Кіріспе

Саоян, ресми түрде Саоян муниципалитеті (; ) – Филиппиннің Илокос Сур провинциясындағы 4-ші санаттағы муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халқы 19 574 адамды құрайды.

Этимология

Испандықтарға дейінгі дәуірде Пандан порты қытай және аралдар арасындағы кемелер үшін маңызды сауда орталығы болды, ал саудаланатын тауарлардың бірі бамбук еді. Испандықтар келгеннен кейін Филиппиндегі жерлердің аттарын анықтау жобасы басталды. Испандықтар, "тиронг" деп аталатын қарақшыларды іздеп аймақты күзетіп жүргенде, Пуро атымен белгілі аралға жақын жерге келді және осы жердің атын сұрады. Олар Баггок өзенінде саудаға дайындалып, салдарда жүзіп тұрған бамбук туралы сұрап отыр деп ойлап, "каваян" деп жауап берді. Испандықтар бұл жерді Цаоян деп тіркеді. Сол кезден бастап бұл жердің ресми аты Цаоян болды және ол астаналық Бигаан қаласының бариосы ретінде тіркелді. 1825 жылы ол шіркеуге айналды. Илокос-Сурдағы Сент-Пол колледжін құрған алғашқы миссионерлер Панданға қонды. Осы оқиғаны еске алу үшін Пандан портында ескерткіш орнатылған.

Тарих

Бір кездері Сиудад Фернандинаның (қазіргі Виган) шағын ауданы болған Цаоян 1911 жылы муниципалитет болып құрылды. Дон Димас Керубин қаланың негізін қалаушы және алғашқы муниципалдық мэр болып сайланды. Оның ізін басып, төрт мерзім бойы қызмет еткен және Илокос Сур облысы әкімдер лигасының президенті болған ұлы Дон Астерио К. Керубин I сайланды.

Демография

2020 жылғы санақта Цаоянның халқы 19 574 адамды құрады. Халық тығыздығы болды .

Экономика

Географиялық орналасуына байланысты балық аулау тұрғындардың негізгі күнкөріс көзі болды. Одан кейін ауыл шаруашылығы дамыды, шаруалар пияз, помидор, күріш және жүгері екті. Қала испан билігінен бұрын пайда болған тоқыма өнеркәсібімен де мәшһүр. Palafox and Associates компаниясы Каоянды Илокос Сурдың «балық ыдысы» және «пияз себеті» деп атады. Қайық жүргізу Каоянның маңызды салаларының бірі болған, бірақ Манила және Кагаян аңғарына жалғасқан заманауи тас жолдардың салынуымен көлік құралы ретінде маңызы азайды. Облыстық әкімдік Каояно шеберлігін мойындап, қайық жасау және калеса құрастырумен айналысатын жергілікті тұрғындарды Илокос Сурдың «тірі жұлдыздары» деп санайды. Қазіргі уақытта Caoayan жергілікті әкімдігі (LGU) елдегі алғашқы «Бір ауыл, бір өнім» (OBOP) бағдарламасын іске қосты. DTI бастамасымен ресми түрде «Бір қала, бір өнім» (OTOP) деп белгіленгенімен, Абель Илоко, 17 ауылдың тек 5-і тоқыма өнеркәсібімен айналысады. Мэр Гуларт басшылығымен OBOP бағдарламасы барлық ауылдарға тең экономикалық даму мүмкіндігін беру мақсатында жасалды. Бұл бағдарлама аясында Абель Илоко емес ауылдар өздерінің жергілікті және көптеп таралған шикізаттарына сәйкес OBOP өнімдерін қабылдауға құқылы. OBOP қазірдің күнінде кең ауқымды жергілікті өнімдерді шығаруда: өңделген Розанги (ұлулар), Багонг Ипон, дәстүрлі торттар мен тәттілер, өңделген жержаңғақ, тұздалған Сингкамас (шалқан), түткіленген тилапия, жүгері сабанынан жасалған сувенирлер, су өсімдіктерінен жасалған қолөнер бұйымдары, түткіленген/сүйегі алынған Бангус (сүт балығы) және тағы да басқалары. Абель Илоко тоқымашылары жоғары сапалы өнімдер шығаруға мүмкіндік беретін оқу курстарынан өтті. Каоян қазір әлемнің жеті керемет қаласының бірі деп танылған Виганның жетістіктеріне сүйеніп дамуда. Қалаға келген туристердің көптігінен үлес алу үшін Каоян Nansuagao ауылында «Pinakbet Farm» ашты, онда Илоканоның дәстүрлі тағамы – Пинакбет ұсынылады. Бұл туризмге бағытталған жобалар, қосымша кіріс көзі мен жұмыс орындарын құру арқылы барлық Каоян тұрғындарының өмір деңгейін жақсарту мақсатында іске асырылуда.

Жергілікті билік

Илокос Сур провинциясының бірінші конгресс округіне жататын Цаоян қаласын жергілікті басшы ретінде тағайындалған әкім және жергілікті өзін-өзі басқару кодексіне сәйкес оның заң шығару органы ретінде қалалық кеңес басқарады. Әкім, вице-әкім және кеңес мүшелері халықтың тікелей сайлауы арқылы сайланады, бұл сайлау үш жыл сайын өткізіледі.

Сайланған лауазымды адамдар

+ Қалалық кеңес мүшелері (2019–2022) Лауазым аты Конгрессмен Деограсиас Виктор Б. Савельяно Мэр Гермелина С. Гуларт Вице-мэр Педро Б. Белармино Кеңесшілер Мария Тереза К. Алкиза Фрэнсис Т. Мендоса Визитасион П. Квилана Хосе К. Квадра Ромель Р. Балалло Мелнан К. Атендендо Адриан Т. Фенол Деметрио М. Брионс