Кіріспе

Американдық актриса, әнші (1910-1980)

Лилиан Рот (13 желтоқсан 1910 – 12 мамыр 1980) – американдық әнші және актриса. Оның өмір тарихы 1955 жылы түсірілген «Ертең жылаймын» фильмінде бейнеленді, онда оны Сузан Хейвард сомдады, ол осы рөлі үшін «Оскар» сыйлығының «Ең үздік әйел актриса» номинациясына ие болды.

Ерте өмір

Рот 1910 жылдың 13 желтоқсанында Бостон қаласында, Массачусетс штатында, Кэти (қызметтес аты Сильверман) және Артур Рутштейн отбасында дүниеге келді. Олар екеуі де еврейлер еді. Алты жасында анасы Ротты "Educational Pictures" компаниясына алып барды, онда ол компанияның таңбасына айналды, білім шамшырағын ұстаған тірі мүсінмен бейнеленді. 1954 жылы жарық көрген "Мен ертең жылаймын" атты өмірбаянында Рот, оны мүсін ретінде салған адам оны зорлағанын мәлімдеді. Ол Нью-Йорктегі Кәсіби балалар мектебінде Руби Килер және Милтон Берлмен бірге оқыды. 1917 жылы Рот Бродвейде "Ішкі адам" спектаклінде Флосси рөлінде дебют жасады. Оның кинодағы дебюті келесі жылы "Pershing's Crusaders" үкіметтік деректі фильмінде эпизодтық рөлде ойнаған кезде болды. Ол және оның қарындасы Энн осы кезеңде "Лилиан Рот және компаниясы" атымен бірге гастрольдік сапарлар жасады, бірақ кейде оларды "Рот балалары" деп те атады. Роттың өмірбаянында айтылғандай, сапардың ең жарқын сәттерінің бірі – АҚШ президенті Вудро Вильсонмен кездесу болды. Ол қыздардың водевильдік қойылымын тамашалап, кейін оларға өзінің жеке машинасымен қысқа уақытқа бірге жүруге рұқсат берді. Рот 1920 жылдардың басында Кларк шоғырландыру мектебіне түсті. Ол 1923 жылы "Суретшілер мен модельдер" және Фрэнк Фэймен бірге "Көңіл көтерулер" фильмдерінде ойнады. 13 жасар Рот шоу продюсерлеріне 19 жастамын деп жалған айтты.

Мансап

1927 жылы 17 жасында Рот Бродвейге оралып, үш "Эрл Кэрроллдың әуесқойлықтары" (Earl Carroll Vanities) сериясының біріншісінде өнер көрсетті, одан кейін Флоренц Зигфельдтің "Түн ортасындағы ойын-сауықтар" (Midnight Frolics) қойылымы болды. Рот Paramount Pictures компаниясымен жеті жылдық келісімшартқа қол қойды, онда ол Морис Шевалье және Жаннет Макдональдпен бірге "Махаббат шеруі" (The Love Parade, 1929) фильмінде, "Көшпенді король" (The Vagabond King, 1930), "Paramount шеруде" (Paramount on Parade, 1930), "Балыңыз" (Honey, 1930) фильмдерінде, сондай-ақ "Sing, You Sinners" әнін тұңғыш рет орындады, Сесил Б. Демилдің "Ханшайым Шайтан" (Madam Satan, 1930) фильмінде Реджинальд Денни мен Кей Джонсонмен, Джек Окимен бірге "Теңіз аяқтары" (Sea Legs) және Маркс ағайындыларының екінші фильмі "Айуандық печеньелер" (Animal Crackers, 1930) фильмдерінде ойнады. Ол "Мүмкіндікке батыл қадам" (Take a Chance) фильмінде Этель Мерманның сахналық рөлін "Eadie Was a Lady" әнін орындау арқылы бейнеледі. Paramount компаниясынан кеткеннен кейін Рот Warner Bros. компаниясымен 1933 жылғы "Олар туралы әңгімелейді" (Ladies They Talk About) әйелдер түрмесі туралы фильмде Барбара Стэнвикпен бірге қосалқы рөлде ойнады. Рот Нью-Йорктегі Палас театрында жетекші актриса болды және 1928, 1931 және 1932 жылдары Эрл Кэрроллдың әуесқойлықтарында өнер көрсетті. Осы кезеңде Роттың жеке өмірі алкоголизмнің салдарынан көлеңкеде қалды. Оның ата-анасы дәстүрлі сахналық ата-аналар болмағанымен, олардың ықпалына жауап ретінде Рот басқа адамдарға тым көп сеніп, тәуелді болды. Ол өзінің кітаптарында және сұхбаттарында ақшасы мен келісімшарттарына қатысты маңызды шешімдер қабылдаған күйеулеріне тым сенімді болғанын айтты. 1930 жылдардың соңында Рот көпшілік назарынан шықты. Оның жеке және рухани сезімдері 1948 жылы католицизм дініне өтуіне себеп болды. Ол 1932 жылы 13 айлық некеден кейін алғашқы күйеуінен ажырасты. 1947 жылы ол Анонимді алкоголиктер клубында Фанк және Вагналс баспасының мұрагері МакГайрмен танысты. МакГайр 1963 жылдың қыркүйегіне дейін Роттың істерін басқарды, содан кейін оған некелері аяқталғанын хабарлаған хат жіберді.

Кейінгі өмірі

1970 жылы Рот Калифорния штатының Палм-Спрингс қаласында тұрды. 1971 жылы ол Кандер мен Эббтың "70, Girls, 70" мюзиклінде Бродвейге қайта оралды және 1976 жылғы культтік қорқыныш фильмі "Элис, тәтті Элис" ("Alice, Sweet Alice") фильмінде патолог рөлін ойнады. Оның соңғы фильмі – Ли Страсберг, Рут Гордон және Джанет Ли қатысқан "Бордвок" (1979) фильмі. Роттың The Town Hall-дағы сәтті концерті оның қайтысынан кейін AEI Records компаниясымен альбом ретінде жарық көрді. Оның соңғы қойылымдарының бірі Нью-Йорктің "Рено Суини" түнгі клубындағы өнер көрсетуі болды.

Өлім

1980 жылдың ақпан айында Нью-Йорктегі пәтерінде инсульт болғаннан кейін Рот 12 мамыр күні Манхэттендегі Де Витт мұрттық үйінде 69 жасында қайтыс болды. "Нью-Йорк таймс" газетінде жарияланған марқұм туралы хабарламасында оның "жақын туыстары жоқ" екені айтылды.