Станислав Монюшко: Польшаның ұлттық операсының әкесі
Stanisław Moniuszko
Станислав Монюшко: Польшаның ұлттық операсының әкесі, композитор, дирижер. Белорусь мәдениетіне де үлкен үлес қосып, музыкалық білімін Варшава мен Минскіде алған.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Поляк композиторы, дирижер және педагог (1819–1872)
Polish composer, conductor, and teacher (1819–1872)
Станислав Монюшко (5 мамыр 1819 – 4 маусым 1872) – поляк композиторы. Ол көбінесе "поляк ұлттық операсының әкесі" деп аталады. 1990 жылдардан бері Станислав Монюшко Беларусьте белорус мәдениетіне елеулі үлес қосқан тұлға ретінде де танылуда.
Stanisław Moniuszko (; May 5, 1819 – June 4, 1872) was a Polish composer, He is generally referred to as "the father of Polish national opera". Since the 1990s Stanisław Moniuszko is being recognized in Belarus as an important figure to Belarusian culture as well.
Өмір
Монюшко Минск губерниясының (Ресей империясы, қазіргі Беларусь) Убиел қаласында жер иеленуші ақсүйек отбасында дүниеге келген. Оның алғашқы фортепиано ұстазы – анасы Эльжбета (Елизавета) Маджарска болған. Кейін ол музыка білімін Варшава мен Минскіде жалғастырды және Берлинде Карл Фридрих Рунгенхагеннің шәкірті болды. 1858 жылы Варшава опера театрының дирижері болып тағайындалды. Сонымен қатар Варшава консерваториясында профессор қызметін атқарды және екі ондаған опера жазды. Оның шығармаларында Адам Мицкевич, Антони Эдвард Одинек, Йозеф Игнаци Крашевский, Стефан Витвицки, Антони Мальчевский және Винсент Польдің сөздеріне жазылған әндер бар. Монюшко өзінің «Śpiewnik Domowy» (Үй әндері) атты әндер жинағының ұлттық сипатқа ие екенін айтқан. Олардың «поляк екендігі» поляк билерінің – полонез, мазурка, куявяк және краковяк ырғақтарын пайдалануында және поляк ақындарының мәтіндерін таратуында көрінеді. Литвалықтар Станислав Монюшко литва мотивтерін ынтамен қолданғанын атап көрсетеді. Мысалы, литва мифологиясына негізделген «Мильда» және «Нижоле» кантаталары Вильнюсте жарық көрген. «Халка» операсы Варшаваның радикалды көзқарастары бар жас ақыны Влодзимиер Вольский жазған либреттоға негізделген. 1858 жылы Варшавада қойылғаннан кейін ол ең танымал поляк операсы болды. 1970 жылы Бристоль университетінің студенттік опера қоғамы осы операны сахналап, тұсаукесерін өткізді. Бұл нұсқа 2001 жылы Opera South ұйымында орындалды, ал 2002 жылы осы ұйым «Verbum Nobile» операсының жаңа ағылшын тіліндегі нұсқасын әлемге таныстырды. 2008 жылы Сан-Францискодағы Pocket Opera (АҚШ, Калифорния штаты) көркемдік директор Дональд Пиппиннің ағылшын тіліндегі «The Haunted Manor» операсының аудармасын көрсетті. Монюшконың «Flis» («Рафтсмен») операсы 2019 жылы Шопен және оның Еуропасы халықаралық музыка фестивалінде Польша Ұлттық операсының Ұлы театрында орындалды және жазылды, бұл Монюшконың туғанына 200 жыл толуына арналған шара болды. «Пария» операсы 2019 жылдың маусым айында Грэм Вик режиссерлік еткен және Габриэль Чмура дирижерлік еткен Познань операсында қойылды. Монюшконың опералары Белоруссия Ұлттық операсында үнемі қойылады.
Moniuszko was born into a noble landowning family in Ubiel, Minsk Governorate (Russian Empire, now Belarus). His first piano teacher was his mother, Elżbieta (Elizabeth) Madżarska. He later continued his musical education in Warsaw and Minsk, and studied under Carl Friedrich Rungenhagen in Berlin. In 1858 he was appointed conductor at the Warsaw Opera. He also served as a professor at the Warsaw Conservatory. and around two dozen operas. is notable and contains songs to the words of Adam Mickiewicz, Antoni Edward Odyniec, Józef Ignacy Kraszewski, Stefan Witwicki, Antoni Malczewski, and Wincenty Pol. Moniuszko noted that his songs, which were published under the collective title Śpiewnik Domowy (Domestic Songs), had a national character. Their 'Polishness' is found in his use of and reference to traditional Polish dance rhythms like Polonaise, Mazurka, Kujawiak, and Krakowiak and the propagation of texts written by Polish national poets. Lithuanians stress, that Stanisław Moniuszko was eagerly using Lithuanian motifs – e. g. his cantatas "Milda", "Nijolė", based on Lithuanian mythology, were issued in Vilnius. Halka is an opera to a libretto written by Włodzimierz Wolski, a young Warsaw poet with radical social views. After being staged in Warsaw in 1858, it became the most widely known Polish opera) was created and premiered by the student operatic society at Bristol University in 1970; this version has been performed since, specifically in 2001 by Opera South, which company also presented the world premiere of a specially created new English version of Verbum Nobile in 2002. In 2008, Pocket Opera, of San Francisco, CA, USA, premiered Artistic Director Donald Pippin's English language translation of The Haunted Manor. Moniuszko's opera Flis (The Raftsman) was performed and recorded in the Grand Theatre of Polish National Opera at the 2019 Chopin and his Europe International Music Festival, marking the 200th anniversary of Moniuszko's birth. Paria was performed at Poznań Opera in June 2019, directed by Graham Vick and conducted by Gabriel Chmura. Moniuszko's operas are regularly performed at the Belarusian National Opera.