Кіріспе

Батай, ресми түрде Батай муниципалитеті () - Филиппиннің Илокос Сур провинциясындағы 3-ші сыныпты муниципалитет. 2020 жылғы санақ бойынша халқы 37 118 адамды құрайды. Ол провинция астанасы Виган қаласының солтүстік-шығысында орналасқан.

Қор

Испан конкистадоры Хуан де Сальседо алғаш рет 1571 жылы Илокосқа келді және көп ұзамай муниципалды басқару орталығына айналған трибуналдарды құруға кірісті. 1572 жылы августиндік монахтар монастырь мен құдайға табыну үйін салды, ол кейін Iglesia Parroquial de San Agustín (Сан-Августин шіркеуі) аталды. Бірақ шіркеу тек 1591 жылы мойындалды немесе алғаш рет құрылды, ал Бантай қаласы 1593 жылы ресми түрде пуэбло ретінде негізделді, себебі ол бұрын Виганның бір бөлігі болған. Қазір ол Илокос-Сур провинциясының отыз төрт (34) қаласының бірі. Оның құрылуының заңдық негізі 1893 жылғы Маура заңы, соның нәтижесінде американдық кезеңде жеке саяси бөлімше ретінде құрылды.

Этимология

Бантай өзінің атын илокано тіліндегі "қорғау" деген мағына беретін сөзден алды, ол Киелі орындағы Мейірімді Анамыздың (Apo Caridad) бейнесін күзету үшін қолданылды. Алғашқы испан қоныс салушылары қаланы мәжбүрлі еңбекпен 'трибунал' деп белгілі ауыл әкімшілігі, шіркеу, қоңырау мұнарасы, жолдар мен көшелерді салып, әдеміледі. 1613 жылғы 15 тамыздағы Епископ Доминго де Сорияның баяндамасында Бантай халқы 4000 адамды құраса, Виган сол кезде 2000 адамға ғана ие болды. Бұл Бантай приходінің сол кезде Магсингал (1676 жылы бөлінген), Санто-Доминго (1742 жылы бөлінген), Сан-Ильдефонсо (1769 жылы бөлінген), Сан-Висенте (1795 жылы бөлінген), Санта-Каталина-де-Баба (1795 жылы бөлінген) және Санта-Каталина-де-Александрия приходтарын қамтитын, өте кең және зор болғандығымен түсіндіріледі. Августиндік монахтардың бірі, әйгілі филолог Франсиско Лопес, осы жердің тумасы, илокано тілінің соқыр генийі және "Biag Ni Lam ang" эпосының авторы Педро Буканегтің көмегімен Роберт Кардинал Беллармин жазған Беллармин катехизисін аудару үшін көп еңбек етті. Кітап 1616 жылы Бантай монастырында мақұлданды, малай жазуымен және испан әліпбиімен басылды және алғаш рет 1621 жылы жарияланды. Осы батыр адам осы жерде сайланған епископ Бернардо Устарицті және ол Бантайда тұтқындаған испан монахтарын өлтіруге шешім қабылдады. Тұтқындар Мейірімді Анамызға құтқару үшін ыстық дұға етті, олардың дұғаларына жауап ретінде "Мигель Викос" деген лақап атымен танымал испандық метис 1763 жылғы 28 мамырда Силангты Calle Encuentro (қазіргі Крисолого көшесі) деп аталатын төбедегі уақытша бекінісінде тапаншамен өлтірді. Испандықтар үшін сатқын Викос олардың құтқарушысы болды және оның құрметіне 1763 жылы ескерткіш орнатылды, ол қалалық алаңның символына айналды. Кейіннен ол 19 ғасырдың соңында Диего Силангқа арналған мемориалмен ауыстырылды.

География

Бантай Илокос аймағының өңірлік астанасы Сан-Фернандо қаласының солтүстігінде, Маниладан және провинция астанасы Виган қаласынан орналасқан. Оның шекарасында Сан-Висенте, Сан-Ильдефонсо, Санто-Доминго, Магсинггал, Санта муниципалитеттері және Виган қаласы жатыр.

Бантайдың орташа биіктігі 100 метр (328,08 фут) құрайды, ал жер ауданы ... құрайды. Бұл биік және төбелі муниципалитет, бірақ кейбір барангайлар, әсіресе өзендер мен арналарға жақын жердегілер, қатты тайфун кезінде су тасу қаупі бар.

Флора мен фауна

Бантайдың орман қоры мен шаруашылықтары әртүрлі өсімдіктер, жануарлар мен өзенде мекендейтін жануарларға үй болып табылады. Бантайда 60-тан астам түрді кездестіруге болады, оның ішінде 9-дан астам сүтқоректілер, бауырымен жорғалаушылар (мониторлар қоса), және қосмекенділер түрлері; 10 құс және балық түрі; сондай-ақ фермаларда және жабайы жерлерде бірнеше жәндіктер мен өсімдіктер өседі. Филиппиннің басқа да аймақтарындағыдай, Бантайда да ірі қара мен су бұқалары үйретілген. Күріш далаларында балықшылдарды жиі көруге болады, ал қоңыздар (әсіресе "арос арос" және "абал абал") мен жәндіктер маусымды кезеңде пайда болады. Өзендер мен арналарында саз балық, сазан, Абра өзенінің балықтары және басқа да балықтар көп, олардың көпшілігі де маусымдық. Тауларда маймылдар, жабайы шошқалар мен жабайы тауықтарды көруге болады, бірақ бұрынғыдан кем. Испан шапаны (жергілікті тұрғындар "sarguelas" деп атайды) муниципалитетте, әсіресе Паинг және Банаоанг ауылдарында көп өседі. Оның тауларында, әсіресе Каниаода, махогань және молава сияқты құнды ағаштар көптеп кездеседі. Муниципалитетте бамбук та көп, оның ішінде "байуг", "бикал" және "було" ("бухо") түрлері ерекше аталады.

Демография

2020 жылғы санақта Бантайдың халқы 37 118 адамды құрады. Халық тығыздығы көрсетілмеген.

Дін

Жалпы тұрғындарының шамамен 94% христиан, ал қалған 6% мұсылман немесе басқа ірі діндер мен ағымдарға жатады. Христиан бантайенос тұрғындарының 99% рим католиктері. Бұл, Испаниялықтардың ерте отаршылдық кезеңінде осы аймақты басып алуының нәтижесі.

Жергілікті билік

Бантай Илокос Сур провинциясының бірінші конгресс округіне қарайды. Оны жергілікті атқарушы орган ретінде тағайындалған әкім және жергілікті басқару кодексіне сәйкес заң шығару органы ретінде муниципалдық кеңес басқарады. Әкім, вице-әкім және кеңес мүшелері халық тарапынан тікелей сайлау арқылы сайланады, бұл сайлау үш жыл сайын өткізіледі.

Сайланған лауазымды адамдар

2010–2013 жылдар аралығында Самуэль С. Парилла қала әкімі болып сайланды (1988–1998 жылдары; 2007 жылдан бері), Флоро Хосе П. Передо аға вице-мэр болды. Муниципалитеттің Санггуниянг Баян мүшелеріне Уильям Пре, Роберто Реборосо, Уильям Пакпако, Иринео Квинтинита, Эдилберто Меркурио, Ник Памуспусан, Арнольд Паз және Джордж Леонес кірді. Сондай-ақ, Санггуниянг Баянға ABC президенті Глория Рамирес пен Санггуниянг Кабатан Федерациясының президенті Джоналин Пре қатысты. + Муниципалдық кеңес мүшелері (2019–2022) Лауазымы Аты-жөні Депутат Деограсиас Виктор Б. Савельяно Әкім Самуэль С. Парилла Вице-мэр Уильям Пре Кеңесшілер Флоро П. Передо Хиполито А. Мадриага Хиларио Л. Пэт Арасели С. Набор Эдилберто П. Меркурио Иринео П. Квинтинита Анисето П. Рамос Персиваль Ж. Висенсио.

Мәдени және тарихи

Сент-Августин шіркеуі – муниципалитеттегі екі шіркеудің бірі. Ол Илокандияның патшайымы Нуэстра Сеньора де Ла Каридадтың қасиетті орны болып табылады. Шіркеу мен қоңырау мұнарасы провинцияның ең көне құрылыстарының екісі саналады, себебі қоңырау мұнарасы 1590 жылы, ал шіркеу келесі жылы салынған. Бұл жер, әсіресе қоңырау мұнарасы, көбінесе Виган қаласынан "калеса" деп аталатын ат арбаларымен жететін туристер арасында танымал. Құрылыстардың бастапқы сұлулығы бүгінге дейін сақталған. Кирино көпірі – екі әдемі таудың арасында орналасқан көрнекті аркалы көпір. Ол сол кездегі президент Эльпидио Кириноның құрметіне салынған. Бір кезде «Ферия» супер тайфуны оны жартылай қиратқан, сондықтан үшінші бөлігі басқаша көрінеді. 2007 жылдың желтоқсан айында қытай инженерлері мен жергілікті құрылыс компаниясы 456 метрлік жаңа көпір салуға кірісті, ол ескі көпірге жақын орналасқан. Оны сол кездегі президент Глория Макапагал Арройо 2009 жылдың 30 желтоқсанында ресми түрде ашты. Илокос Сурдың танымал символы болған ескі көпір қазіргі уақытта туристік орын ретінде сақталған, сонымен қатар басты көпір тайфуннан зақымданған жағдайда қосалқы көпір ретінде де қолданылады. Ескі көпір 2023 жылдың 24 шілдесінде «Эгей» супер тайфуны кезінде қайтадан зақымдалды.

Табиғи

Карбало таулары Муниципалитет аумағында Кагаян аңғары мен Бабуян аралдарының бір бөлігіне көз салып тұратын осы тау тізбегінің бөлігі орналасқан, және муниципалитет өзінің атын ішінара осы тауларға қарызды. Бұл жотада екі танымал тау шыңы бар: Канаяо және Тупира. Бұл Илокос-Сурдағы сирек кездесетін тау тізбектерінің бірі және Бантайдағы Абра өзенінен басқа жалғыз табиғи туристік орын. Онда орман мен мөлдір бұлақтар бар, сондай-ақ олар Метро Виганның көп бөлігін ауыз сумен қамтамасыз етеді. Бұл Филиппин армиясы үшін маңызды орын және жабайы шошқалар мен маймылдар сияқты бірегей түрлердің мекені. Бүгінде мұнда оқ ату полигондары, кейбір телекоммуникациялық релелік станциялар (жергілікті тұрғындар оларды көбінесе радар массиві деп жаңылыстырады) және жаяу серуендеу жолдары бар. Сонымен қатар, мұнда Қоршаған орта және табиғи ресурстар министрлігі жүргізіп жатқан орманды қалпына келтіру жобасының бас кеңсесі мен көшеттер өсірілетін шаруашылық орналасқан.