Боңгао – Филиппиннің Тауи-Тауи провинциясының астанасы. 8810-5190 жылдарға дейін адамдар қоныстанған ежелгі мәдени орталық, Болобок үңгіріндегі археологиялық қазбалар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тави Тави провинциясының астанасы, Филиппин
Capital of Tawi Tawi, Philippines
Бангао, ресми түрде Бангао муниципалитеті, Филиппиннің Тави Тави провинциясының 2-ші санаттағы муниципалитеті және астанасы болып табылады. 2020 жылғы халық санауы бойынша, халқы 116 118 адамды құрайды.
Bongao, officially the Municipality of Bongao , is a 2nd class municipality and capital of the province of Tawi Tawi, Philippines. According to the 2020 census, it has a population of 116,118 people.
Тарих
Бонгаода адамның болғанына дәлел ретінде жасалған көміртектік сынақтар нәтижесі 8810-дан 5190 жылға дейінгі кезеңді көрсетті, бұл Оңтүстік-Шығыс Азияда адамның болғанына ең ерте белгілі дәлелдеме. Сүйектер, құмыралар, қабықшалар және басқа да артефакттар мен қазбалар 2017 жылы үкіметтің «Маңызды мәдени мұра» деп жариялаған Болобок үңгірінің археологиялық қазба алаңында табылды. Бонгао аймағының көп бөлігі жүздеген жылдар бойы Баджау мәдениеті мен өнерінің орталығы болды. 14 ғасырда Арабиядан келген мұсылман миссионерлері Филиппиндегі алғашқы мешітті салды. Аймақ, әсіресе жақын орналасқан Сулу провинциясында Сулу сұлтанаты құрылған кезде, ислам дініне кеңінен көшті. Тави-Тави провинциясы Испанияның тікелей билігінде болған жоқ, себебі Сулу сұлтанаты Испаниямен үздірілмейтін соғыста болды, нәтижесінде оның мұсылман және Баджау мәдениеттері сақталды. Дегенмен, сұлтанат әлсіреп, Испания оны басып алды, бірақ бірнеше жылдан кейін американдық әскерлерге берілді. Сибуту 1900 жылға дейін испандық билікте болды. Бонгао 1958 жылдың 1 шілдесінде президент Карлос П. Гарсия қол қойған №355 жарлыққа сәйкес ресми түрде муниципалитет ретінде құрылды. 1970 жылдардың басында МНЛФ-тың қарулы көтерілісіне дейін Бонгао аралдың үштен біріне ие болған беделді Халун әулеті басқарған қарапайым ауыл болды. Провинцияның астанасы Бату-Бату (Панглима Сугала) болды, ол Филиппин теңіз күштерінің кемелерін тоқтатуға қолайлы терең сулы шығанақта орналасқан. Қарулы көтерілістің қызған шағында және провинциялық астана басылып қалуы мүмкін деген қорқынышпен үкімет оны Бонгаоға көшірді. Ақ түспен боялған, Тадж-Махалдан шабыт алған провинциялық әкімшілік ғимараты аралдың солтүстігіндегі шығанаққа және қаланың барлық бөлігіне қарап тұрған төбеде орналасқан, ал фонда Кабуган тауы мен танымал Буд Бонгао (Бонгао шыңы) көрінеді. Үкімет орнының ауысуы аралдың оңтүстік сауда және коммерция орталығы ретінде қарқынды дамуына мүмкіндік берді. Кенеттен халық саны өсті, себебі мемлекеттік қызметтегі адамдар (және олардың отбасылары) қалаға көшіп келді.
Evidence of human presence in Bongao was carbon dated to be 8,810 to 5,190 years old, signifying one of the earliest known evidence of human presence in Southeast Asia. The bones, jars, shells, and other artifacts and fossils were found in the Bolobok Rock Shelter Cave Archaeological Site, which has been declared as an Important Cultural Treasure by the government in 2017. Much of the Bongao area was the center of Bajau culture and arts for hundreds of years. By the 14th century, Muslim missionaries from Arabia arrived and established the first ever mosque in the Philippines. The area was heavily converted to Islam, especially when the Sultanate of Sulu in nearby Sulu province was founded. The province of Tawi tawi was never officially controlled directly by the Spanish as the Sultanate of Sulu was in a perpetual war with Spain, resulting to the preservation of its Muslim and Bajau cultures. However, the sultanate waned and was captured by Spain, only to be handed to American forces after a few years. Sibutu remained under Spanish rule until 1900. Bongao was formally incorporated as a municipality on July 1, 1958 under Executive Order No. 355 signed by President Carlos P. Garcia. Before the armed rebellion of the MNLF in the early 1970s, Bongao was merely a backwater village ruled by the prominent noble Halun family, who used to own about three quarters of the island. The capital of the province was Batu Batu (in Panglima Sugala) in the mainland situated in a cove with deep waters suited for anchors of the Philippine Navy. At the height of the armed rebellion and fearing that the provincial capitol might be overrun, the government transferred it to Bongao. The white washed, Taj Mahal inspired provincial capitol building is located on a hill overlooking the bay and the whole town to the North of the Island against the backdrop of Mount Kabugan and the famous Bud Bongao (Bongao Peak). The transfer of the seat of government ushered the rapid development of the island as the southernmost center of commerce and trade. Suddenly, the population swelled as individuals (and their families) who are in government service moved to the town.
Қалалық аудан
Филиппиннің 19-шы Конгресінде түрлі өкілдер Бонгао және қазіргі уездік қалалары жоқ провинциялардың басқа астаналарын, тәуелсіз қалаларды немесе өте дамыған қалаларды автоматты түрде қала статусына көтеруді көздейтін заң жобаларын енгізді.
In the 19th Congress of the Philippines, house bills were filed by various representatives which seeks Bongao including other capital towns of provinces with no current component cities, independent component cities or highly urbanized cities to automatically convert into cities.
География
Муниципалитет аумағына Бонгао аралы (побласион орналасқан жер), Санга-Санга аралы, Пабабаг аралы, сондай-ақ Тави-Тави аралының батыс жағы кіреді.
The municipality's territory includes Bongao Island (where the poblacion is located), Sanga Sanga Island, Pababag Island, as well as the western end of Tawi Tawi Island.
Климат
Бонгаода тропикалық жаңбырлы ормандар климаты (Af) басым, жыл бойы мол жауын-шашын жауады.
Bongao has a tropical rainforest climate (Af) with heavy rainfall year round.
Мәдениет
Бүгінде Бонгао – шағын ғаламдық қалашық, көпмәдени қоғамның үлгісіне айналуда. Бонгао қаласының орталығында көпшілігі мұсылман халқы үшін мешіттер, католик шіркеуі, протестант тұрғындары үшін шіркеу және қытай ғибадатханасы бар. Бұл муниципалитетте Балобок тас үңгірінің археологиялық орны орналасқан, ол көміртектік талдау арқылы Тави-Тавиде адамдардың 5000-8000 жыл бұрын болғанын көрсетеді, осылайша ол Оңтүстік-Шығыс Азиядағы ең ерте адам қоныстарының біріне айналды. 2017 жылы ұлттық үкіметтің шешімімен аталған археологиялық нысан маңызды мәдени мүлік ретінде жарияланды.
Today, Bongao is a minuscule cosmopolitan site that is becoming a model of multicultural society. In downtown Bongao, there are mosques for the majority Muslim population, a Catholic church, a church for Protestant inhabitants, and a Chinese temple. The municipality is the home of the Balobok Rock Shelter Cave Archaeological Site, which carbon dates the existence of humans on Tawi Tawi for 5,000 8,000 years, making it one of the earliest human settlement site in Southeast Asia. The entire archaeological site has been declared as an Important Cultural Property by the National Government in 2017.
Білім
Бонгао қаласында Минданао мемлекеттік университетінің Тави-Тави технология және океанография колледжі (MSU TCTO), Тави-Тави аймақтық ауыл шаруашылығы колледжі (TRAC), Махардика технология институты (MIT), Абубакар оқу орталығы қоры колледжі (ALC) және Тави-Тави акушерлік мектебі (TTSM) орналасқан. Бірінші екеуі мемлекеттік колледждер, ал соңғы үшеуі жекеменшік. Тави-Тавида MSU TCTO ғылымдарына бағытталған жоғары мектеп, MSU TCTO дайындық жоғары мектебі, Тави-Тави өнер және сауда мектебі, Бонгао Нотр-Дамы және Тави-Тави балық шаруашылығы мектебі (TTSF) сияқты бірнеше орта мектептер бар.
Bongao is home to the Mindanao State University Tawi Tawi College of Technology and Oceanography (MSU TCTO), Tawi Tawi Regional Agricultural College (TRAC), Mahardika Institute of Technology (MIT), Abubakar Learning Center Foundation College (ALC), Tawi Tawi School of Midwifery (TTSM). The first two are government owned state colleges, while the last three are privately owned. There are several secondary high schools in Tawi Tawi such as the MSU TCTO Science High School, MSU TCTO Preparatory High School, Tawi Tawi School of Arts and Trade, Notre Dame of Bongao, and Tawi Tawi School of Fisheries (TTSF).