Кіріспе

Канаданың Жаңа Шотландиясындағы канал

Сент-Петерс каналы – Канаданың шығысындағы Кейп-Бретон аралында орналасқан шағын кеме жүзедітін канал. Ол Жаңа Шотландиядағы Сент-Питерс ауылындағы аралық арқылы өтеді, солтүстікке қарай Брас-д’Ор көлінің Сент-Питерс шығанағын Атлант мұхитының Сент-Питерс шығанағымен байланыстырады. Көптеген каналдарда су ағысы бір бағытты болады, яғни каналдың «жоғарғы» жағы әрқашан бірдей болады. Сент-Петерс каналы ерекше, себебі Брас-д’Ор көлі мен мұхит арасындағы толқындардың уақытындағы айырмашылықтан туындаған, толқын циклінің бір бөлігінде Атлант жағы жоғары, ал толқын циклінің басқа бөлігінде көл жағы жоғары болады. Осының салдарынан, каналға Солтүстік Америкадағы өз түріндегі жалғыз «қос» қақпалар қажет. Әдеттегі канал шлюзінің әр шетінде қақпа болады, олардың әрқайсысы жабық күйде шалқақ «V» пішінін құрайтын екі айналмалы есіктен тұрады, «V» пішінінің ұшы ағысқа қарсы бағытталған. Сент-Петерс каналының шлюзіндегі әр қақпа жабылғанда ромб пішінін құрайтын төрт айналмалы есіктен тұрады. Іс жүзінде қолданылатын есіктердің жұбы ағысқа қарсы бағытталған «V» пішінін құрайды. Су деңгейі қай жақта жоғары болса да, бір жұп немесе екінші жұп сәйкес келеді. Канал арқылы өтетін кемелердің мөлшері шлюздің өлшемдерімен шектеледі, ол ұзындығы, ені, сусымалылығы және ауасымалылығын анықтайды. Канал үстінен өтетін айналмалы көпір жабық күйде кедергісі болса, және Гренвилл көшесіндегі көпір үйінен басқарылады. Сент-Петерс каналы – Атлантикалық Канададағы ұлттық тарихи маңызы бар жалғыз жұмыс істеп тұрған канал және Сент-Питерс ауылы мен Кейп-Бретон аралының маңызды тарихи ескерткіші. Сент-Петерс каналы – 900-ден астам ұлттық тарихи орындардың, оның ішінде 9 жұмыс істеп тұрған каналдардың ұлттық отбасының бір бөлігі. 1650 жылы француз тері саудагері Николас Денис құрған арал арқылы «тасымалдау жолы» каналға дейін пайда болған. 1825 жылы канал салу мүмкіндігін зерттеу жүргізілді. Құрылыс 1854 жылы басталды және 1869 жылы аяқталды, нәтижесінде каналдың ұзындығы 800 м (2600 фут) және ені 30 м (100 фут) болды. Каналдың құрылысына 15 жыл кеткен, себебі ол 20 м биіктіктегі қатты граниттен тұратын төбеден өтеді. Сент-Петерс каналы 19-шы ғасырда және 20-шы ғасырдың басында Кейп-Бретон аралындағы өнеркәсіптік кеңею дәуірінде коммерциялық кемелер үшін кеңінен пайдаланылды. Каналдың кеңейтілуі және шлюздердің ұзартылуы 1917 жылға дейін жалғасты. Канал 1929 жылы Канаданың ұлттық тарихи орны деп жарияланды және 1972 жылға дейін теміржолдар мен каналдар федералды департаментінің және оның ізбасары Транспорт Канадасының басқаруында болды. Одан кейін каналдың және оған байланысты мүліктердің басқаруы Канада парктеріне берілді, олар бүгінге дейін осы орынды жұмыс істеу және күтіп ұстау жөніндегі жұмыстарды жүзеге асырып келеді. 1876 жылы салынған шлюз бастығының үйі Федералды мұралық ғимараттарды тексеру кеңсесінің (FHBRO) сәйкес «танылған» мұралық ғимарат болып табылады.

Жұмыс істеу уақыты

2013 жылға дейін канал 1 қарашадан мамырдың ортасына дейін жұмыс істеді, ауа райы рұқсат еткен жағдайда, 24 сағат алдын ала хабарлау қажет болды. Ол аптаның жеті күні жұмыс істеді, мамырдың ортасынан қазанның ортасына дейін, ал қазанның ортасынан 31 қазанға дейін аптаның бес күні (дүйсенбіден жұмаға дейін) жұмыс істеді. Маусымның ең қызу кезеңінде (маусымның ортасынан тамыздың ортасына дейін) канал әр күні таңғы сағат 8:00-ден кешкі сағат 8:30-ға дейін ашық болды. Маусымның қалған бөлігінде (тамыздың ортасынан Еңбек күніне дейін) сағат 8:00-ден 19:30-ға дейін жұмыс істеді. 2013 жылғы маусымда Parks Canada қызметін 17 мамырдан 23 маусымға дейін аптасына үш күнге дейін қысқартты, 24 маусымнан 8 қыркүйекке дейін аптаның жеті күніне, ал 9 қыркүйектен 22 қыркүйекке дейін аптаның екі күніне (2013 жылдың 14 қазанына дейін ұзартылды) дейін өзгертті. Күнделікті жұмыс уақыты да қысқартылды, 11 тамызға дейін әр күні сағат 18:00-де жабылды, содан кейін жабылу уақыты кешкі сағат 16:00-ға дейін ықшамдалды. Әулие Петр каналы жылына шамамен 1000 транзит қабылдайды. 2015 жылдың желтоқсанында 2016 жылдың 10 мамырынан 26 маусымына дейінгі кезеңде аптаның жеті күні жұмыс істеу қайта жаңартылды.

Қимыл көпірін ауыстыру

Ескі бір жолақты айналмалы көпір 1936 жылы салынған. Көпірге шамамен 80 жыл болды және оның қызмет ету мерзімі аяқталуға жақын еді. Жүйелі тексерулер көпірдің қазіргі стандарттарға сай болуы үшін жаңартулар қажет екенін көрсетті. Parks Canada жөндеу жұмыстарын жалғастыруды қарастырды, бірақ толық көпірді ауыстыру тиімдірек деп шешілді. Ескі көпір барлық қауіпсіздік талаптарына сай болды және ауыстырылғанға дейін қоғамдық қауіпсіздікті қамтамасыз ету үшін жүйелі тексерулерден өтті. 2014 жылдың тамызында Public Works and Government Services Canada (PWGSC) Сент-Петерс каналы үшін жаңа айналмалы көпірдің жобалау кезеңіне қатысты басымдық берілген сатып алу туралы хабарлама (NPP) жариялады. Parks Canada сыртқы қатынастар жөніндегі өкілі Мария О'Херннің сөзіне сәйкес, бұл қадам үш жылдық процестің бастауы болды, нәтижесінде 2016 жылы жаңа екі жолақты айналмалы көпірдің құрылысы басталды, ал жаңа нысан бір жылдан кейін бұрынғы бір жолақты көпірдің орнын алды. 2014 жылғы 20 қарашада бұл тендер Глостер, Онтариодағы Parsons Inc. компаниясына берілді. Жобаның құны 10 миллион доллар (соңғы құны шамамен 16 миллион доллар) деп бағаланды және ол Канаданың парктері басшылығымен жүзеге асырылды, себебі көпір ұлттық тарихи ескерткіштің бір бөлігі. Жаңа екі жолақты көпір ескі бір жолақты құрылымның қасына салынды. Құрылыс келісімшарттары 2016-2017 жылдардың қысында жасалды, ал жұмыс 2017 жылдың наурыз айында басталды. 2018 жылы 260 қатысушы Брас-д'Ор көлі мен Атлант мұхитын байланыстыратын 800 метрлік арна бойымен жүріп өтті.