Кіріспе
Бинь-Дин провинциясы, Вьетнам. Куй Нхон ( ) – Вьетнамның орталық бөлігіндегі Бинь-Дин провинциясындағы жағалау қаласы. Ол 16 аудан мен бес коммунадан тұрады. 2019 жылғы мәлімет бойынша, қала халқы 457 400 адамды құрайды. Куй Нхон – Бинь-Дин провинциясының орталығы. 1620 жылдары қалада португал иезуиттері болған, олар бұл жерді Пуло Камби деп атаған. Куй Нхон қаласы ресми түрде 18 ғасырдың соңында құрылды. Қала 18 ғасырғы вьетнамдық император Нгуен Хуэнің туған жері ретінде белгілі. 1861 жылы осы қалаға шабуыл жасалған (Qui Nhơn бомбалануы), ал соңғы кезде американдық және корей әскерлерінің көп болуына куә болды, әсіресе Вьетнам соғысы кезінде Корея Республикасы Армиясының Капитал механикаландырылған жаяу әскер дивизиясының орналасқан жері болды. Бүгінде қала геоэкономикалық маңызға ие және қалалық инфрақұрылымы дамыған бірінші санаттағы қала ретінде танылған. Үкімет оны оңтүстік жағалау аймағының үш ірі сауда және туризм орталығының бірі деп сипаттайды (Дананг және Нячангпен бірге).
Quy Nhon ( ) is a coastal city in Bình Định province in central Vietnam. It is composed of 16 wards and five communes with a total of Quy Nhon is the capital of Bình Định province. As of 2019 its population was 457,400. During the 1620s the town was host to Portuguese Jesuits who called the place Pulo Cambi. The town of Quy Nhon was officially founded in the late 18th century. The city is renowned as the birthplace of 18th century Vietnamese emperor Nguyễn Huệ. It was also the site of the Bombardment of Qui Nhơn in 1861, and more recently, it had a large American and Korean military presence, especially the Capital Mechanized Infantry Division of the Republic of Korea Army during the Vietnam War. Today the city is recognized as a first class city with a geo economic priority and an urbanized infrastructure. The government describes it as one of the three commercial and tourism centres of the central southern coastal region (with Da Nang and Nha Trang).
География
Куй Нхонның топографиясы әртүрлі, таулар мен орман, төбелер, егістік жерлер, тұзды батпақтар, жазықтар, лагуналар, көлдер, өзендер, жағалау, түбектер мен аралдарды қамтиды. Оның жағалауы ұзын, құмды жағажайлары, мол теңіз өнімдері және экономикалық құнды басқа да табиғи ресурстары бар. Ха Тан өзені қаладан өтеді. Қала құрамында он алты шаһаршық бар: Трэн Хун Дьо, Лэ Лой, Лэ Хонг Фонг, Трэн Фу, Ли Тхуонг Киет, Нгуен Ван Ку, Донг Да, Ти Наи, Хай Канг, Нго Май, Гех Ранг, Куанг Тхунг, Нхон Бин, Нхон Фу, Буи Ти Сюань және Трэн Куанг Диеу. Сонымен қатар, бес ауыл бар: Нхон Ли, Нхон Хой, Нхон Чау, Нхон Хай және Фуок Ми (2006 жылы Туй Фуок ауданынан бөлініп, Куй Нхон қаласының құрамына қосылды) – жалпы ауданы және шамамен 284 000 адам тұрады.
Климат
Куй Нхон тропикалық муссондық климатқа (Am) ие, бұл тропикалық саванна климатына (Köppen As) өте жақын, жыл бойына ыстық және өте ыстық температуралар мен айқын ылғалды және құрғақ маусымдар басылады. Қалаға кейде жағалау бойымен одан әрі жылжыған тайфундардың соңғы әсері тиеді.
Көлік
Куй Нхонға Vietnam Airlines, Bamboo Airways, VietJet Air және Pacific Airlines әуе компаниялары Phu Cat әуежайы арқылы қызмет көрсетеді, Ханой мен Хо Ши Мин қаласына рейстермен. Куй Нхон теміржол стансасына Солтүстік-Оңтүстік теміржолының басты желісінен бұтақ арқылы жетуге болады, бірақ бұл желі 2016 жылдың мамырында тоқтатылды. Біріктіру экспрес пойыздары тек Диеу Три теміржол стансасында тоқтайды, ол Куй Нхонның батысында орналасқан.
Экономика
Куй Нхон – Оңтүстік Орталық Жағалаудағы маңызды өнеркәсіптік орталықтардың бірі, Дананг пен Нха Трангтан кейін қалады. Бұл сонымен қатар Бинь Динь провинциясының ірі өнеркәсіптік және қызмет көрсету орталығы болып табылады, оның ішінде Фу Тай өнеркәсіптік паркі мен Нхон Хой экономикалық аймағындағы ірі өнеркәсіптік кәсіпорындар орналасқан. Қаланың экономикалық қызметіне өнеркәсіп, экспорт-импорт, теңіз порты қызметтері, су өнімдерін өсіру және туризм кіреді. Қазіргі экономикалық үрдіс ауыл шаруашылығы, орман шаруашылығы және балық шаруашылығы есебінен қызмет көрсету саласын дамытуға бағытталған. 2009 жылы Куй Нхонның 2548 гектар жерінде 13,021 тонна астық өнімдері өндірілді, бұл провинцияның жалпы өнімінің 2% құрайды. Басқа да егістерге 10,891 тонна көкөніс, 2,795 тонна қант қамысы, сондай-ақ кокос жаңғағы, жержаңғақ және кашу жаңғағы да кіреді. Куй Нхондағы басқа да өнеркәсіптер ауыл шаруашылығы және су өнімдерін өңдейді, сонымен қатар құрылыс материалдары мен қағаз өнімдерін шығарады. Бидифар – Куй Нхондағы штаб-пәтері орналасқан фармацевтикалық компания, ол қаланың негізгі және ағаш өңдеу өнеркәсіптеріне бағытталған жалпы тенденциясынан ерекшеленеді. Нхон Хой экономикалық аймағы қаланың және провинцияның өнеркәсіптік даму жоспарларының маңызды бөлігі болып табылады. Алайда, 2010 жылдың соңына қарай ол әлі де дамудың бастапқы кезеңінде болды, азаған мөлшерде ғана зауыттар құрылған. Куй Нхонға шетелдік инвестициялар шектеулі. 2008 жылы қаладағы он үш шетелдік компанияда 1119 адам жұмыс істеді. Қазіргі уақытта Куй Нхонның экономикалық құрылымы қызмет көрсету саласының үлесін арттыруға, ал ауыл шаруашылығы, орман шаруашылығы және балық шаруашылығының ЖІӨ-дегі үлесін азайтуға бағытталған. 2006 жылы ауыл шаруашылығы, орман шаруашылығы және балық шаруашылығының, өнеркәсіп және құрылыс, қызмет көрсету салаларының ЖІӨ-дегі үлесі тиісінше 36,7%, 28% және 35,3% болды, ал 2005 жылы бұл көрсеткіштер тиісінше 38,4%, 26,7% және 34,9% құрады. 2018 жылы жан басына шаққандағы табыс 6,025 АҚШ долларын құрады.
Білім
Куй Нхон қаласында екі университет бар: Куй Нхон университеті және Куан Тхун университеті. 2009 жылы олардың жалпы оқытушылар саны 601 адамды, ал студенттер саны 23 383-ті құрады, оның ішінде 13 704-і қыз студенттер еді. Бастауыш мектепте 19 900 оқушы, ал орта мектепте 28 500 оқушы оқыды.