтон орденіне берді, оны Бродниктер жерімен шектеді. Папа Онорий III-нің бұйрығы сол жылы осы жарлықты бекітті; бірақ Ватикан бекіткен нұсқада "Brodnicorum" сөзі "Blacorum" (яғни латын тілінде "Vlachs") деп өзгертілді. Кейбір тарихшылар бұл екі атаудың мағынасы бірдей екенін көрсетеді, ал басқалары мұны қателік деп санайды. Новгородтың бірінші жылнамасында 1223 жылы Бродниктер моңғолдар ("татарлар") тарапынан Калка шайқасына қатысқандығы айтылады. Бродниктер туралы айтылғанда, жылнамада князь Мстислав Романовичті алдап, оны "татарларға" тапсырған воевода Плоскиня (румын тарихнамасында воеводаның аты кейде Плоскенея деп беріледі) есімді тұлға туралы мәлімделеді. Кейбір зерттеушілер Плоскиня Бродниктердің басшысы болған деген қорытындыға келді. Зерттеушілердің пікірінше, жылнаманы "Бродниктер татарлармен бірге болды, ал олардың воеводы Плоскиня [ ]" деп түсіндіру керек. Дегенмен, басқалары осы дереккөзді "Бродниктер татарлармен бірге болды, және воевода Плоскиня, [ ]" деп аудару қажет деп есептейді. Осы оқиғадан кейін олар ресейлік дереккөздерде кездеспейді. 1227 жылдың тамызында папа Григорий IX Эстергом епископына хат жолдап, оған "Кумания және Бордина жерінде" христиан дінін қабылдауға бұйрық берді. 1250 жылдың 11 қарашасында Венгрия патшасы Бела IV папа Иннокентий IV-ге жазған хатында татарлар оның мемлекетімен шектес елдерден салық алғандығын хабарлады: "que ex parte Orientis cum regno nostro conterminantur, sicut Ruscia, Cumania, Brodnici, Bulgaria".
In 1216 they were in the service of the knyaz of Suzdal. In 1222, the Hungarian king Andrew II gave the Burzenland to the Teutonic Knights, delimiting it by the land of the Brodnici. A Papal bull of Pope Honorius III confirmed the charter in the same year; however, in the copy approved by the Vatican, "Brodnicorum" was replaced by "Blacorum" (i. e., "Vlachs" in Latin). While some historians believe that this shows that the terms were equivalent, others claim that this was just an error. The Novgorod First Chronicle says that in 1223 the Brodnici took part in the Battle of Kalka on the side of Mongols ("Tatars"). When speaking about Brodniks, the Chronicle mentions voivode Ploskynya (the name of the voivode is sometimes rendered as Ploscânea in Romanian historiography) who deceived knyaz Mstislav Romanovich and delivered him to "Tatars". Some researchers conclude that Ploskynya was the Brodnik commander. According to some researchers, the Chronicle should be interpreted as "And there Brodniks were with Tatars, and their Voivod Ploskynya [ ]". However other disagree, considering that the source should be translated as "And there Brodniks were with Tatars, and Voivod Ploskynya, [ ]". After this date, they disappeared from Russian sources. In August 1227 Pope Gregory IX wrote a letter to the bishop of Esztergom instructing him to convert to Christianity "in Cumania et Bordinia terra illis vicina". A November 11, 1250 letter of King Béla IV of Hungary to Pope Innocent IV says that Tatars imposed tribute onto the countries neighboring with his kingdom: "que ex parte Orientis cum regno nostro conterminantur, sicut Ruscia, Cumania, Brodnici, Bulgaria".