Кіріспе

Кит Бичэмп (1971 жылы туған) – Бруклинде тұратын американдық кинорежиссер. Ол Эммет Тиллдің линч жасалуын зерттеудегі жан-жақтылығымен және осы оқиға туралы түсірген фильмдерімен танымал. Бичэмп 1971 жылы дүниеге келді және Луизиана штатының Батон-Руж қаласында өсті. Ол Оңтүстік университетінде 1997 жылға дейін қылмыстық әділет саласын оқыды, содан кейін Нью-Йорк қаласында кино мансабын қуу үшін оқуын тастады. Бичэмп 1990 жылдардың соңында Тилл ісі туралы деректі фильмді зерттеу және сценарий жазуды бастады. Ол бұл іс бойынша бұрын сұраққа тартылмаған куәгерлер мен кінәлілерді анықтап, олармен сұхбаттасты. Осы сұхбаттар арқылы ол олардың сенімін жеңіп, құқық қорғау органдарына басқаша қол жеткізбейтін ақпаратты алды. Бичэмп Тиллдің анасы Мами Тилл Моблимен тығыз байланыста болды, ол 2003 жылы қайтыс болғанға дейін оның досы және кеңесшісі болды. «Эммет Луис Тиллдің айтылмаған тарихы» 2005 жылы жарық көрді. Бичэмптің зерттеулері мен құлықтылығы 2004 жылы Тилл ісінің қайта ашылуына әкелді, бірақ жаңа айғақтар табылмағандықтан ол қайтадан жабылды. Ол басқа да азаматтық құқықтарды қорғау саласындағы ескі қылмыстарды тергеуге көмектесу үшін Федералдық Тергеу бюросымен байланысқа түсті және осы істер туралы бірнеше деректі фильмдер жасады. Соңғы жұмысы ретінде Бичэмп 2022 жылдың қазан айында шыққан Тилл Моблидің өміріне арналған «Till» көркем фильмін өндірді және сценарийін жазды.

Ерте өмір және білім

Бошамп 1971 жылы дүниеге келді және Луизиана штатының Батон-Руж қаласында католик және баптист отбасында өсті. Он жасында ол ата-анасының сақтап жүрген ескі "Jet" журналын қарап, Эметт Тиллдің линчпен өлтірілуі туралы мақалаға тап болды. Мақалада Тиллдің өлтірілгенге дейінгі суреттері, сондай-ақ оның қиырған денесінің суреті бар еді. Бошамптың ата-анасы оған бұл оқиға туралы айтып, оның Американың азаматтық құқықтар қозғалысындағы орнын түсіндірді және жас шағында Бошамптың қауіпсіздігіне қауіп төндіретін, әлі де сақталған көзқарастар туралы ескертті. Бошамп бұл әңгімені Тилл ісін өмір бойы зерттеуге деген құштарлығының бастауы деп есептейді. 1989 жылы тәжрибелі полицей Бошампты түнгі клубтан сүйреп шығып, ұрып-соғып, клубта ақ нәсілді сыныптасымен билегені үшін тұтқындады. Бошамп бұл оқиғаны Тиллдің тарихын тереңірек түсінуге және істі зерттеуге одан әрі ынталандырды деп санайды. Азаматтық құқықтар саласында мансапты қарастырған Бошамп Оңтүстік университетіне түсіп, қылмыстық әділеттілік мамандығын оқыды, бірақ бітірмей, ойын-сауық индустриясында мансапты жалғастыру үшін оқуын тастады.

Мансап

1997 жылы Бьюшамп Нью-Йорк қаласына көшіп, достарына тиесілі Big Baby Films өндіріс компаниясы үшін музыкалық бейнежазбалар жазып, өндіріп жұмыс істеді. Бьюшамп Тилл ісі туралы деректі фильмді зерттеу және оған материал дайындауға бірден кірісіп, 1999 жылы Till Freedom Come Productions компаниясын құрды.

Эмет Луис Тиллдің айтылмаған тарихы

Бишамп өзінің зерттеуін қоғамдық кітапхананың микроформалық архивтерін пайдалану арқылы бастады, онда ол Тилл ісі бойынша билік тарапынан ешқашан сұраққа тартылмаған бірнеше куәгерлердің және күдікті әрекетке қатысқандардың есімдерін кездестірді. Ол оларды іздеп тауып, сұхбат алуға кірісті. 2003 жылы «The Nation» журналында жарияланған мақалада Бошамптың «Миссисипинің шалқары аймағынан шыққан, жаралы [қ]ара нәсілді куәгерлердің сенімін қалыптастырғаны және олармен жақын қарым-қатынас орнатқаны, олар дерлік елу жылдан бері бұл іс туралы ештеңе айтпаған» деп түсіндірілді. Фильм түсірілімі кезінде кейбір қауымдастықтар оған тұрғындардың қауіпсіздігіне қауіп төндіретіні туралы ескертті, ал фильмдегі екі куәгер өздерінің қауіпсіздігі үшін тек сұлба түрінде суретке түсуге келісті. Фильмді зерттеу және өндіру барысында Бошамп Тиллдің анасы Мами Тилл Моблимен тығыз жұмыс істеді, ол ұлының денесін Чикагоға қайтаруды және оның табытын жерлеу рәсімінде ашық қалдыруды талап еткені мәлім. Бошамп пен Тилл Мобли жақын дос болып, оның 2003 жылы қайтыс болғанға дейін күніне бірнеше рет сөйлесті. Фильм 2005 жылы шықты. Деректі фильмді зерттеуге кеткен тоғыз жыл ішінде Бошамп бірнеше адамды анықтады, оның ішінде бес қара нәсілді ер адамды, ол Тиллдің өліміне қатысқан деп күдіктенді, сондай-ақ 1955 жылы қылмыс үшін тұтқындалып, ақталған екі адамды да.

Істің қайта ашылуы

Фильмнің түсірілім барысында куәгерлер мен ешқашан сұраққа тартылмаған болуы мүмкін күдіктілерді жан-жақты зерттеу нәтижесінде Бьюшамп Тилл ісін қайта қарауға ынталандырды. 2004 жылдың 10 мамырында АҚШ Әділет министрлігі өзінің 8000 беттік мәліметтерін Миссисипи штатының 4-ші округінің прокуроры Джойс Чилске беруге келісімін берді, бұл істің қайта ашылуына әкелді. Бірақ 2007 жылы Миссисипи штатының Лефлор округіндегі үлкен жюри ешкімді қудалауға бармады. АҚШ Әділет министрлігі істі қайта қарау шешіміне Бьюшамптың еңбегін байланыстырды. Іс 2017 жылы Кэролин Брайанттың Тиллді дарға асуға қатысты кінәлі болу мүмкіндігіне жаңа қызығушылық туғаннан кейін қайта ашылды, бірақ 2021 жылы жаңа ұсталмаулармен жабылды.

ФБР-мен ынтымақтастық және басқа жұмыстар

Оның деректі фильмдерін жасау нәтижесінде Тиллге Федералдық тергеу бюросының (ФБР) азаматтық құқықтар бөлімі ескі істер бойынша ынтымақтастық ұсынды. 2007 жылы ол шешілмеген азаматтық құқықтар қылмыстары туралы қосымша деректі фильмдер жасауға кірісті. Бичэмпке бұл істер бойынша жұмыс істеген агенттерге қолжетімділік берілді, сондай-ақ ол құқық қорғау органдарының қызметкері емес ретінде жаңа адамдармен сұхбаттасу мүмкіндігіне ие болды.

дейін

2022 жылдың қазанында шыққан «Тилл» фильмі Эмметт Тилл оқиғасын Тилл Моблидің көзқарасымен бейнелейді. Фильмнің түсірілімі он жылдан астам уақытқа созылды және оның басты рөлдерін Вупи Голдберг (Тиллдің әжесі Алма), Даниэль Дедвейлер (Тилл Мобли) және Джелин Холл (Эмметт Тилл) сомдады. Бишамптың сөзіне göre, бұл фильм көрермендерге Тилл Моблидің тарихымен танысуға және Эмметт Тилл ісінің АҚШ-тағы азаматтық құқықтар қозғалысының бастауына қаншалықты зор үлес қосканын түсінуге көмектесуді мақсат етеді. Фильмнің сценарийін жазып, продюсерлік еткен Бишамп: «Эммет Луис Тиллдің оқиғасынан гөрі, осы буынға және елдің қазіргі саяси және нәсілдік ахуалына көбірек әсер ететін тағы бір оқиға жоқ» деді. Бишамп режиссерлер Спайк Ли мен Стивен Спилбергтің өзінің режиссерлік жолына шабыттандырғанын айтады, сондай-ақ Спилбергтің еврей тарихына назар аударған тәсілі сияқты, көрермендерді қара халықтың тарихымен таныстыруға үміттенетінін жеткізді. Бишамп өзінің зерттеу материалдарының көп бөлігін Флорида мемлекеттік университетінің Строзиер кітапханасына тапсырды, онда Тилл ісіне қатысты материалдардың мол қоры сақталған.