Бад Эмс – Германиядағы танымал курорт қаласы. Лайн өзені бойында орналасқан, 2021 ж. ЮНЕСКО мұрасы тізіміне енді. Денсаулық сақтау, тарих пен архитектура.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Бад-Эмс – Рейнланд-Пфальц жеріндегі қала. Ол Рейн-Лан ауылдық округінің әкімшілік орталығы болып табылады және Лахн өзенінің жағасындағы шипажай ретінде кеңінен танымал. Бад-Эмс бұрын Бад-Эмс коммуналық бірлестігінің орталығы болған, ол қазір Бад-Эмс-Нассау коммуналық бірлестігіне қосылған. Қаланың шамамен 9000 тұрғыны бар. 2021 жылы қала "Еуропаның ұлы шипажайлары" деген атаумен ЮНЕСКО-ның халықаралық мұралар тізіміне енді, себебі оның танымал ыстық сулары мен 18-20 ғасырлардағы архитектурасы сол кезде Еуропадағы шипажайлардың танымалдығын көрсетеді.
Bad Ems is a town in Rhineland Palatinate, Germany. It is the administrative seat of the Rhein Lahn rural district and is well known as a spa on the river Lahn. Bad Ems was the seat of Bad Ems collective municipality, which has been merged into the Bad Ems Nassau collective municipality. The town has around 9,000 inhabitants. In 2021, the town became part of the transnational UNESCO World Heritage Site under the name "Great Spa Towns of Europe", because of its famous hot springs and 18 20th century architecture bearing testimony to the popularity of spa resorts in Europe during that time.
География
Қала Лахн өзенінің екі жағасында орналасқан, Таунус және Вестервальд арасындағы табиғи шекара, Рейн тақталы тауларының екі бөлігі. Қала және оның шеткі аудандары Нассау табиғи қорығының ішінде жатыр.
The town is located on both banks of the River Lahn, the natural border between the Taunus and the Westerwald, two parts of the Rhenish Slate Mountains. The town and its outer districts are situated within the Nassau Nature Reserve.
Тарих
Римдік дәуірде Бад-Эмсте Жоғарғы Герман Лимесінің бір бөлігі ретінде каструм салынған, бірақ қазіргі күні құрылыстың көп бөлігі сақталмаған. Дегенмен, қаланың төңірегіндегі орманды жерлерде бұрынғы римдік шекараның айқын іздері табылады. Қала алғаш рет 880 жылы ресми құжаттарда тіркелген және 1324 жылы қала құқығын алды. Нассау және Катценельнбоген графы моншаны қайта жаңартып, оны басқа да ақсүйек қонақтармен бірге пайдаланды. 17-18 ғасырларда Бад-Эмс Германияның ең танымал емдік курорттарының бірі саналды. Ол 19 ғасырда өркендеуге жетті, бүкіл әлемнен келген қонақтарды қабылдады және Германияның Кайзер Вильгельм I, Ресей патшалары Николай I және Александр II, Рихард Вагнер, Федор Достоевский және Василий Васильевич Верещагин сияқты еуропалық монархтар мен суретшілердің жазғы резиденциясына айналды. 1870 жылы қала, сол кезде Пруссияның Гессен-Нассау бөлігі болған, Франко-Пруссия соғысын басталған Эмс депешісімен танымал болды. 1876 жылы Haus Vier Türme (Төрт мұнаралы үй) үйінде Ресейдің Александр II украин тілінің қолданылуын тыйым салған Эмс бұйрығына қол қойды. Бүгінде сол жерде осы тарихи оқиғаға арналған ескерткіш орнатылған.
In Roman times, a castrum was built at Bad Ems as part of the Upper Germanic Limes, but today not much of the structure remains. In the woods around the town, however, there are distinct traces of the former Roman border. The town was first mentioned in official documents in 880 and received its town charter in 1324. The Counts of Nassau and Katzenelnbogen rebuilt the bath and used it together with other noble visitors. In the 17th and 18th centuries Bad Ems was considered one of Germany's most famous bathing resorts. It reached its heyday in the 19th century when it welcomed visitors from all over the world and became the summer residence of various European monarchs and artists, including Kaiser Wilhelm I of Germany, Tsars Nicholas I and Alexander II of Russia, Richard Wagner, Fyodor Dostoevsky and Vasili Vasilyevich Vereshchagin, etc. In 1870, the town, then part of Prussian Hesse Nassau, became known as the place where the Ems Dispatch originated, instigating the Franco Prussian War. In 1876, in the Haus Vier Türme (Four Tower House), the Ems Edict was signed by Alexander II of Russia, banning the use of the Ukrainian language. Today, a monument at the spot commemorates this historical event.
Тау-кен өндірісі
19-20 ғасырларда қалада қорғасын, күміс, мырыш және мыс кендерін өндіруге бағытталған металл кендерінің көп бөлігі қазылды. Римдіктер ашық карьерлік қазу арқылы кендерді қазып алған, және бұл орта ғасырларда да жалғасты. Блоскопф тауындағы көптеген ойыстар осы тарихи кезеңнің куәсі. Уақыт өте келе, ашық карьерлік қазу әдісінен жер астына туннельдер мен шахталар арқылы кен қазуға көшілді. Мұндай кен өндіру туралы алғашқы мәлімет 1158 жылғы құжатта кездеседі, және ол 18 ғасырға дейін, бірақ үзілістермен жалғасты. Өнеркәсіптік революцияның басталуы кен орнын кеңейтуге алып келді, ол 1871 жылдан бастап Emser Blei und Silberwerk AG (Bad Ems Lead and Silver Works, Inc.) деген атпен жұмыс істеді. 1909 жылы компания Stolberger Zink AG (Stolberg Zinc Inc.) компаниясының меншігіне өтті, және кен өндіру Екінші дүниежүзілік соғыс 1945 жылы тоқтағанға дейін жалғасты. Соғыстан кейін кенге ешқандай субсидия берілмеді, бірақ 1959 жылға дейін жиналған кендер мен басқа кен орындарынан алынған кендер Сильбераудағы орталық дайындау орнатылысында сұрыпталды. Бүгінде кен орны әр түрлі жеке шұңқырлардың бірлескен атауы – "Меркур" деп белгілі. 1996 жылдан бері кен орын мұражай ретінде жұмыс істейді.
In the 19th and 20th centuries a lot of mining for metal ores took place in the town, concentrated on lead, silver, zinc and copper. The Romans had already dug for ores using open cast mining, which continued throughout the Middle Ages. The many indentations on Blöskopf Hill bear witness to this period of history. As time went by, the method changed from open cast mining to underground mining with tunnels and shafts. Mining of this kind is first mentioned in a document dated 1158, and it continued on into the 18th century, although with long interruptions. The advent of the Industrial Revolution led to the expansion of the mine, which from 1871 operated under the name of Emser Blei und Silberwerk AG (Bad Ems Lead and Silver Works, Inc.). In 1909 the company was taken over by what later became the Stolberger Zink AG (Stolberg Zinc Inc.) and mining continued until the end of the Second World War brought things to a halt in 1945. After the war, the mine no longer received any subsidies, but until 1959, stockpiled ore and ore from other mines were sorted at the central preparation plant in Silberau. Today, the mine is still known as "Mercur", the collective name for various individual pits. Since 1996, the mine has been set up as a museum.
Экономика
Bad Ems қаласының өнеркәсібі көбінесе оның емдеу-сауықтыру орны мәртебесімен байланысты компаниялармен шектеледі, бірақ бәрібір алуан түрлі: медицина, электротехника және туризм салаларын қамтиды.
Industry in Bad Ems is mainly limited to companies related to its spa status, but nonetheless fairly varied, including medicine, electrical engineering and tourism.
Минералды бұлақтар
Бад-Эмс минералды ыстық су бұлақтарының шоғырында орналасқан. Бұл бұлақтардың құрамында натрий бикарбонаты жоғары, ал температурасы 27-57 градус аралығында. Олар Рейн аймағындағы төменгі девон қабаттарынан жер асты суларының сіңіп кіруінен пайда болады.
Bad Ems is located on a cluster of mineral hot springs. These springs are high in sodium bicarbonate and have temperatures between 27 and 57 degrees C. They originate from groundwater infiltration from the Rhenish Lower Devonian formation.
Көлік
Бад-Эмс қаласына Лахнтал темір жолындағы Бад-Эмс станциясы қызмет көрсетеді. Қала Курвальдбань фуникулері арқылы Бисмарк мұнарасынан (Бисмарк құрылысы) көрініс ашылатын жермен байланысты.
Bad Ems is served by Bad Ems station, which is on the Lahntal railway. The town is linked to a view point at the Bismarckturm (Bismarck tower) by the Kurwaldbahn funicular railway.