925-970 жылдардағы Памплона королі Гарсия Санчес I

Кіріспе

Гарсия Санчес I (баск тілінде: Gartzea I. a Santxez; шамамен 919 – 22 ақпан 970), 925 жылдан 970 жылы қайтыс болғанға дейін Памплона патшасы болды. Ол Хименес әулетінің екінші патшасы, алты жасында әкесінен мұрагерлік етіп таққа отырды.

Өмірбаян

Санчо I мен Тода Азнарездің ұлы, ол 925 жылы алты жасында әкесінен кейін билікке келді. Гарсияның үш әпкесі Леон патшаларына үйленді: Уррака Рамиро II-ге үйленді; Онека Альфонсо IV-тің әйелі болды; Санча Санчес алғаш рет Ордоньо II-ге үйленді. Ордоньо қайтыс болғаннан кейін ол Алава графы Альваро Эррамелистің әйелі болды, ал ол қайтыс болғаннан кейін Кастилия графы Фернан Гонсалеске үйленді. Тағы бір әпкесі, Веласкита, Мунио Веласке үйленді, ол Альваро Эррамелистің Алава графтығына дейінгісі болды. Тарихшы Гонсало Мартинес Диездің айтуынша, "Наварра әулетінің Леон монархтарымен, Кастилия мен Алава графтарымен тығыз отбасылық байланыстары, Памплонадан келген сарбаздар жиі Леондықтар мен кастилиялықтармен бірге ортақ жау – исламға қарсы шайқас алаңында кездесетін еді". Патшайым Тода жасаған одақтардың арқасында Памплона өзінің қуатын арттырып, Иберия түбегіндегі христиан мемлекеттерінің ісінде маңызды рөл атқара алды. Оның ағасы және тәрбиешісі Химено Гарсес 931 жылдың 29 мамырында қайтыс болғаннан кейін, Гарсияның әкесі Санчо I-нің жартылай бауыры Иниго Гарсес патшалықтың регенті болуға тырысты және тіпті немере інісінің құқығына зиян келтіріп, тақты басып алуға ұмтылды. Гарсия да, анасы Тода да 933 жылдың 9 наурызында Сан-Педро-де-Сиреса аббаттығында корольдік атақтарызсызғы бір құжатта қол қойды. Бір жылдан кейін, 934 жылдың мамырында Кордова халифасы Абд ар-Рахман III Леон патшасы Рамиро II-ге қарсы әскери жорыққа шықты. Халифаның бастапқы ниеті Кастилияны басып алу еді, бірақ Сарагосаның тужибид әкімі Мухаммед ибн Хашим күш біріктіруден бас тартқан соң ол жоспарларын өзгертті. Оның әскерлері алдымен Малуэндадағы бекініске, содан кейін Руэда-де-Халондағы ибн Хашимнің бекінісіне шабуыл жасады. Абд ар-Рахман Памплона патшалығына ену алдында Тодадан елшілік алып, әскерін кері қайтаруды сұрады, сондай-ақ оларды байланыстыратын отбасылық байланыстарды еске салды. Тоданың Абд ар-Рахман III-ке жіберген елшілігінің мақсаты өзі мен ұлы үшін одан қорғаныс іздеу және халифаның "жас монарх Гарсия Санчес I-ді ресми түрде мойындауын" алуы болуы мүмкін. Бұл Гарсияға ықтимал қарсы талапкерлерге (мысалы, Иниго Гарсеске) қарсы тәжді сақтап қалуға көмектесер еді. Абд ар-Рахман әпкесін ешқашан кездеспеген, бірақ "онымен адал ниетін көрсету үшін" Калахоррадағы лагерінде кездесуді талап етті. Ол келісіп, онымен кездесті. Тарихшы Ибн Хайянның айтуынша, "тағалаға мойынсұну және вассалдық туралы келісімнің" бір бөлігі ретінде ол оған мойынсұнуға және басқа христиан билеушілерінен, одақтастарынан және туыстарынан бас тартуға, оларды қолдаудан бас тартуға және мұсылмандарға зиян келтіретін ештеңе істемеуге міндетті болды. Сондай-ақ, ол оның әскерлеріне Памплона патшалығы арқылы еркін өтуге рұқсат беруі керек еді және оған төленетін төлем үшін кепілдік ретінде ұстаған мұсылман тұтқындарын босатуы керек еді. Ол оның барлық талаптарына келісті, ал ол өз кезегінде оның ұлы Гарсияға Памплонаны және оның барлық округтерін берді. Әйел сол күні-ақ күйеуінің берген мол сыйлықтарын алып, жолға шықты. Көп ұзамай мұсылман әскерлері Памплония монархиясының аумағын залал келтірмеу үшін тез аралап өтіп, көршілес Алава мен Кастилияға шабуыл жасап, Граньон бекінісіне шабуыл жасады. Олар егістіктерді өртеп, жеміс ағаштарын кесіп, жүзімдіктер мен жол бойындағы үйлерді қиратты. 937 жылы король Гарсия Леонның Рамиро II және Сарагоса әкімі Мухаммед ибн Хашиммен одақтасып, Абд ар-Рахман III-нің Калатаюд және Сарагоса арқылы Гарсияның жерлеріне әскери жорығын бастады. 939 жылдың шілдесінде Рамиро II және Фернан Гонсалеспен бірге христиан әскерлерімен халифалық күштерді жеңген Симанкас шайқасына қатысты. Бұл жеңілістен кейін Абд ар-Рахман III 940 жылдың наурызына тағы бір жорық жоспарлап отырды, бірақ ол Рамиро II-ден келісімге келіссөз жүргізу үшін хабаршы алған кезде барлық жоспарларын тоқтатты. Халифа, сондай-ақ, Леондық сарайына келіссөздер жүргізу үшін елші жіберді. Шамамен сол уақытта немесе одан бұрын ол Барселона графы Суньермен де сөйлесе бастады, оның нәтижесі екі жылдық бітімге қол қойылды. Христиандар үшін коммерциялық тұрғыдан өте тиімді келісімге бірнеше шарт енгізілді, олардың бірі король Гарсияның граф Суньердің қызымен некеге тұру жоспарларын тоқтату болды. Патша Рамиро II мен Абд ар-Рахман III арасындағы бейбіт келіссөздер 941 жылдың жазына дейін аяқталмады. Бейбітшілікке "Леон және Памплона патшалықтары арасындағы барлық шекаралық қауымдастықтар, Сантаремнен Уэскаға дейін, өйткені Рамиро Гарсия Санчес I-ді, Пиреней патшалығының тағдырын басқаратын патшаны, Абд ар-Рахманның қолына қалдырмай, оны қорғауға қызығушылық танытты" деген шарттар енгізілді. Рамиро II және оның мұрагері Ордоньо III қайтыс болғаннан кейін, Памплона патшалығы Гарсияның туған інісі, сондай-ақ күйеуі болған Санчо I Леонды қолдады. Гарсияның қарындасы, сондай-ақ келіні Фернан Гонсалес Кастилия қолдауын өз ұлы Ордоньо IV Леонға ауыстырғанда, Фернанның Гарсиямен қарым-қатынасы нашарлады, ал Фернанның әйелі, Гарсияның әпкесі Санчаның келесі жылы қайтысы бұзуға әкелді. Гарсия Леонға тікелей араласып, Фернанды тұтқынға алып, Санчоны қалпына келтірді. Фернан босатылуы үшін Гарсияға аумақтық жеңілдіктер беруге мәжбүр болды және олардың одағы 964 жылға дейін толыққандай қалпына келтірілмеді, осы жылы Фернан Гарсияның қызы Урракаға үйленді. Ол 970 жылдың 22 ақпанында қайтыс болды және Наваррадағы Вильямайор-де-Монхардиндегі Сан-Эстебан-де-Дейо қамалына жерленді.

Son of Sancho I and Toda Aznárez, he succeeded his father in 925 when he was only six years old and reigned under the tutelage of his uncle Jimeno Garcés and of his mother, Toda. Three of García's sisters married kings of León: Urraca married Ramiro II; Oneca was the wife of Alfonso IV; and Sancha Sánchez was first married to Ordoño II. After Ordoño's death, she became the wife of Álvaro Herraméliz, Count of Álava, and after his death married Fernán González, Count of Castile. Another sister, Velasquita, married Munio Vélaz, who was Álvaro Herraméliz's predecessor as count of Álava. According to historian Gonzalo Martínez Díez, "the intimate family ties of the Navarrese dynasty with the monarchs of León and with the counts of Castile and Álava, would be reflected in the battlefield where soldiers from Pamplona frequently fought side by side with the Leonese and Castilians against a common enemy, Islam". Thanks to this web of alliances crafted by Queen Toda, Pamplona was able to increase its power and play a key role in the affairs of the Christian kingdoms of the Iberian Peninsula. Upon the death of his uncle and tutor, Jimeno Garcés, on 29 May 931, another uncle, Íñigo Garcés, half brother of García's father, Sancho I, probably tried to become the regent of the kingdom and perhaps even usurp the throne, to the detriment of his nephew's rights. Both García and his mother Toda appear in a charter at the Abbey of San Pedro de Siresa on 9 March 933 without the royal titles. A year later, in May 934, the Caliph of Córdoba, Abd ar Rahman III, led a military expedition against King Ramiro II of León. The Caliph's original intention was to penetrate Castile, but he changed his plans when the Tujibid governor of Zaragoza, Muhammad ibn Hashim, refused to join forces. His armies first attacked the fortress in Maluenda and then ibn Hashim's fortress in Rueda de Jalón. When Abd ar Rahman was about to penetrate the Kingdom of Pamplona, he received an embassy from Toda asking him to withdraw his troops, and also reminding him of the family ties that bound them. The objective of Toda's embassy to her nephew Abd ar Rahman III could also have been to seek his protection for herself and her son and to have the Caliph "expressly recognize her son, the young monarch García Sánchez I". This would have secured García the crown in the face of possible counterclaimants (such as Íñigo Garcés). Abd ar Rahman, who had never met his aunt, imposed the condition that she was to meet him at his camp in Calahorra "as proof of the sincerity of her motives". She accepted and went to meet him. As described by historian Ibn Hayyan, as part of the "pact of submission and vassalage", she was to submit to him and detach herself from the other Christian rulers, allies, and relatives, desist from supporting them, and do nothing to hurt the Muslims. She was also to allow free passage to his armies through the Kingdom of Pamplona and had to liberate the Muslim hostages that she had as a pledge for a payment due to her. She consented to all of his demands and he, in turn, gave her son, García, Pamplona and all of its districts in investiture. She left on the same day taking with her the rich presents that he had given her. Shortly afterwards, the Muslim armies rapidly crossed the territory under the Pamplonese monarchy so as not to cause damage, and attacked the neighboring Álava and Castile, attacking the fortress in Grañón. They burned crops, chopped down fruit trees, and destroyed vineyards and buildings along the way. In 937, King García allied himself with Ramiro II of León and Muhammad ibn Hashim, governor of Zaragoza, resulting in a military campaign by Abd ar Rahman III via Calatayud and Zaragoza into García's lands. He participated in July 939 in the Battle of Simancas alongside Ramiro II and Fernán González with the Christian armies defeating the caliphal forces. After this reversal, Abd ar Rahman III was planning another expedition for March 940 but suspended all plans when he received a messenger from Ramiro II to negotiate a truce. The Caliph, in response, also sent an envoy to the Leonese court for the negotiations. At about the same time or sometime before, he had also begun talks with Sunyer, Count of Barcelona, the result of which was a two year truce. The accord, very advantageous for the Christians in commercial terms, included several conditions, one of which was the cancellation of the plans (or the annulment) of the marriage of King García with Count Sunyer's daughter. The peace negotiations between King Ramiro II and Abd ar Rahman III were not concluded until the summer of 941. The peace included "all the frontier communities between the kingdoms of Leon and Pamplona, from Santarém to Huesca since Ramiro had a great interest in including García Sánchez I, the king who governed the destinies of the Pyrenean kingdom, rather than leaving him in the hands of Abd ar Rahman as the only Christian ruler remaining in a state of war with the Cordoban caliphate". Following the death of Ramiro II and his successor Ordoño III of León, the Pamplona kingdom threw support behind the deceased king's younger brother, Sancho I of León, who was García's nephew. When García's brother in law, later also his son in law, and ally Fernán González of Castile switched his support and installed his own son in law Ordoño IV of León in place of Sancho, Fernán's relationship with García became strained and the death of Fernán's wife, García's sister Sancha, the next year led to a break. García directly intervened in León, capturing Fernán and restoring Sancho. Fernán was forced to make territorial concessions to García to gain his release and their alliance wasn't fully restored until 964, when Fernán remarried, this time to García's daughter Urraca. He died on 22 February 970 and was interred in the castle of San Esteban de Deyo in Villamayor de Monjardín, Navarre.