Кіріспе
Банайоо муниципалитеті (; ), Филиппиннің Илокос-Сур провинциясындағы 4-ші санаттағы муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халқы 7 931 адамды құрайды. Муниципалитеттегі елді мекендер көбінесе жолдар бойында және адамдардың күнкөріс көздеріне жақын аумақтарда орналасқан. Муниципалитеттегі экономикалық мүмкіндіктер шектеулі болғандықтан, кейбір тұрғындары жоғары білім алу, жақсы жұмыс іздеу, сондай-ақ сауда және коммерция үшін елдің басқа дамыған аймақтарына, тіпті шетелге де кетіп жүр.
Banayoyo, officially the Municipality of Banayoyo (; ), is a 4th class municipality in the province of Ilocos Sur, Philippines. According to the 2020 census, it has a population of 7,931 people. Settlements in the municipality are mostly established along the roads and in the areas near the people's sources of livelihood. With limited economic opportunities in the municipality, some residents of the town have also left their town to seek higher education, better employment opportunities, better opportunities for trade and commerce not only to other more developed areas in the country but even abroad.
Этимология
Банайоо муниципалитеті бастапқыда "Баксайан" деп аталды. Аңыз бойынша, Побласионның шығыс бөлігінде "Банаяйо" деп аталатын үлкен ағаш болған. Халық үлкен ағаштың көлеңкелі бұтақтарының астына "Дап ай" салған, онда қарттар жиналып, барша барангай халқының дауларын немесе жасаған қылмыстарын шешкен. Әрбір мол өнімнен кейін халық "Банаяйо" ағашының айналасына жиналып, үш күнге созылатын "Каньяу" мерекесінде алғыс айтқан. Үлкен "Банаяйо" ағашы қартайып, құлады. Үлкен ағаштың құлауы ашаршылық пен құрғақшылыққа әкелді. Осы қиын жағдай қарттарды "Дап ай" деп атауға және қауымның атын өзгертуге итермеледі. Халық үлкен "Банаяйо" ағашының есімі мәңгі есте қалсын деп, "Баксайан" емес, "Банаяйо" деп атауға бекінді.
Муниципалитет құру
Банайоо өзінің алғашқы кезеңінде "ранчерия" (немесе испан үкімдігі кезінде мал жаюға арналған жер) болды. Бірақ Абраның таулы аймақтарынан "Тингуиан" деп аталатын адамдар көшіп келіп қоныстанған сайын, ол кішкентай қауымға айналды. Банайоо қалашаққа дейін, 18 ғасырда, Кандон және Сантьяго муниципалитеттерінің құрамына кірді. Көздерде көрсетілгендей, қаланың оңтүстік бөлігіндегі жерлер, әсіресе оңтүстік-батыстағы Каданглаан ауылынан оңтүстік-шығыстағы Лопес ауылына дейін, Кандон азаматтық тіркеуінде тіркелген, ал солтүстік бөлігіндегі жерлер Банайоо тіркеушісі жаңа мәлімдемелер бергенге дейін Сантьяго тіркеуінде тіркелген. Банайоо тек 1907 жылы қалашақ мәртебесін алып, Кандон мен Сантьягодан бөлінді. 1912 жылы Илокос Сур облысының муниципалитетіне айналды.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Банайоо бір кездегі Филиппин одақтас әскери күштері мен Илокано партизандық қарсылық тобының штаб-пәтері болды, оған батыл американдық жауынгер, армия майоры Уолтер М. Кашинг басшылық етті. Тұрғындардың партизандық топқа азық-түлікпен және қаржылық көмекпен жақын болуы Жапон императорлық армиясын ашуландырды, олар Кандонның Буконг бариосындағы ескі қант зауыдында орналасқан еді. Жапон императорлық армиясының ашулы патрульдік тобы Банайооның бірнеше бариоларын өртеп жіберді. Барангай Элефанте, «M» компаниясының 121-ші жаяу әскер полкі, Филиппин одақтас армиясы, USAFIP NL элементтерінің тұрақты орны болғандықтан, ең қорлыққа ұшырады. 1944 жылдың 16 қазанында барионың жартысы, ал 14 қарашада қалған жартысы да өртенді. Осы күндері тек Элефанте ғана емес, бүкіл қала отқа берілді. Банайоо католик шіркеуі мен муниципалитет ғимараты да зардап шекті.
География
Банайоо муниципалитеті – Илокос Сур провинциясының 32 муниципалитетінің бірі. Оңтүстік жағынан «Караян а Бассит» деп те аталатын Буконг өзенімен, батысынан «Калип» деп аталатын шағын каналмен, шығысынан Кабкабурао төбелерімен және солтүстігінен Баясан төбелерімен шектеледі. Қалалық аумаққа тікелей шектесетін муниципалитеттер: шығысында Лидлидда, оңтүстігінде Кандон, батысында Сантьяго және солтүстігінде Бургос. Банайоо провинциялық астана Виганнан оңтүстікке қарай, Кандоннан солтүстік-шығысқа қарай, аймақтық астана Сан-Фернандодан, Ла-Унионнан және Маниладан орналасқан. Муниципалитетке Лидлидда және Сан-Эмилиоға бағытталған джипнилермен немесе Кандоннан трициклдермен жетуге болады.
Демография
2020 жылғы санақта Банайооның халқы 7 931 адамды құрады. Халық тығыздығы болды .
Дін
Муниципалитетте протестантизм, католицизм, Iglesia ni Cristo, Aglipayan, Ехоба куәгерлері сияқты көптеген діндер пайда болды. Бірнеше бастауыш мектептер ашылуымен көптеген тұрғындар бастауыш және орта білім алды.
Жергілікті билік
Банайоо Илокос Сур провинциясының екінші конгресс округіне қарайды. Оны жергілікті атқарушы орган ретінде тағайындалған әкім және жергілікті басқару кодексіне сәйкес заң шығарушы орган ретінде муниципалдық кеңес басқарады. Әкім, вице-әкім және кеңес мүшелері халық тарапынан тікелей сайлау арқылы сайланады, бұл сайлау үш жыл сайын өткізіледі.
Сайланған лауазымды адамдар
+ Қалалық кеңес мүшелері (2019–2022) Лауазым аты Конгрессмен Кристин Сингсон Михан Мэр Вирджилио Г. Галанга Вице-мэр Оскар С. Гандалера Ср. Кеңесшілер Александр Г. Галанга Флорентино Б. Гаррига Филемон А. Мартинес Мигель Г. Гарсия кенші Рутрелла М. Гакусан Мануэль Г. Гамбоа Ромуло Б. Рамос Феликс Г. Весина.
Әлеуметтік-экономикалық-мәдени даму
Бұл жердің алғашқы тұрғындары – Тингиан тайпасы, олар Абраның таулы аймақтарынан келген. Испандықтар, американдықтар, жапондықтар, қытайлықтар және басқа да шетелдіктермен, сондай-ақ жақын орналасқан Илокос-Норте, Ла-Унион және Тау провинцияларының халқымен араласып, олармен некелескен. Дегенмен, қазіргі таңда қалада Тингиан тайпасының өкілдері әлі де кездеседі. Бұрынғысын сияқты, ауыл шаруашылығы халықтың негізгі күнкөріс көзі болып табылады. Алғашқы кезеңде олар сиыр мен су буқаларын пайдаланып егіс жыртып, жерді қолмен немесе таяқтармен өңдеген. Бірақ, батыстық елдер заманауи технологияларды әкелгеннен кейін, Банайойо шаруалары тракторлар, егін орындар, минералды тыңайтқыштар сияқты жартылай механикаландырылған әдістерді қолдана бастады.