Кіріспе
Радиодағы хабарлама: "Хава Махал" – Үндістанның Раджастан штатындағы Джайпур қаласында орналасқан сарай. Қызыл және қызғылт құмтастан салынған бұл ғимарат Джайпур қаласындағы Қала сарайының шетінде орналасқан және әйелдер палаталарына, яғни Зенанаға дейін созылады. Құрылысы 1799 жылы Раджастан штатындағы Джунжхуну қаласын негіздеген Махараджа Савай Джаи Сингхтің немересі Махараджа Савай Пратап Сингхтің тапсырысымен салынған. Ол Кхетри Махалының ерекше архитектурасынан қатты әсер алып, осы ұлы және тарихи сарайды салған. Дизайнын Лал Чанд Устад жасаған. Оның бес қабатты сыртқы жағы 953 кішкентай терезесі бар, олар жароха деп аталады және күрделі өрнектермен безендірілген. Төрелік әйелдердің көшедегі күнделікті өмірді және мерекелерді көрінбей-ақ бақылауы үшін бұл торлы конструкция жасалған. Бұл архитектуралық ерекшелік сонымен қатар Вентури эффексісі арқылы салқын ауаның өтуіне мүмкіндік берді, осылайша жазғы ыстық күндері аймақты жағымдырақ етті. Көптеген адамдар Хава Махалды көшеден көріп, оны сарайдың алдыңғы жағы деп ойлайды, бірақ ол артқы жағы. 2006 жылы 50 жылдық үзілістен кейін ескерткішке жаңару жұмыстары жүргізілді, оған шамамен 4,568 миллион рупия жұмсалды. Корпоративтік сектор Джайпурдың тарихи ескерткіштерін сақтауға көмектесті, ал Үндістанның Бірлік қоры Хава Махалды күтіп-ұстауға қабылдады. Сарай – үлкен кешеннің бір бөлігі. Таспен ойылған экрандар, кішкентай терезелер және аркалы шатырлар – бұл танымал туристік орынның ерекшеліктері. Ескерткіште әсем жасалған қорнистер де бар.
the radio show
The Hawa Mahal is a palace in the city of Jaipur, Rajasthan, India. Built from red and pink sandstone, it is on the edge of the City Palace, Jaipur, and extends to the Zenana, or women's chambers. The structure was built in 1799 by the Maharaja Sawai Pratap Singh, grandson of Maharaja Sawai Jai Singh, the founder of the city of Jhunjhunu in the state of Rajasthan. He was so inspired by the unique structure of Khetri Mahal that he built this grand and historical palace. It was designed by Lal Chand Ustad. Its five floor exterior is akin to a honeycomb with its 953 small windows called Jharokhas decorated with intricate latticework. The original intent of the lattice design was to allow royal ladies to observe everyday life and festivals celebrated in the street below without being seen. This architectural feature also allowed cool air from the Venturi effect to pass through, thus making the whole area more pleasant during the high temperatures in summer. Many people see the Hawa Mahal from the street view and think it is the front of the palace, but it is the back. In 2006, renovation works on the Mahal were undertaken, after a gap of 50 years, to give a facelift to the monument at an estimated cost of Rs 4.568 million. The corporate sector lent a hand to preserve the historical monuments of Jaipur and the Unit Trust of India has adopted Hawa Mahal to maintain it. The palace is an extended part of a huge complex. The stone carved screens, small casements, and arched roofs are some of the features of this popular tourist spot. The monument also has delicately modelled hanging cornices.
Сәулет
Бұл сарай – пирамида пішіндес бес қабатты ескерткіш, биіктігі шамамен 15 метрге (50 фут) жетеді. Құрылыстың жоғарғы үш қабаты бір бөлме енімен, ал бірінші және екінші қабаттары алдынан аулалы. Көшеден қарағанда ғимараттың алдыңғы жағы кішкентай терезелері бар бал ұясы тәрізді. Әрбір терезеде кішкентай терезелер, ою-өрнектелген құмтас торлар, финиалдар мен күмбездер бар. Бұл ескерткішке ерекше сыртқы келбетін сыйлайтын жартылай сегізбұрышты ойыстардың жиынтысын құрайды. Ғимараттың арт жағындағы ішкі кеңістік бағаналармен тұрғызылған бөлмелер мен минималды әшекейлеумен жасалған дәліздерден тұрады және жоғарғы қабатқа дейін созылады. Сарайдың ішкі жағы "әр түрлі түсті мәрмәрмен жасалған бөлмелер, инкрустацияланған панельдермен немесе жалатылған әшекейлермен безендірілген, ал аула ортасында су тартарлар орналасқан" деп сипатталған. Сәулетшісі Лал Чанд Устад болған. Қызыл және қызғылт құмтастан салынған, қаладағы басқа ескерткіштердің сәніне сай, оның түсі "Құлақты қала" деген атаудың толық куәсі болып табылады. 953 нишасы бар сыртқы жағы, күрделі өрнектелген жархохалармен (кейбіреулері ағаштан жасалған) ғимараттың қарапайым артқы жағына зор қайшылық тудырады. Оның мәдени және сәулеттік мұрасы – индуист Раджпут және исламдық Моғол сәулеттерінің үйлесімді бірігуі. Раджпут стилі күмбезді шатырлар, жолақты бағаналар, лотос және гүлдік ою-өрнектер арқылы көрінеді, ал ислам стилі тасқа қашалған филигрань жұмыстарында және аркаларында (Фатепур Сикридегі Панч Махалмен салыстырғанда ерекшеленеді) байқалады. Қала сарайынан Хава Махалға кіру императорлық есік арқылы жүзеге асырылады. Ол үш жағынан екі қабатты ғимараттармен қоршалған үлкен аулаға ашылады, ал шығыс жағынан Хава Махал оны жауып тұрады. Осы аулада археологиялық мұражай да орналасқан. Хава Махал Махаража Джай Сингхтің шедевр туындысы ретінде танымал болды, өйткені ол сарайдың әсемдігі мен ішкі кеңістігінің тартымдылығына байланысты оның сүйікті демалыс орны болған. Фасадтың кішкентай терезелері арқылы соққан желдің салқындату әсері, әр бөлменің ортасында орналасқан су тартарлармен күшейтілді. Хава Махалдың жоғарғы екі қабатына тек пандустар арқылы ғана қол жеткізуге болады. Сарайды Раджастан үкіметінің археологиялық департаменті күтіп ұстайды.