Анна Франк отбасын жасырған австриялық ер адам

Кіріспе

Виктор Куглер (5 маусым 1900 жыл - 14 желтоқсан 1981 жыл) – Нидерландыны нацистер басып алған кезде Анна Франк және оның отбасы мен достарын жасыруға көмектескен адамдардың бірі. Анна Франктің өлімінен кейін жарық көрген «Het Achterhuis» күнделігі, ағылшын тілінде «Жас қыздың күнделігі» деп белгілі, онда ол Мистер Кралер деген атпен таныстырылған.

Өмірбаян

Куглер Хогенельбеде (қазіргі Врхлаби) Кенигграц аймағының неміс тілді бөлігінде (Краловехрадецкий край / Градец Кралове аймағы), солтүстік-шығыс Богемия, Австрия-Мажарстан, қазір Чехияда, Эмиль Куглерге дүниеге келді. Куглер отбасы католик болған, ал Куглер католик дінінде шомылдырылды. Өмірінің соңына дейін "қатты діншіл" болып қалды, бірақ кейінірек өзін лютеран деп санады. Куглер екі рет үйленді: оның бірінші әйелі Лаура Мария Бунтенбах Куглер (10 мамыр 1895 – 6 желтоқсан 1952), лютеран; екінші әйелі Люси София ван Ланген, католик. Білімін аяқтағаннан кейін Куглер Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Австрия-Мажарстан Әскери-теңіз күштеріне қосылды, бірақ 1918 жылы жараланғаннан кейін қызметтен босатылды. Германияға көшіп, электрик болып жұмыс істеді, содан кейін 1920 жылы Куглер пектин сататын компанияда жұмыс істеу үшін Нидерландының Утрехт қаласына көшті. 1924 жылы Отто Франктың орынбасары ретінде "Опектаның" Амстердам бөлімшесіне қосылды. 1938 жылдың мамырында Нидерланды азаматы атанды. 1940 жылы бұл оған нацистердің "Опектаны" тәркілеуіне жол бермеуге мүмкіндік берді және ол бизнестің директорлығын қабылдады, ол "Гис және Ко" деп аталды, Отто Франктан. Куглер және оның бірінші әйелі Лаура Мария Бунтенбах Куглер соғыс жылдары Амстердамнан шамамен бір шақырым қашықтықтағы Хилверсум қаласында тұрды. 1942 жылдың шілдесінен 1944 жылдың тамызына дейін Куглер әріптестері Миеп Гис, Йоханнес Клейман және Беп Воскуйльге сегіз адамды, соның ішінде Анна Франкты Амстердамның Принсенграхт көшесіндегі кеңсе ғимаратындағы жасырын бөлмеде жасыруға көмектесті. 1943 жылдың соңында Куглер өзінің туған қаласы Хилверсумдағы нацистік партияның жергілікті штаб-пәтеріне шақырылды. Принсенграхттағы жасырынып отырғандардың есік қоңырауының үнемі соғуынан алаңдағанда, Куглер бірінші шақыруды елемеген сияқты, екінші шақырудың бар екендігі дәлелдейді. Оның не үшін шақырылғаны және қандай мәселелер талқыланғаны белгісіз. 1944 жылдың 4 тамызында ол Австриялық наци Карл Сильбербауэрмен Гестапоға ұсталды. Ол Эутерпестрааттағы Гестапо штаб-пәтерінде сұраққа алынды, содан кейін сол күні депортация күтіп тұрған еврейлер мен "саяси тұтқындар" үшін арналған Амстельвеенсевегтегі түрмеге ауыстырылды. 7 қыркүйекте ол Ветерингшанс түрмесіне, өлім жазасына кесілген адамдармен бірге камераға ауыстырылды. Осыдан төрт күн өткен соң, 11 қыркүйекте, ол Германияға тасымалдауға таңдалған Утрехт провинциясындағы Аммерсфорт концлагеріне жеткізілді. 17 қыркүйекте Амерсфорт теміржол станциясы бомбалау кезінде (Арнем әуе шабуылы) қирады, ал 26 қыркүйекте ол және тағы 1100-ге жуық ер адам Звольге мәжбүрлі еңбекке, танкіге қарсы орларды қазуға жіберілді. Куглер 1944 жылдың 30 желтоқсанында Вагенингенге қайтадан Германияның С. А. (қоңыр көйлектер немесе шабуылшылар) астында қазу жұмыстарын атқаруға мәжбүр болды, 1945 жылдың 28 наурызына дейін. Содан кейін 600-ға жуық тұтқын Вагенингеннен Ренкум, Хелсум, Оостербек, Арнем және Вестерворт арқылы Зевенаарға, келесі күні Германияға бару ниетімен жүріп кетті. Жүріс кезінде бомбалау болды және Куглер осы жағдайдан пайдаланып қашып кетті. Бір шаруа оны бірнеше күн жасырып, велосипед алып, өзі тұратын Хилверсум қаласына қайтып келді. Ол 1945 жылдың сәуірінде қалаға жетті. Нидерландының 5 мамырда азат етілгенге дейін ол өз үйінде жасырынды. Оның әйелі Лаура Куглер 1952 жылдың 6 желтоқсанында қайтыс болды, ал үш жылдан кейін ол Лёс (Люси) ван Лангенге үйленді. Жұбайлар Канадаға көшті, онда Люсидің ағасы, апасы және анасы тұратын. 1958 жылдың 16 қыркүйегінде Куглер "To Tell The Truth" американдық телешоуында қонақ ретінде қатысты. 1973 жылы ол "Ұлттар арасындағы әділ" медалін алды, ал 1977 жылы Канаданың жамандауға қарсы лигасы оған Франк және ван Пелс отбасыларын, сондай-ақ Фриц Пфефферді жасыруға көмектескені үшін 10 000 доллар сыйлық берді. 1981 жылдың 14 желтоқсанында Торонтодағы Этобикоке жалпы ауруханасында қайтыс болды және Этобикокедегі Санкьюар Парк зиратында жерленді.

Kugler was born in Hohenelbe (now Vrchlabí) in the German speaking part of Königgrätz region (Královéhradecký kraj/Hradec Králové Region), north eastern Bohemia, Austria Hungary, now in the Czech Republic, to Emile Kugler. The Kugler family was Roman Catholic, and Kugler was baptized Catholic. He remained "quite religious" all his life, although later in life he identified as a Lutheran. Kugler married twice: his first wife was Laura Maria Buntenbach Kugler (10 May 1895 – 6 December 1952), a Lutheran; his second wife was Lucie Sophia van Langen, a Catholic. Kugler joined the Austro Hungarian Navy during the First World War once his education was completed, but was discharged in 1918 after being wounded. He moved to Germany and worked as an electrician, then in 1920, Kugler moved to Utrecht, the Netherlands, to work for a company selling pectin. He joined the Amsterdam branch of Opekta as Otto Frank's deputy in 1924. He became a Dutch citizen in May 1938. In 1940, this allowed him to prevent the Nazi confiscation of Opekta and he accepted the directorship of the business, renamed Gies and Co, from Otto Frank. Kugler and his first wife, Laura Maria Buntenbach Kugler, lived in Hilversum during the war, a distance of about from Amsterdam. From July 1942 to August 1944, Kugler aided his colleagues Miep Gies, Johannes Kleiman and Bep Voskuijl in the concealment of eight people, including Anne Frank, in a sealed off annex in their office premises on Amsterdam's Prinsengracht. In late 1943 Kugler was summoned to the local headquarters of the Nazi Party in his hometown of Hilversum, on the same night that the hiders on Prinsengracht were alarmed by an insistent ringing of the front doorbell. Kugler had apparently ignored the first summons, as the existence of the second summons demonstrates. It's not known why he has been summoned and what has been discussed. He was arrested by the Gestapo on 4 August 1944, by the Austrian Nazi Karl Silberbauer. He was interrogated at the Gestapo headquarters on the Euterpestraat, then transferred the same day to a prison for Jews and "political prisoners" awaiting deportation on the Amstelveenseweg. On 7 September, he was moved to the prison on Weteringschans, in a cell with people sentenced to death. This was followed, four days later on 11 September, by a transport to a concentration camp in Amersfoort, in the province of Utrecht, where he was selected for transport to Germany. On 17 September, the Amersfoort train station was destroyed in a bombing (Arnhem Air Raid) and on 26 September, he and around 1100 other men were taken to Zwolle for forced labour, digging anti tank trenches. Kugler was moved again on 30 December 1944, to Wageningen for forced labour digging under the German S. A. (Brownshirts or Storm Troopers) until 28 March 1945, when some 600 prisoners were marched from Wageningen through Renkum, Heelsum, Oosterbeek, Arnhem, and Westervoort, to Zevenaar with the intention of going on to Germany the following day. There was a bombing raid during the march and Kugler took advantage of the confusion to escape. He was hidden by a farmer for a few days, borrowed a bicycle and made his way back to Hilversum, where he lived, and which he reached in April 1945. He hid there in his own house until the liberation of the Netherlands on 5 May 1945. His wife, Laura Kugler, died on 6 December 1952 and three years later he married Loes (Lucy) van Langen. The couple moved to Canada, where the brother, sister and mother of Lucy already resided. On 16 September 1958, Kugler appeared as a guest challenger on the American TV panel show To Tell The Truth. In 1973, he received the Yad Vashem Medal of the Righteous among the Nations and in 1977 the Canadian Anti Defamation League awarded him a $10,000 prize in recognition of his assistance in the hiding of the Frank and van Pels families, as well as Fritz Pfeffer. He died at Etobicoke General Hospital in Toronto on 14 December 1981, and was buried at Sanctuary Park Cemetery in Etobicoke.