Кіріспе

Пиат, ресми түрде Пиат муниципалитеті () – Филиппиннің Кагаян провинциясындағы 4-ші санаттағы муниципалитет. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халқы 24 805 адамды құрайды. Пиат "Кагаян аңғарының қасиетті саяхат орталығы" деп аталады, себебі мыңдаған ізбасарлар мен туристер осы жерге құрмет көрсету үшін келеді. Бұл Пьаттың Әйелінің мекені, ол аймақтағы көптеген католиктерге шабыт көзі және құлшыныш нысаны болып табылады.

Этимология

Пиаттың қалай аталғаны туралы бірнеше болжам бар. Бірінде, бұл сөз илокано тіліндегі "pias", ибанаг тіліндегі "addulu" және тагалог тіліндегі "kamiyas" сөздерінен шыққан делінеді. Тағы бір болжам бойынша, сөз "aggapiya" – "емші, массаж жасаушы" деген мағынаны білдіретін сөзден келген. Ал ең сенімді нұсқада, бұл "жақсылық, мейірімділік, денсаулық" мағынасын беретін ибанаг және итавес тілдеріндегі "piya" сөзінен шыққан. Соңғы сөздердің сол аймақта тұрған емші немесе массаж жасаушыдан келгені айтылады. Әке Жозе Бугариннің сөздігінде: "Пиа т, ағаш және Итавес округінің провинциясындағы қаланың атауы".

Тарих

Бастапқыда бұл жерде итавес тайпасы тұрған, ал қазір ибанаг, илокано, тагалог, капампанган және басқа да тілдерде сөйлейтін көптеген адамдар бар. Испан және американ тегінен тараған отбасылар да кездеседі. Отбасы басшысы урайан немесе баруванг деп аталып, ақсақалдар кеңесі – каммаранан деп танылған. Сондай-ақ, менгал деп аталатын соғыс басшылары мен батырлар, ал испан сөзінен – анито немесе ибанаг тілінде минангилу, итавес тілінде мангилут, бисайя тілінде байбайлан сөздерінен шыққан анитера деп аталатын дін қызметкерлері болған. Ежелгі халықтың арасында дін қызметкерлері аз болған. 1596 жылы Доминикан провинциалы, Фр. Мигель де Сан-Хацинто, Табанг, Малауэг, Туао және Пиат қалаларын қамтитын итавес аймағында Пиатты миссия ретінде белгіледі. Сол кездегі энкомендеролар Педро Барреда, Хуан де Аранда және Изабел де Кардона болды. 1604 жылы епископ Диего де Сория итавес аймағына көбірек миссионерлер жіберу туралы келісімге келді. Аймақтың тыныштығын сақтау және христиан дінін тарату үшін Доминикандықтар Розарийдің қасиетті Анасына құлшылық етуді енгізді. Сол жылы олар Макаодан Пиаттың қасиетті Анасының бейнесін әкеліп, алдымен Лаллода орналастырды, ал 1622 жылы оны Пиатқа қайтарды.

География

Ол Кагаян провинциясының оңтүстік-батыс бөлігінде, Итавес аймағы деп белгілі аймақта орналасқан. Рио Чико өзені қаланың батысынан, оңтүстігінен және солтүстік-батысынан ағып, Насипингке жақын жерде Рио Ибанагқа құяды.

Демография

2020 жылғы санақта Пиат, Кагаян қаласының халқы 24 805 адамды құрады, халық тығыздығы болды.

Жергілікті билік

Кагаян провинциясындағы муниципалитет ретінде, қала тұрғындары провинциялық деңгейдегі мемлекеттік лауазым иелеріне дауыс береді. Облыстық үкімет муниципалдық үкіметтің жергілікті іс-әрекеттеріне қатысты саяси билікке ие. Пиат муниципалитеті Жергілікті Өзін-Өзі Басқару Кодексіне сәйкес, жергілікті атқарушы орган ретінде тағайындалған әкіммен және заң шығару органы ретінде муниципалдық кеңеспен басқарылады. Әкім, вице-әкім және кеңес мүшелері халықтың тікелей сайлауы арқылы сайланады, бұл сайлау үш жыл сайын өткізіледі. Барангайлар да сайланған лауазым иелерімен басқарылады: Барангай капитаны, Барангай кеңесі, оның мүшелері Барангай кеңесшілері деп аталады. Барангайларда SK федерациясы бар, ол барангайды ұсынады, оны SK төрағасы басқарады және оның мүшелері SK кеңесшілері деп аталады. Барлық лауазым иелері де үш жыл сайын сайланады.

Сайланған лауазымды адамдар

+ Мүниципалдық кеңес мүшелері (2019–2022) Лауазым аты Конгрессмен Бэби Алин Варгас Альфонсо Мэр Леонель С. Гусман Вице-мэр Реймундо Вилласете III Кеңесшілер Дэвид Сто. Томас, кіші Марисса Беата А. Гонсалес Роджозмонд Гусман Тито Юджин Т. Бингаян Джульет Доминго Циприано Курег Ровилио Касибанг Фемардо Балигод.

Конгресстегі өкілдігі

Пиат, Кагаян провинциясының екінші заңнамалық округіне кіретін және өкілдер палатасында Саманта Луиза В. Альфонсо тарапынан ұсытылады.

Білім

Кагаянның мектеп бөлімі қаланың мемлекеттік білім беру жүйесін басқарады. Бөлім кеңсесі – Кагаян аңғары аймағындағы Білім министрлігінің (DepEd) аймақтық кеңсесі. Бұл кеңсе муниципалитет аумағындағы мемлекеттік және жеке бастауыш мектептерді, сондай-ақ мемлекеттік және жеке орта мектептерді басқарады.

Пьат әулие анасы базиликасы

Бұл жерге римдік-католик паломниктер келіп, мұнда кереметтер орын алады деп сендіреді. Пьаттың Біздің Анамыздың Кіші Базиликасы Филиппиннің 13 кіші базиликасының бірі. Бұл орын құрметті Қара Марияның мекені ретінде ерекшеленеді. Ішкі кеңістікте тарихи суреттер мен оқиғалары қабырғалардың жоғары жағымен өтетін ағаштан жасалған иісті төбелер бар. Шіркеу ішіндегі галереялар киелі орынның сұлулығын арттырады. Алтарьда шынымен жабылған Қасиетті Мария жатыр. Шіркеудің арт жағында Қара Марияның артына ашылатын терезеге апаратын баспалдақ бар, онда адал жандар Біздің Анамыздың киіміне қол тигізе алады.

Букал н Бухай

Бұл бұлақ кереметтер мен құдайының нұрын сыйлайды деп есептеледі. 2005 жылдың сәуір айында бұл бұлақ Пиаттың Құдай анасын көрген әйелмен бірге көптеген ізбасарларды тарта бастады. 10 жыл бұрын шетелде жұмыс істеп жүрген кезде, оған Пиатқа барып, таудағы қасиетті орынның жанындағы жасырын бұлақты табу керектігін айтқан түс көрген. Сол күннен бастап бұл бұлақ көпшіліктің назарына ілігіп, тіпті медицина қызметкерлері де келді. Ізбасарлар осы "Бұқал н Бухай" суын ішіп, оған шайынып, ауруларынан айыққандары және хирургиялық операциялардан кейін жазылғандары туралы әңгімелейді. Бұл бұлақ Филиппиндегі "Rated K" және "Kapuso Mo, Jessica Soho" сияқты бірнеше телеарналарда көрсетілген деректі фильмдерде де жарияланды.