АҚШ Әскери-теңіз күштерінің «Талос» зымырандық кешені (1955–1979)

Кіріспе

АҚШ Теңіз күштерінің жер-әуе зымыраны (1955–1979)

Bendix RIM 8 Talos – ұзақ қашықтықтағы Теңіз күштерінің жер-әуе зымыраны (SAM), АҚШ Теңіз күштерінің кемелерін жарақтандырған алғашқы SAM-дердің бірі. Talos нысанаға жақындау үшін радар сәулесімен басқарылды, ал соңғы кезеңде жартылай белсенді радарлық бағыттау (SARH) жүйесі қолданылды. Мұрынды қоршаған төрт антенна SARH қабылдағыштары болып жұмыс істеді, олар үздіксіз толқынды интерферометр ретінде тағайындалған. Қатты отынмен жұмыс істейтін күштеуіш ұшыруға итерме берді, ал Bendix рамжеті оқ-дәрінің қысымдағышы ретінде қызмет ете отырып, нысанаға ұшуды қамтамасыз етті.

Тарих

Талос операциясы – "Бамблби" операциясының соңғы нәтижесі, ол 16 жылдық Әскери-теңіз күштерінің әуеге қарсы зымыранды дамыту бағдарламасы болды. Бұл бағдарлама Henschel Hs 293 сырғанап түсетін бомбалар, Fritz X және камикадзе ұшақтары сияқты кемеге қарсы басқарылатын зымырандардан қорғану үшін жасалған. Талос – "Бамблби" жобасының негізгі күші болды, бірақ бағдарлама дамытқан алғашқы зымыран емес; RIM 2 Terrier бірінші болып қолданысқа енді. Талос бастапқыда SAM N 6 деп белгіленді және 1963 жылы RIM 8 деп қайта аталды. Зымыранның корпусын Сент-Луис қаласындағы McDonnell Aircraft компаниясы өндірді, ал соңғы құрастыруды Индиана штатының Мишавака қаласындағы Bendix Missile Systems компаниясы жүргізді. Зымыранның алғашқы өндіріс үлгілерінің құны 1955 жылы шамамен 155 000 долларға тең болды (2022 жылы 1 793 335 доллар), бірақ Bendix өндірісті ұлғайтқанда баға төмендеді. Талос өте үлкен өлшемді және екі радар антенналық жүйесі болғандықтан салыстырмалы түрде шектеулі қолданылды; AN/SPW 2 зымыранды бағыттау радарын және AN/SPG 49 нысананы жарықтандыру және қадағалау радарын қолданатын үлкен зымырандарды қабылдай алатын кемелердің саны аз болды. Ұзындығы 9,9 метр, салмағы 3,5 тонна болатын зымыранның мөлшері шағын истребитель ұшағымен шамалас болды. Талос Mark 7 басқарылатын зымыранды ұшыру жүйесі (GMLS) үш крейсерге (модернизацияланған жеңіл крейсерлер) орнатылды, олардың әрқайсысы 16 зымыранды дайын күйде сақтайтын бөлімшеде және негізгі палубаның үстіндегі қоймада 30 зымыран мен күштеуіштерді сақтады. Ядролық қуатпен жұмыс істейтін "Лонг-Бич" және үш крейсер (модернизацияланған Балтимор кластың ауыр крейсерлері) Mark 12 басқарылатын зымыранды ұшыру жүйесін, негізгі палубаның астындағы 52 зымырандық бөлімшеден қуат алды. Бастапқы SAM N 6b/RIM 8A шамамен 50 теңіздік мильге тиімді қашықтықта және конвенциялық жарылғыш заттармен жабдықталған. SAM N 6bW/RIM 8B – ядролық жарылғыш заттары бар RIM 8A болды; ядролық жарылғыш заттар үшін терминалдық бағыттау қажет емес деп есептелді, сондықтан SARH антеннасы алынып тасталды. SAM N 6b1/RIM 8C 1960 жылы енгізілді және екі есеге дейін ұлғалған қашықтыққа және тиімдірек конвенциялық үздіксіз таяқша тәрізді жарылғыш заттарға ие болды. RIM 8D – 8C-нің ядролық жарылғыш заттары бар нұсқасы болды. SAM N 6c/RIM 8E "Бірыңғай Талос" – кемеде жүрген кезде ауыстырылатын жарылғыш заттарға ие болды, бұл арнайы ядролық нұсқаларды тасымалдау үшін журналдың сыйымдылығын ысырап ету қажеттігін жойды. RIM 8E сонымен қатар жақсартылған үздіксіз толқынды терминалдық іздеу құрылғысын және жоғарырақ биіктікке жету мүмкіндігін ұсынды. Кейбір RIM 8C зымырандары жаңа іздеу құрылғысымен жабдықталды және RIM 8F деп аталды. RIM 8G және RIM 8J радарлық бағыттауды одан әрі жақсартты және 130 теңіздік мильге дейін қашықтықты ұлғайтқан жаңа отынға ие болды. Әуеге қарсы нұсқалары Вьетнамда да қолданылды, USS Chicago және Long Beach кемелері төрт МиГ ұшағын атып түсірді. 1968 жылдың 23 мамырында Лонг-Бичтен атылған "Талос" зымыраны 65 миль қашықтықтағы вьетнамдық МиГ ұшағын атып түсірді. Бұл кемеден атылған зымыранмен жау ұшағын атып түсірудің алғашқы оқиғасы болды. Сонымен қатар, МиГ-тың екінші ұшағы да қираған. 1968 жылдың қыркүйегінде Лонг-Бич тағы бір МиГ ұшағын 61 миль қашықтықта жойды. 1972 жылдың 9 мамырында Чикагоның алдыңғы "Талос" батареясы МиГ ұшағын ұзақ қашықтықтан атып түсірді. "Талос" зымыранының жерден жерге ату мүмкіндігі де болды. RIM 8H Talos ARM – жағалаудағы радар станцияларына қарсы қолданылатын арнайы радарға қарсы бағыттаушы зымыран. RIM 8H-тың алғашқы сынақтары 1965 жылы жүргізілді, көп ұзамай ол Вьетнамда Чикаго, Оклахома-Сити және Лонг-Бич қалаларына орналастырылды, солтүстік вьетнамдық SAM радарларына шабуыл жасады. Оклахома-Сити 1972 жылдың басында АҚШ Әскери-теңіз күштері тарихында алғашқы сәтті RIM 8H ұрыс атысын жасады. Бұл сонымен қатар АҚШ Әскери-теңіз күштері тарихында жерден жерге ұрысқа түскен алғашқы зымыран болды.

Talos was the end product of Operation Bumblebee, the Navy's 16 year surface to air missile development program for protection against guided anti ship missiles like Henschel Hs 293 glide bombs, Fritz X, and kamikaze aircraft. The Talos was the primary effort behind the Bumblebee project but was not the first missile the program developed; the RIM 2 Terrier was the first to enter service. The Talos was originally designated SAM N 6 and was redesignated RIM 8 in 1963. The airframe was manufactured by McDonnell Aircraft in St. Louis; final assembly was by Bendix Missile Systems in Mishawaka, Indiana. The first production versions of the missile cost about $155,000 in 1955 ($1,793,335 in 2022 dollars); however, the price would drop as Bendix increased production. The Talos saw relatively limited use due to its large size and dual radar antenna system; few ships could accommodate the large missiles with the AN/SPW 2 missile guidance radar and the AN/SPG 49 target illumination and tracking radar. The 9.9 meter long, 3½ ton missile was comparable in size to a small fighter aircraft. The Talos Mark 7 Guided Missile Launching System (GMLS) was installed in three s (converted light cruisers) with 16 missiles in a ready service magazine and up to 30 missiles and boosters in a storage area above the main deck. Nuclear powered Long Beach and three s (converted Baltimore class heavy cruisers) carried Mark 12 Guided Missile Launching Systems fed from a 52 round magazine below the main deck. The initial SAM N 6b/RIM 8A had an effective range of about 50 nmi and a conventional warhead. The SAM N 6bW/RIM 8B was a RIM 8A with a nuclear warhead; terminal guidance was judged unnecessary for a nuclear warhead, so the SARH antenna was omitted. The SAM N 6b1/RIM 8C was introduced in 1960 and had double the range and a more effective conventional continuous rod warhead. The RIM 8D was the nuclear warhead version of the 8C. The SAM N 6c/RIM 8E "Unified Talos" had a warhead that could be swapped while embarked, eliminating the need to waste magazine capacity carrying dedicated nuclear tipped variants. The RIM 8E also carried an improved continuous wave terminal homing seeker and had a higher ceiling reach out. Some RIM 8Cs were retrofitted with the new seeker and designated RIM 8F. The RIM 8G and RIM 8J had further radar homing improvements and a new fuel that extended the range to 130 nm. The surface to air versions also saw action in Vietnam, with a total of four MiGs being shot down by USS Chicago and Long Beach. On May 23, 1968, a Talos fired from Long Beach shot down a Vietnamese MiG at a range of about 65 miles. This was the first downing of a hostile aircraft by a missile fired from a ship. The hit also destroyed a second MiG which flew through the debris. In September 1968, Long Beach scored another MiG destroyed at a range of 61 miles. On May 9, 1972, Chicagos forward Talos battery scored a long range kill on a MiG. The Talos missile also had surface to surface capabilities. The RIM 8H Talos ARM was a dedicated anti radar homing missile for use against shore based radar stations. Initial testing of the RIM 8H was performed in 1965, and soon after, it was deployed in Vietnam on Chicago, Oklahoma City, and Long Beach, attacking North Vietnamese SAM radars. Oklahoma City fired the first successful RIM 8H combat shot in US Navy history in early 1972. It was also the first combat surface to surface missile shot in US Navy history.

Нұсқалар

SAM N 6 Зымырандардың жасалуы және прототиптері; 1962 жылға дейінгі АҚШ Әскери-теңіз күштерінің «Талос» зымыранының белгісі. SAM N 6a Зымырандардың жасалуы және прототиптері; 1962 жылға дейінгі АҚШ Әскери-теңіз күштерінің «Талос» зымыранының белгісі. SAM N 6b Кәдімгі жарылғыш оқ-дәрілермен жабдықталған өндірістік зымырандар; RIM 8A деп қайта белгіленді. SAM N 6bw Ядролық оқ-дәрісі бар, сонымен қатар терминалдық басқару және SARH антенналары жойылған 6b зымыраны; RIM 8B деп қайта белгіленді. SAM N 6b1 Үлкен қашықтығы және үздіксіз таяқшалы кәдімгі оқ-дәрісі бар 6b зымыранының жақсартылған нұсқасы; RIM 8C деп қайта белгіленді. SAM N 6c «Бірыңғай Талос» – ядролық/кәдімгі оқ-дәрілерді алмастыруға мүмкіндік беретін, екі зымыран түрін сақтау қажеттілігін жойатын, жақсартылған терминалдық басқару және жоғарырақ жұмыс шегі бар нұсқа; RIM 8E деп қайта белгіленді. RIM 8F Talos Кейбір RIM 8C зымырандары RIM 8E-ден алынған жаңа іздеу құрылғысымен жаңартылды (тек 1962 жылдан кейін). RIM 8G Talos Басқару жүйесі жақсартылған нұсқасы. RIM 8H Talos ARMA – Talos SAM жүйесімен жабдықталған кемелерде қолдануға арналған, радиолокациялық мақсаттарға қарсы жер-жер зымыраны. RIM 8J Talos Басқару жүйесі жақсартылған нұсқасы. MQM 8G Vandal Белсенді қызметтен алынған «Талос» зымырандары супердыбыстық мақсаттарға айналдырылды, олардың қоры шамамен 2008 жылы таусылды.