Кіріспе

Американдық медициналық жағдай

Теодор Дэвид Де Вита (1962 – 27 мамыр 1980) – ауыр апластикалық анемиямен ауырған американдық бала, соңғы сегіз жыл өмірін стерильді аурухана палатасында өткізуге мәжбүр болды.

Негізгі деректер мен жағдай

Де Вита – онколог және зерттеуші Винсент Т. Де Витаның ұлы болды, ол 1972 жылы ұлының ауруын анықтады. Ауыр апластикалық анемия – организмнің жаңа қан жасушаларын және тромбоциттерді өндіруге тоқтатылатын сирек кездесетін ауру. Осы аурудың салдарынан адамның иммундық жүйесі әлсіздейді, сондықтан оны инфекциядан қорғау қажет. Де Вита Ұлттық денсаулық сақтау институтының клиникалық орталығына жатқызылды. Ғалымдар мен дәрігерлер оның жағдайына барлық белгілі емдерді қолданған кезде, Де Вита 10-ғимараттағы "ламинарлық ауа ағыны бөлмесінде" оқшауланды. 13-ші қабаттағы бұл арнайы бөлме 1969 жылы химиотерапиядан иммунитеті әлсіреген лейкемиямен ауырған науқастарды қорғау үшін құрылған болатын. Дәрігерлер стерильді бөлмеде болуы және жиі қан құю арқылы оның жазылып кетуіне, немесе тиімді ем табылуына үміттенді. "Ламинарлық ауа ағыны бөлмесі" Де Витаға қалыпты жатын бөлмедей кеңдіктегі тұрғын орын берді. Ол жүріп-тұрып, көптеген қалыпты іс-әрекеттерге қатыса алатын, бірақ оған тек қолғап киген қолмен ғана тиісуге болатын. Ол есік өлшеміндегі кеңістігі бар пластик қабырғалармен қоршалған, одан стерильді заттар – азық-түлік, киім, кітаптар және кейде дәрігерлер мен медбикелер кіріп-шыға алатын. Оның айналасын ауа "пердесі" – ауру тудыратын микроорганизмдерді сыртқа шығару үшін тұрақты ауа қысымымен ағып тұратын ауа қоршап тұрды.

Сезімге бейімделу

Де Витаның оқшаулау мен тұтқындыққа бейімделуі қиын болды. Кейіннен медициналық жазбаларды қарап, оның кіші әпкесі Элизабет ДеВита Рейберн, қызметкерлердің Де Витаны кезекпен "жауырыныш, ашулы және көңілді" деп қарағанын білді. Әсіресе, алғашқы жылы ол ашуға беріліп, бөлмесіндегі стерильді аймақтан заттарды лақтырып жіберіп, қабырғада ойық жасап, жек көретін мыңдаған дәрілерін жасырды. Де Вита бөлмесінен шыққан санаулы реттерде ғарыш костюмі мен шлем киіп, патогендерді шығаратын ауа сорғышымен қамтамасыз етілді. Костюм осыншалықты көп назар аударды, сондықтан ол көбінесе шығуды қаламайтын. Оның әпкесі Де Витаға "Жұлдыз жолы" конвенциясында ғана қарамайтын еді деп еске алады.

Медиа

Оның оқиғасы, сондай-ақ Техастағы SCID науқасы Дэвид Веттердің оқиғасы 1976 жылы "Пластик көпіршіктегі бала" телефильмінің түсірілуіне түрткі болды. Фильмде Джон Траволта Тод рөлін ойнады, ол ауруының салдарынан стерильді ортада өмір сүрген жасөспірім бала еді. ДеВита фильмнің көрсетіліміне 14 жаста болғанда, оның отбасы бұл фильмге рұқсат бермеген болатын. 2004 жылы оның кіші әпкесі Элизабет ДеВитаның өмірі, ауруы, өлімі және осы оқиғалардың отбасына тигізген ұзақ мерзімді әсері туралы "Бос бөлме: кез келген жаста бауыр немесе әпкенің қазасына шыдау" атты мемуар жазды.

Өлім

Де Вита 1980 жылы Мэриленд штатының Бетезда қаласындағы NIH ауруханасында қайтыс болды. Оның өлімі негізінен апластикалық анемиядан тумаған, бірақ көптеген қан құюлар салдарынан темірдің шамадан тыс жиналуынан болды. Де Вита ауруын емдеу жолдары көп жақсарды, қазір 80 пайызға дейін емделушілер жазылып шығуда. Осы науқастарды емдеу үшін сүйек миын трансплантациялау, қан құю, темірді шығару терапиясы және позитивті ауа ағыны бар палаталардағы қысқа мерзімді ем қолданылады.