Кіріспе
Шотланд кланының басшысы, полковник Александр Рэнальдсон МакДонелл Гленгарри (15 қыркүйек 1773 – 17 қаңтар 1828), кейде оның есімінің гаэль тіліндегі нұсқасы Аластер немесе Аласдер деп аталады, Гленгарри кланы МакДонелл кланының басшысы болды. Шотландиядағы жер иесі (лард) үшін дәстүрлі болғандай, МакДонеллді көбінесе оның негізгі иелігінің атымен Гленгарри деп атаған. Гленгарридің қатыгез және әсем мінезі, оның іс-әрекеттері мен сыртқы келбеті арқылы көрініс тапқан, Уолтер Скоттқа 1810 жылғы тарихи роман "Уэверлиде" жоғары таулық кланның жапайы басшысы Фергус Мак Айвор образын жасауға үлгі болды. Гленгарри Якобыт ақсүйектер тізіміндегі бесінші лорд болды.
Colonel Alexander Ranaldson MacDonell of Glengarry (15 September 1773 – 17 January 1828), sometimes called by the Gaelic version of his name, Alastair or Alasdair, was clan chief of Clan MacDonell of Glengarry. As was customary for a laird (landed proprietor in Scotland), MacDonell was often called Glengarry after his principal estate. Glengarry's haughty and flamboyant personality, as expressed in his character and behaviour, gave Walter Scott the model for the wild Highland clan chieftain Fergus Mac Ivor in the pioneering 1810 historical novel Waverley. Glengarry was the fifth Lord MacDonell in the Jacobite peerage.
Өмір
Ол 1773 жылдың 15 қыркүйегінде Гленгарри Макдоннелл кланының басшысы Дункан Макдоннеллдің (шамамен 1744-1788) және Далвейлік Марджори Гранттың (1744-1792) некесінен туған тоғыз баланың үлкені ретінде дүниеге келді. 1788 жылы ол Гленгарри Макдоннелл кланының 15-ші басшысы атанды, Ұлы Глендегі Гленгарриден Атлантика мұхитындағы Нойдартқа дейінгі алып жерлерді мұраға алды. 1790 жылы Оксфорд университетінің колледжіне қабылданды. Ол портретте киген қалпақтың түрі осы. Қайық пішіндес, шығыршығы жоқ бұл қалпақ қалың тоқылған жүннен жасалған, үстінде тори (немесе шаршық) және артында төгіліп тұратын ленталары бар, оны жазықтап бүктеуге болады. Ол бірнеше шотланд полктерінің формасының бөлігіне айналды, жиегінің үстіндегі және түстеріндегі жолақтары әртүрлі. Гленгарри жасақтары 1802 жылы таратылды, ал Гленгарри солдаттарға жер табуға берген уәдесін орындамады. Бұл, дін қызметкері Александр Макдоннелл басшылық еткен, Британдық Солтүстік Америкаға жаппай көшіп кетуге әкеп соқты.
Клеранттар
Скотт Гленгарри туралы өзінің шатастыратын агиографиясында "Ол – біздің заманымыздың Кихоты сияқты, басқа жерлерде бұрыннан ұмытылған рулық және басшылық сезімдерін толық сақтап қалған", – деп жазғанмен, оның билігі тұсында ағаштар сату үшін кесілді, тазаланған жерлер қой шаруаларына жалға берілді және оның көптеген ру мүшелері жалға беру ақысын көбейту мен үйден қуу арқылы жерлерінен шығарылды. Ол анасы әкесі басшы болып тұрғанда бастаған, қой шаруаларына орын ашу үшін үйлерін қиратуды жалғастырды, және рудың көп бөлігі кейіннен «Таулы жерлер тазартуы» (Highland Clearances) деп аталатын үрдістің бір бөлігі ретінде Британдық Солтүстік Америкаға көшіп кетуге мәжбүр болды. Роберт Бернс Гленгарри туралы «Бельзевулге арналған сөз» атты сатиралық өлең жазды. Оның өмірі замандас туысы, Лохаберде миссионерлік қызмет атқарған және шағын шаруашылықтардың орнына қой шаруашылықтарына ауыстырылған ру мүшелеріне Төмендікте (Lowlands) жұмыс табуға көмектесуге тырысқан Епископ Александр МакДонеллден мүлдем өзгеше болды. 1794 жылы ол туысы Гленгарри басқаратын 1-ші Гленгарри қорғаныс полкін (Fencible regiment) құрды, ал өзі полк капелланы болды. Полк таратылғаннан кейін 1804 жылы Макдонелл ата Канадада жер участасын сатып алып, олармен бірге кетті.
Өлім
1828 жылғы 17 қаңтарда Гленгарри Лох Линнедегі Корранда мидың қызуынан көз жұмды, бұл кемесі қалып қойғаннан кейін болған жазадан соң орын алды. «Инвернесс курьерінің» мәліметінше, Инвергарриден Кильфиннанға дейінгі бес шақырымдық жолмен өткен жерлеу шеруіне 1500 адам мен 150 ақсүйек қатысты, ал табутты он сегіз таулық көтеріп әкелді. Гленгарридің жеке сазгері Арчи Манро, сондай-ақ үйдің соқыр ақыны Аллан Макдугалл да аза тұтуын жазды. Брайан Осборн жазғандай, «Эдинбургте сэр Уолтер Скотт Гленгарридің өлім әнін жазды, бұл оның қайтыс болған басшыға деген шынайы құрметінің айқын көрінісі, әдеби тұрғысынан аса жоғары сапаға ие болмаса да».
Отбасы
1802 жылғы 20 қаңтарда Гленгарри Пицлигоның 6-шы баронеті сэр Уильям Форбстың екінші қызы Ребеккаға үйленді. Олардың балалары 1808 жылғы 29 шілдеде туған Энеас Рэнальдсон есімді ұл және Елизавета, Марселли, Джемима Ребекка, Луиза Кристиан, Каролина Хестер, Гулиелмина Форбс және Евфемия Маргарет есімді жеті қыз болды. Гленгарридің мүлкі көптеп ипотекаға салынған және ауыр жүктелген. 1840 жылы жалғыз ұлы және мұрагері Эней Рэнальдсон МакДонелл кәмелетке толғаннан кейін ол Гленгарри егіндігінің бөлігін Лорд Уордқа, кейіннен Дадли графына 91 000 фунт стерлингке сатты. Бірнеше жылдан кейін Эней Нойдарт қожалығын Берд мырзаға сатты. Эней 1852 жылғы 19 маусымда Инвергарриде қайтыс болды, одан үш ұл қалды: Александр Рэнальдсон (1834–1862), Эней Роберт (1835–1855) және Чарльз Рэнальдсон (1838–1868). Александр Австралияға эмиграциялап, 1862 жылы Жаңа Зеландияның Дунедин қаласында отбасы құрмай қайтыс болды. Эней жиырма жасында суға батып, Чарльз 1868 жылы Жаңа Зеландиядан үйіне қайтып бара жатқанда теңізде қайтыс болды. Олардың үш әпкесінің ішінде тек біреуі ғана, Хелен Ребекка үйленіп, балалы болды, ал 1887 жылы ол әкесінің жалғыз мұрагері болды. Ол 1865 жылы Файфтың Балговни қаласының капитаны Джон Кьюнингхэмге үйленді, олардан ұрпақтар қалды. Гленгарридің алтыншы қызы Гулиелмина Хью Горацио Браунға тұрмысқа шықты, ол Мидлотияндағы адвокат болды және Венеция тарихшысы Горацио Браунның анасы болды.