Кіріспе

Австрия жазушысы және этнографы Фердинанд Иоганн Франц Блюментритт (10 қыркүйек 1853, Прага – 20 қыркүйек 1913, Литомержице) – австриялық мұғалім, Лейтмерицтегі орта мектеп директоры, лекция оқыған және Филиппин мен оның этнографиясы туралы мақалалар мен кітаптардың авторы. Ол Филиппинде жазушы және үгітші Хосе Ризалмен жақын достығымен танымал, ал екеуінің арасындағы көптеген хаттар Ризал тарихшылары мен ғалымдары үшін маңызды деректер көзі болып табылады, соның ішінде оның өлім жазасы алдындағы соңғы хаты да бар.

Өмірбаян

Блюментрит Прагада (қазіргі Чехия, сол кезде бұрынғы Австрия империясының Богемия Корольдігінің астанасы) дүниеге келген. Ол Филиппин туралы көп жазды, бірақ аралдарға ешқашан бармады, сол кездегі филиппиндік студент және жазушы Хосе Ризалмен хат алмасып тұрды, кейін Ризал ұлттық батыр атанды. Блюментриттің Ризалмен қарым-қатынасы 1886 жылдың шілдесінде басталды. Олар бір рет қана кездескенімен, Блюментрит Ризальдың ең жақын достасының біріне айналды. Ол Ризальдің «Noli Me Tangere» атты тұңғыш кітабының бір бөлімін неміс тіліне аударды және Ризальдің екінші кітабы «El filibusterismo» алғы сөзін жазды, бірақ оның жариялануына қарсы болды, себебі бұл Ризалдың өліміне алып келуі мүмкін деп ойлады. Бұл екі роман – католик шіркеуі мен испан отаршылдық үкіметін ашуға түсірген, көркем әдебиет нысанында жасырылған сын-пікірлер еді, нәтижесінде Ризал 1896 жылы сотталып, өлім жазасына кесілді. Манилада өлім жазасына кесілгенге дейін Ризал Блюментритке соңғы хатын жазды. Хатынан кейін Блюментрит жылаған деген хабар бар. Ризалмен бірге Блюментрит 1889 жылдан 1895 жылға дейін филиппиндік эмигранттардың Филиппинде саяси реформаларды қолдау мақсатымен шығарған «La Solidaridad» басылымына да үлкен үлес қосты. 1900 жылдан бастап Блюментрит Берлин антропология қоғамының мүшесі болды. Блюментрит Литомерицеде (Богемия) қайтыс болды. Филиппинде оның құрметіне көптеген қоғамдық саябақтар мен көшелер аталды. Олардың ішінде Блюментрит жолы, Блюментрит LRT станциясы, Блюментрит PNR станциясы, Метро Маниланың Блюментрит базары, сондай-ақ Нага және Тугегарау қалаларындағы Блюментрит көшелері бар. Ризалмен болған қарым-қатынасының нәтижесінде Чехияның Литомерице қаласы Филиппиннің Ризалдың туған жері Каламба және Ризал бастапқыда жер аударылған Дапитан қалаларымен бауырластық байланыс орнатты.