Кіріспе

Пол Вей (1879–1919), сондай-ақ Вей Эмбо / Вей Энбо деп те аталады, қытай евангелисті және Шын Иса шіркеуінің негізін қалаушы болған.

Өмірбаян

Қытайдың Хэбэй провинциясында туған Вэй, Пекинге көшіп келген кедей шаруа еді. Ол көшеде сауда жасаумен айналысып, кейін бірнеше киім дүкенінің иесіне айналды. Өзінің жаңадан келген байлығын христиан дініне кіргенімен байланыстырды. Ол британдық миссионер Сэмюэл Эванс Мич (1845-1937) басқарған Лондон миссионерлік қоғамының Пекин бөлімшесіне қосылды. Лондон миссионерлік қоғамында болғанда Вэй Чэн Цзинъидің әсеріне ілігіп, жетінші күндік адвентистер шіркеуінің кейбір ұстанымдарын қабылдады. 1915 жылы Вэй Қытайға келген норвегиялық миссионер Бернт Бернтсенмен танысып, Пентикосталшыл болып, оның Апостольдық Иман миссиясына қосылды. 1917 жылдың мамырында Вэйге «Сен Исаның крещениесін алуың керек» деген дауыс естілген. Ол Пекин қаласындағы Юндингмен қақпасына бару керектігін сезінді, онда дауыс оны жақын жердегі өзенге баруға шақырды. Сонда, ол айтуынша, Иса оған көрініп, бетімен суға батырып крещение берді, оған қару және қылыш сыйлады. Шайтан да пайда болды, бірақ Вэй Исадан алған қылышымен оны жеңді. Осы көріністен кейін Вэй Апостольдық Иман шіркеуін тастап, өзінің «Шынайы Иса шіркеуі» деп атаған шіркеуін құрды. Оның жақтастары Вэйдің көрінісі алғашқы христиан шіркеуін қалпына келтірді деп сенді. Олар Вэйді «Жаңа Мартин Лютер» деп мақтап, Исаның нағыз христиан шіркеуін реформалау және жаңарту үшін жіберген елшісі деп есептеді. Бернтсеннің, соның ішінде олар бірге құрған бизнес серіктестігінен алаяқтадық деп сотқа шақыруына қарамастан, Шынайы Иса шіркеуі бірнеше мың мүше жинауға қол жеткізді. Вэй 1921 немесе 1922 жылдары әлемнің аяқталады деп болжады. Ол 1919 жылдың 10 қыркүйегінде туберкулезден қайтыс болды, бірақ оның болжамының орындалмауы Шынайы Иса шіркеуінің одан әрі өсуіне кедергі болмады. Көптеген жетекшілердің арасында оның ұлы Вэй Вэньсянь (魏文祥, Исаак Вэй, 魏以撒, шамамен 1900 жыл ?) 1951 жылы тұтқындалғанға дейін Шынайы Иса шіркеуінің басты өкілі болды. Шынайы Иса шіркеуі Мәдени революцияға дейін және оның кезінде қатты қуғынға ұшырады, бірақ 1980-ші жылдары Қытайда қайтадан қызмет етуге рұқсат алды және көптеген жақтастарды жинады.