Кіріспе

"Slowly I Turned" комедиялық фраза – бұл танымал водевильдік этюд, онда кейіпкер оқиға баяндап жатыр және тыңдаушының тікелей немесе кездейсоқ түрде белгілі бір сөзді немесе тіркесті айтуымен зорлыққа шабуылдайды. Оның түрлері фильмдерде және теледидарда да орындалды. Комедия актерлары Гарри Степп, Джои Фэй және Сэмюэл Голдман осы этюдтің авторлығын өздеріне жатқызды. Клоундар бұл этюдті "Жақсы жүзді бейтаныс" деп, ал "Үш қарақшы" және Эбботт пен Костелло жанкүйерлері "Ниагара шарлауы" деп, "Мен Люсиді жақсы көремін" сериалының жанкүйерлері "Марта" деп, сондай-ақ "Покомоко" және "Багелл көшесі" деп те атайды.

Әдеттегі

Бұл әуенде бір ер адам жауынан кек алған күнін айтады, өз әңгімесіне соншалықты беріліп, сөйлесіп отырған бейкүнә тыңдаушысына шабуыл жасайды. Шабуыл жасаған адам есіне келіп, тыңдаушы ескі естеліктерді оятар бірдеңе айтса, қайтадан ашуға булыққандай болады. Әдетте, бұл әуенде екі кейіпкер алғаш рет кездеседі, олардың біреуі нақты бір сөздерді естігенде қатты ашулана бастайды. Есімдер мен қалалар (мысалы, Ниагара шарлауы) осы ашуды қоздыратын сөздер ретінде қолданылады, содан кейін ой-санасы бұзылған адам диссоциативтік күйге түседі; бұл сөздер кейіпкердің өткенімен байланысты жағымсыз естеліктерді тудырады дегенді білдіреді. Екінші кейіпкер ғана қыңырсынып, жағдайды түсінбегендей болады, ал ашулы кейіпкер оқиғаны қайта басынан кешіреді, "Баяу-баяу бұрылдым, қадам-қадаммен, сантиметр-сантиметрмен" деп айта отырып, таңғалып қалған көрерменге жақындасады. Бұл бейтаныс адам өзінің ашуына себеп болғандай сезініп, ашулы кейіпкер оны ұрып-соғуға немесе тұншықтыруға кіріседі, құрбанның айқайы оны диссоциативтік күйінен шығарады. Кейін кейіпкер кешірім сұрап, сол сөздерді айтқаны үшін ақылға сыймайтын реакциясын мойындайды. Содан кейін құрбан сол сөздерді қайталап, қайтадан ақылсыз реакцияны тудырады. Бұл үрдіс әртүрлі формада қайталанады, кейде үшінші бір актер кіріп, жағдай туралы ештеңе білмейді. Бұл үшінші адам болжамды түрде сол сөздерді айтып, ашулы кейіпкерді қоздырады, бірақ екінші кейіпкер, осы жаңа үшінші адам емес, зорлық-зомбылықтың құрбаны болады.

Суреттер

Эбботт пен Костелло 1944 жылы түсірілген "Харамнан жоғалғандар" фильмінде "Покомоко" нұсқасын орындады, ал кейіннен 50-ші жылдардың басындағы телешоуларында, көптеген рөлдерді сомдаған Сидни Филдспен бірге "Ниагара шарлауығы" нұсқасын көрсетті. Филдс түрме камерасында Костеллоны ұрып-соққан адам рөлінде ойнады. Телевизиялық нұсқа Костеллоның қиындық тудыратын адвокатымен аяқталды, оны да Филдс бейнеледі. Костелло заңгерден бейтаныс адамның ісіне араласуын сұрайды, ал заңгер: "Оған көмектесесің бе? Мен ол туралы ештеңе білмеймін! Оның есімі қандай? Ол қайдан?" деді. Костелло Филдстің құлағына бірдеңе айтты, ол дереу: "Ниагара шарлауығы?" деп жауап берді, содан кейін оған шабуыл жасалды. "Эбботт пен Костелло" шоуындағы тағы бір нұсқасы – "Сусквехана шляпа компаниясы / Багелл көшесі", сондай-ақ "Флугл көшесі" ретінде де көрсетілді. 1952 жылғы қаңтардағы "Колгейт комедия сағаты" эпизодында Эбботт пен Костеллоның осы скетчі қайтадан көрсетілді, бірақ Эррол Флиннге алдаулы жігітті сомдауға мүмкіндік берілді. "The Three Stooges" 1944 жылы түсірілген "Gents Without Cents" атты қысқа фильмінде осы эскизді (фильмде олар актерлер рөлінде ойнайтын шоудың бір бөлігі ретінде) орындады. Олардың нұсқасында соңғы әзіл – үшінші кейіпкер (Ларри сомдайды) шын мәнінде әңгімешінің (Мо сомдайды) жек көретін нысаны болып шықты. Алайда, Керли (Мо мен Ларридің бірнеше рет ұрып-соққан, сонымен қатар эскиздегі "Ниагара шарлауығы" деген сөзден туындаған) оны ынталандырғанмен, Мо Ларриге шабуыл жасаудан бас тартып, олар татуласты. Содан кейін Керли "Ниагара шарлауығы" деп айтады, ал Мо мен Ларри оны сахнадан қуады, ал қысқа фильмнің соңында Стоудждар мен олардың жаңа әйелдері бал айына аттанады. Кейінірек Мо "The Mike Douglas Show" эпизодында әңгімеші рөлінде осы эскиздің нұсқасын орындады. Бұл әдет "I Love Lucy" сериалының 1-ші маусымының 19-шы бөлімі "Балет" сериясында да кездеседі, онда Луси мейірімді жүзді бейтаныс рөлін, ал клоун "Марта" деген сөзді айту арқылы әңгімеші рөлін ойнайды. Дэнни Томас пен Джой Фэй Дэнни Томас Шоудың 8-ші маусымында, 20-шы бөлімінде ("Good Old Burlesque") осы әдетті қайтадан сомдады. Хоуки Пирс (Алан Алда сомдайды) осы әдетті M*A*S*H сериалының екінші маусымындағы "Др. Пирс және мистер Хайд" эпизодында еске алады, онда ұйқыдан айырылған хирург жедел жәрдем машинасы келгенде жауап беруді талап етеді. Стив Мартиннің кейіпкері Ригби Рирдонның "Күллі әйел" деген сөздері, оның фильмдегі "Noir" құрметіне арналған "Өлі ерлер плащ кимейді" фильмінде ұқсас триггер болды. Милтон Берлдің осы әдетті орындауы "Др. Дементо" радио шоуында бірнеше рет "Быффало" деген сөзді пайдаланып ойнатылды. "Cosby" сериалының бір эпизодында Гилберт Готфрид біреудің Дэвид Леттерманның есімін атағанын естіген сайын, ашуланып кетеді. Дрэг-күйші Дивайнның "Native Love" әнінің сөздері осы әдетке негізделген, сондай-ақ эклектикалық траш-метал тобы Scatterbrain-нің "Don't Call Me Dude" әні де осы әдеттен шабыттанды. 1950 жылдардың басында "Your Show of Shows" бағдарламасында Сид Цезарь соққыға ұшыраған кедейдің рөлін, ал Имоджин Кока "Джеффри" деген атпен өмірін жоқтап, Эмпайр Стейт Билдингтен секіруге әрекеттенген манияшылдың рөлін ойнады, бірақ Цезарь кейіпкері оның жолын тосады. Ақырында, ол қашып кетеді, дәл сол кезде басқа бір әйел ғимараттан секіру үшін жүгіріп келеді. Цезарь оны тоқтатады, бірақ осының бәрін қайтадан бастан өткермей, оның орнына өзі секіреді.