Кіріспе

Бриджвотер көпірі – Австралияның Тасмания штатындағы Хобарт қаласында Дервент өзені арқылы Мидленд тас жолы мен Оңтүстік темір жол желісін алып өтетін автомобиль және теміржол көпірі. Бұл болаттан жасалған тік көпір және арнайы салынған дамба Хобарттың Бриджвотер және Грантон елді мекендерін байланыстырады. Көпір 1946 жылы салынған және екі қатарлы автомобиль жолы, бір рельстік теміржол және жаяу жүргіншілерге арналған бөлек жолдан тұрады. Көпір шығыс жағалаудағы Мидленд тас жолы мен батыс жағалаудағы Брукер тас жолын байланыстыратын маңызды кезең болып табылады. Көпір – Австралиядағы ең ескі сақталған көтерілетін көпір; көпірдің көтерілуі үлкен көлік кептелісіне әкелуі мүмкін.

Тарих

Бриджвотер көпірі 1803 жылы британдықтар Тасманияға қоныстанғаннан кейін салынған алғашқы көпірлердің бірі болды және жақын орналасқан Бриджвотер елді мекеніне осы ат берілді. Вице-губернатор Джордж Артур Лансестон-Хобарт магистральдық жолын байланыстыру және Тасманияның екі қаласын қоса алғанда, Тасманияның ішкі аймақтарындағы егістік жерлерге қолжетімділікті жеңілдету үшін көпір мен дамба салуды тапсырды.

Жолдың жоғарғы жағы

Көпірдің құрылысы 1829 жылы басталды. Операцияны Родерик О'Коннор қадағалады. Алғаш салынған жол екінші жазаға кесілген 200 сотталған адамдармен салынды. Бұл сотталғандар тек арбалар, қазыштар және пикалармен, сондай-ақ өз күштерімен топырақ, тас және сазды жылжытты. Аяқталған жол Дервент өзенінің толық енін жаба алмаса да, ұзын созылды. Алғашқы жоспарда виадук салу көзделген, бірақ бұл жоспардан бас тартылып, жартылай салынған аркалар толықтырылып, қазіргі жол құрылды.

Алғашқы көпірлер

Құрылыс аяқталғаннан кейін өзеннің терең, кеме жүзе алатын бөлігімен бір қайық арқылы қатынас жасалды, бірақ ол көлік талаптарына жауап бере алмады. Бұл мәселені шешу үшін 1849 жылы Дервент өзенінің осы тұсына алғашқы көпір салынды. Көпірді архитектор және бұрынғы сотталған Джеймс Блэкберн фирмасы жобалады. Көпір жылғымалы болғандықтан, кемелердің өтуі үшін артқа жылға қабілетті еді. 1870-ші жылдардың соңында Тасманияның Басты Теміржол Желісі, жол төсеу үшін жолдың өзгертілуін қажет етті. Жолды кеңейту қажет болды, сондай-ақ жылғымалы көпір айналмалы көпірге алмастырылды. 1886 жылдың 22 шілдесінде солтүстіктен келе жатқан пойыз көпірден өтіп бара жатқанда, локомотив рельстерден шығып, суға құлап, айналмалы көпірдің оңтүстік жағындағы судың үстінде қалды. Апат салдарынан екі адам – машинист Уильям Шоу және жолаушы Дэниел Тернер қаза тапты. Машинист жарақат алды. Локомотивті құтқаруға болады. Апаттың себебі, көпір жабылғанда рельстердің дұрыс келіспегені анықталды, сондықтан бұл мәселені шешу үшін көпір қайтадан жөнделді. Көпір 20 ғасырдың басында екі айналмалы көпірмен алмастырылғанға дейін бірнеше ондаған жылдар бойы тұрды – біреуі теміржол үшін, екіншісі автомобильдер үшін. Теміржол көпірінің тірегі мен құмтастан жасалған негізі әлі де тұр және солтүстікке қарай бағытталғанда қазіргі көпірдің сол жағынан көруге болады. Бірінші және екінші айналмалы көпірлер де жолдың соңынан тура бармады, керісінше, олар оңға сәл бұрылды. Қазіргі көпір салынып жатқанда екінші айналмалы көпір бұзылмады, себебі бұл көлік тоқтауларын болдырмау үшін жасалды, сондықтан қазіргі көпір жолдан айтарлықтай алшақтап өтеді.

Қазіргі көпір

Қазіргі темірден жасалған тік көпірдің құрылысы 1939 жылы басталды. Құрылысы Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде тоқтап қалды; көпір 1942 жылдың наурыз айында автомобильдер үшін ашылды, ал көтеру бөлігі 1946 жылдың басында толыққанды аяқталды. 1946 жылдың соңында көпір пойыз қозғалысына ашылды. Ол өзеннің солтүстік жағалауына дейін созылатын ұзын бетон көпірден және сол жағалауға жақын орналасқан темірден жасалған көтеру бөлігінен тұрады. Көтеру бөлігі Оңтүстік жарты шарда сақталған сирек мысалдардың бірі және Австралиядағы осындай көпірлердің ең ірісі болып табылады. Көпір бір ғасыр бойы ауыстырусыз қызмет етуге арналған. Көтеру бөлігінде шағын басқару үйі орналасқан. Ішінде көпірді басқаруға арналған тетіктер мен құлыптар бар. 1984 жылға дейін Австралиялық қағаз фабрикасы (Boyer) өнімдерін өзен арқылы тасымалдаған. Қағазды фабрикадан Хобарттағы Pavilion Point сақтау қоймаларына жеткізу үшін баржалар қолданылды, осы себепті көпірді жиі ашу қажет болды. Сәйкесінше, көпірдің жанында күзетші тұрып, қажет болғанда оны ашып, жабатын. Бірақ, өзен арқылы тасымалды тоқтату туралы шешім қабылданғаннан кейін, күзетшінің қажеті болмады, сондықтан көпір әлі де ашылуы мүмкін, бірақ қазір ашылу жиілігі азайды. Көпірді басқару элементтері орналасқан үйге жасалған вандализмге жауап ретінде 2003 және 2005 жылдар аралығында көтеру бөлігіне жабық телеарналы камералар орнатылды. 2006 жылдың 30 қазанында жолдың үстіндегі екі бетон қарсы салмақты ұстап тұрған болат кабельдердің бірінде ақаулық анықталды, нәтижесінде көпір уақытша жабылды. Бұл жабылу, негізінен Шығыс Дервент тас жолында, қозғалысты Боуэн және Тасман көпірлеріне аударуға байланысты, сағат түскі қозғалыстың кешігуіне әкелді. 1994 жылы орнатылған кабельдердің қызмет ету мерзімі 20 жылды құрауы тиіс еді, бірақ олар одан аз ғана уақыт қызмет етті. 2014 жылдың маусым айында Оңтүстік бағыты Брайтон көлік хабында аяқталу үшін қысқартылғаннан кейін, пойыз қызметтері көпірді пайдалануын тоқтатты.

Инженерлік мұра

Көпір Австралия инженерлерінің Инженерлік мұраны тану бағдарламасы аясында Инженерлік мұра белгісін алды.

Ауыстырмалы көпір

2001-2005 жылдар аралығында Австралия үкіметі Бриджвотер көпірін ауыстыруға 100 миллион доллар бөлді, Тасмания үкіметі қазіргі көпірдің оңтүстігіне жаңа көпір салуды шешкеннен кейін көп ұзамай. Бірақ, бірнеше жыл бойы ешқандай іс-қимыл болмағаннан кейін, штаттық үкімет көпірді ауыстыру кезінде мұражайлық мәселелерге тап болды және ол Брайтон айналма жолы мен Мидленд тас жолын жаңартудың соңғы кезеңінің бір бөлігі ретінде ауыстырылуы тиіс. 2010 жылдың соңында штаттық үкімет қазіргі көпірдің жанында Дервент өзенінен өтетін жаңа көпір салу жоспарларын жариялады. Жаңа көпір аяқталғаннан кейін Мидленд тас жолынан өтеді, ал ескі көпір теміржол, жаяу жүргіншілер және жергілікті көлік үшін ашық болады. Бриджвотер көпірі Мидленд тас жолының функциясын толыққанды орындай алмайтыны мойндалғанмен, оның маңызды мұралық құндылықтары бар және ол аймақтағы маңызды нысан ретінде танылған. 2006 жылдан 2010 жылға дейін Бриджвотер көпірінің көтерілетін бөлігі техникалық тексеруден өтпегендіктен жұмыс істемеді. Штаттық үкімет көпірді жөндеуге 14 миллион доллар жұмсады, осылайша жаңа көпір салынғанша тағы 15 жыл пайдалануға мүмкіндік берді. Бұл жөндеу жұмысы зақымдалған басқару үйін, оның жабдықтарын және көпірді көтеру және түсіруге арналған барлық кабельдерді алмастыруды қамтыды. «Маңызды туристік орын» деп жарияланған бұл көпірді жөндеу Тасмания үкіметі үшін үлкен ұятқа айналды. Көпір тек алты рет қана сәтті ашылды және үлкен көлік кептелісіне себеп болды, соның ішінде жақсы насихатталған жағдайда көтерілу сегменті шамамен көтеріліп, бірнеше минутқа сол күйде тұрып қалды, содан кейін қайтадан төмен түсірілді. 2016 жылдың наурыз айында Infrastructure Tasmania қолданыстағы Бриджвотер көпірін ауыстыру үшін жаңа құрылыс салудың жобасын және шығындарын қарастырды, онда ауыстыру құрылысының әртүрлі нұсқалары қарастырылды және ең тиімді өту туралы кеңес берілді. 2018-19 жылғы федералдық бюджеттің аясында Австралия үкіметі жаңа Бриджвотер көпірін салуға 461 миллион доллар көлемінде грант бөлуді жариялады, бұл күтілетін жалпы құрылыс құнының 80 пайызын құрайды. Тасмания үкіметі 115 миллион доллар үлестіруі күтілуде. Құрылыс 2019 жылы басталуы тиіс еді; алайда, 2019 жылдың шілдесінде Infrastructure Australia жобаны тәуелсіз бағалағаннан кейін, бағалау құнға қосымша шығындар тудыруы және одан әрі жұмыс қажет екенін анықтады, сондай-ақ Тасмания үкіметіне бизнес-жоспарын қайта қарау ұсынылды. Жоба 2019 жылы жобалау және келісімдерді бастау жоспарланған, ал жоба 2020 жылдың соңына дейін келісілуі тиіс. Негізгі құрылыс 2022 жылы басталып, 2024 жылы аяқталуы күтілуде. Екі қатарлы қозғалысқа арналған бетонды қабырғалы көпір Дервент өзенінен шамамен биіктікте өтеді деп күтілуде.