Кіріспе

Француз минералогы және геологы Франсуа Сулпис Бюдан (5 қыркүйек 1787 – 10 желтоқсан 1850) – француз минералогы және геологы. Оның құрметіне беудантит минералы аталған.

Өмір

Парижде дүниеге келген ол Эколь-политехник пен Эколь-нормальде білім алған, ал 1811 жылы Авиньон лицейінде математика профессоры болып тағайындалған. 1813 жылы Марсель лицейіне физика профессоры лауазымына шақырылып, ол теңіз суындағы дыбыс жылдамдығын алғаш рет өлшеген. Келесі жылы корольдік минералогиялық кабинеттің Англияға жеткізілуі оның жауапкершілігіне берілді, содан бері оның назары негізінен геология және оған байланысты ғылымдарға аударылды. 1817 жылы ол кристалдану құбылысы туралы мақала жариялады, онда бір минералдық заттың алуан түрлері қарастырылған. 1818 жылы француз үкіметінің қаржысымен Венгрия арқылы геологиялық саяхат жасады. Оның зерттеулерінің нәтижесі – «Voyage minéralogique et géologique en Hongrie» (3 том, 4to, атласпен), 1822 жылы жарық көрді және оған Еуропалық атақ әкелді. 1820 жылы ол Париж ғылымдар факультетінде минералогия профессоры болып тағайындалды, кейіннен университет бас инспекторы болды. Одан кейін физика, минералогия және геология саласындағы еңбектер жариялады. Оның ең маңызды жарияланымдарының бірі – «Traite Elementaire de Mineralogie» (Париж, 1830–1832) екінші басылымы, оның екінші томы сипаттамалық минералогияға арналған, және онда Беудан англезит, висмутит және церуссит сияқты көптеген минералдардың атауларын берген. Беудантит минералы оның құрметіне аталған.