Альфонсо XI: Кастилия және Леон королінің өмірбаяны
Alfonso XI of Castile
Альфонсо XI: Кастилия, Леон және Галисия королі (1312-1350). Фердинанд IV ұлы, патшалық билігін нығайтқан, «Кекші» лақабымен белгілі. Тарихы мен өмірбаяны.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Кастилия, Леон және Галисия королі 1312-1350 жылдар аралығында. Альфонсо XI (11 тамыз 1311 – 26 наурыз 1350), «Ақталушы» (el Justiciero) атымен белгілі, Кастилия және Леон королі болды. Ол Кастилияның Фердинанд IV және оның әйелі Португалиялық Констанцияның ұлы еді. 1312 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін, регенттікке кімнің ие болатыны туралы бірнеше дау туды, олар 1313 жылы шешілді. Альфонсо 1325 жылы ересек деп жарияланғаннан кейін, патшалық билікті күшейтуге бағытталған билік бастады.
King of Castile, León and Galicia from 1312 to 1350
Alfonso XI (11 August 131126 March 1350), called the Avenger (el Justiciero), was King of Castile and León. He was the son of Ferdinand IV of Castile and his wife Constance of Portugal. Upon his father's death in 1312, several disputes ensued over who would hold regency, which were resolved in 1313. Once Alfonso was declared an adult in 1325, he began a reign that would serve to strengthen royal power.
Азшылық
1311 жылы 13 тамызда Саламанкада туған, Кастилия королі Фердинанд IV пен Португалия королевасі Констанцияның ұлы. Алфонсо бір жасқа толғанда әкесі қайтыс болды. Оның әжесі Мария де Молина, анасы Констанция, әкесінің інісі, Кастилия королі Альфонсо X-тің ұлы, Инфант Джон және король Санчо IV-тің ұлы, Инфант Педро регенттікке ие болды. Анасы 1313 жылы 18 қарашада, ал 1319 жылы Гранадаға қарсы жорық кезінде Вега апатында Инфант Джон мен Педро қайтыс болды, нәтижесінде жесір королева Мария 1321 жылы 1 шілдеде қайтыс болғанға дейін жалғыз регент болып қалды. Альфонсо таққа аймақтағы тұрақсыздық, халық санының азаюы, патшалық қазынаның қысқаруы және амбициялы регенттердің күшеюі салдарынан көптеген қиындықтар туған кезде мұрагерлік етті. 1319 жылы Инфант Джон мен Педроның қайтысынан кейін Филипп (Санчо IV пен Мария де Молинаның ұлы, демек Инфант Педроның ағасы), Хуан Мануэль (Фердинанд III-тің немересі болғандықтан корольдің екінші туысы) және Хуан Бір көзді (оның екінші туысы, 1319 жылы қайтыс болған Кастилиялық Джонның ұлы) регенттікке ұмтылыстарына сәйкес корольдікті өздеріне бөліп алды, осы уақытта маврлар мен көтерілісшіл ақсүйектердің шабуылдары күшейді. XIV ғасырдың бір жылнамасында оның сыртқы келбеті туралы былай делінген: "Альфонсо патша тым биік болмаса да, дене бітімі дұрыс, күшті, терісі мен шашы ақшыл болған".
Born on 13 August 1311 in Salamanca, he was the son of King Ferdinand IV of Castile and Constance of Portugal. His father died when Alfonso was one year old. His grandmother, María de Molina, his mother Constance, his granduncle Infante John of Castile, son of King Alfonso X of Castile and uncle Infante Peter of Castile, son of King Sancho IV assumed the regency. His mother died first on 18 November 1313, followed by Infantes John and Peter during a military campaign against Granada in 1319 at the Disaster of the Vega, which left Dowager Queen María as the only regent until her death on 1 July 1321. Alfonso inherited the throne at a time of instability within the region, decline in populations, reductions in the royal treasury and increasingly ambitious regents caused numerous problems during his young reign. After the death of the Infantes John and Peter in 1319, Philip (son of Sancho IV and María de Molina, thus brother of Infante Peter), Juan Manuel (the king's second degree uncle by virtue of being Ferdinand III's grandson) and Juan the One eyed (his second degree uncle, son of John of Castile who died in 1319) split the kingdom among themselves according to their aspirations for regency, even as it was being looted by Moors and the rebellious nobility. A 14th century chronicle mentioned his appearance as " King Alfonso was not very tall but well proportioned, and he was rather strong and had fair skin and hair."
Көпшілік
Оның тиімді билеуі 1325 жылғы тамызда Вальядолид Кортесінде көп жасқа толғандығы жарияланғанда, патша ретінде ант бергеннен кейін басталды. Сантьяго-де-Компостелаға және Бургостағы Лас-Хуэльгас монастырына сапар жасаған рәсімнен соң, 1332 жылы өзін-өзі тәж кигізді. Ол таққа отырғаннан бастап, жауларын бөліп-жарып, патшалық билігін нығайтуға кірісті. Ол өзінің қатыгездігін ерте көрсетіп, қарсыластарын жоюдан тартынбады. Альфонсо XI 1326 жылы Барлық Әулиелер күнінде Торо қаласында Хуан Бірқабақты өлтіруге бұйрық берді, оның екі серкесін де татуласу уәделерімен алдап, өлтірді. 1340 жылы Маринидтер әулетіне қарсы Рио-Саладо шайқасындағы маңызды жеңісінен және 1344 жылы Алхесирас қаласын бағындырғаннан кейін, ол өзінің мемлекетінің шекарасын Гибралтарға дейін кеңейтті. Бұл қақтығыс аяқталғаннан кейін, ол Реконкистаға бағытталған күш-жігерін Гранаданың мавр патшасымен күреске жұмсады. Оның билігінде муниципалитеттерде саяси реформа жүргізіліп, ашық кеңестер (concejos abiertos) regimientos-пен алмастырылды. Ол шекаралық аймақтарда халықты көбейту үшін carta pueblas шығаруды қолдады. Кастилия патшалары арасында ол «Кекші» немесе «Жазасыз» және «Рио-Саладолық» деп белгілі болды. Ол алғашқы екі лақапты ұзақ уақыт бойы билікке келмейтін кезінде дворяндардың тудырған тәртіпсіздіктерін қатыгездікпен басуы үшін алды, ал үшінші лақапты 1340 жылы Иберия түбегіне жасалған соңғы Маринидтер шабуылынан Рио-Саладо шайқасында жеңіске жеткені үшін иеленді. Альфонсо XI ұлы, Кастилиялық Педро сияқты қиындыққа бармады, бірақ оның әдістері қатыгез болуы мүмкін еді. Ол сотсыз, мемлекеттік мүдде үшін адам өлтірді. Әйелі Мария Португалияны елемеді және Элеонора Гузманға құмарлық танытып, одан он бала сүйді. 1349-1350 жылдардағы Гибралтар қоршауы кезінде обаға шалдыққан Альфонсо 1350 жылғы 25-26 наурыз түнде қайтыс болды (кейбір дереккөздер дұрыс емес түрде 27 наурыз деп көрсетеді), ол Қара өлімнің ең танымал құрбандарының бірі болды. Кастилия әскері Гибралтардан шегінді, ал кейбір қорғаушылар шығып, қарап тұрды. Альфонсоның қарсыласы Гранадалық Юсуф I құрмет көрсету үшін өзінің әскеріне және шекарадағы қолбасшыларына корольдың денесімен Севильяға бара жатқан кастильдік шеруге шабуыл жасамауға бұйырды.
His effective reign began in August 1325 when he was sworn in as king as he was proclaimed to have reached the age of majority in the Cortes of Valladolid. Following a ritual that took him to Santiago de Compostela and to the monastery of Las Huelgas in Burgos, his self crowning took place in 1332. As soon as he took the throne, he began working hard to strengthen royal power by dividing his enemies. His early display of ruthless rulership skills included the unhesitant execution of possible opponents. Alfonso XI ordered the assassination of Juan the One eyed in Toro in the 1326 feast of All Saints, along with two of the latter's knights, luring the former with promises of reconciliation. He managed to extend the limits of his kingdom to the Strait of Gibraltar after the important victory at the Battle of Río Salado against the Marinid dynasty in 1340 and the conquest of Algeciras in 1344. Once that conflict was resolved, he redirected all his Reconquista efforts to fighting the Moorish king of Granada. During his reign a political reform in the municipal government took place, with the substitution of the concejos abiertos by the regimientos. He fostered the issuance of cartas pueblas as strategy for the demographic strengthening in the borderland areas. He is variously known among Castilian kings as the Avenger or the Implacable, and as "He of Río Salado." The first two names he earned by the ferocity with which he repressed the disorders caused by the nobles during his long minority; the third by his victory in the Battle of Río Salado over the last formidable Marinid invasion of the Iberian Peninsula in 1340. Alfonso XI never went to the extreme lengths of his son Peter of Castile, but he could be bloody in his methods. He killed for reasons of state without any form of trial. He openly neglected his wife, Maria of Portugal, and indulged a scandalous passion for Eleanor of Guzman, who bore him ten children. Stricken with plague during the 1349–1350 siege of Gibraltar, Alfonso died in the night of 25–26 March 1350 (some sources put the date wrongfully at 27 March) becoming one of the most prominent victims of the Black Death. The Castilian forces withdrew from Gibraltar, with some of the defenders coming out to watch. Out of respect, Alfonso's rival Yusuf I of Granada ordered his army and his commanders in the border regions not to attack the Castilian procession as it traveled with the king's body to Seville.
Танымал мәдениет
Ол 1802 жылы британдық жазушы Мэтью Льюис жазған «Кастилия королі Альфонсо» пьесасында суреттелген. Алғаш рет бұл пьеса Лондонның Ковент-Гарден театрында Чарльз Мюррейдің ойнауымен қойылды.
He was depicted in the 1802 play Alfonso, King of Castile by the British writer Matthew Lewis. It was first staged at London's Covent Garden Theatre with Charles Murray in the title role.